ବନର ମଧ୍ୟରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପତ୍ନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ବନରାମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଯିବାକୁ ଥିଲେ, ସେଇ ପଥର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ବିଶିଷ୍ଟ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ କିରାତ ଜନଜାତିଠୁ, ଯେଉଁମାନେ କাঁচା ମାଛ ଖାଆନ୍ତି, ଦ୍ୱୀପବାସୀ ଏବଂ ଜଳରେ ବସୁଥିବା ଦାରୁଣ ମାନବ-ବାଘମାନେ ରହନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ଲୋକ ଶରଣ ନେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ପାହାଡ଼ ଚଡ଼ି, ପହଁସିବାକୁ ପଡ଼ିଥିବା ବନ, ନଦୀ ଏବଂ ନୌକା ଦ୍ୱାରା ଯିଏମାନେ ପହଁଚିପାରିବେ, ସେଠାରେ ସବୁଠାରେ ସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ଭାବେ, ବନରାମାନେ ପ୍ରୟାସ କରି ଯବଦ୍ୱୀପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଜିବାକୁ ଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସାତ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏକ ସୁନା ଓ ରୌପ୍ୟ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି, ଯାହା ସୁନା ଖଣିରେ ସୁଶୋଭିତ। ଏହାଠାରୁ ଆଉ ଆଗକୁ ଥିଲା ଶିଶିର ପାହାଡ଼, ଯାହାର ଶିଖର ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥାଏ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଏଠି ବିହାର କରନ୍ତି। ଏହି ପାହାଡ଼ର ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥଳ, ଖଡ଼, ଓ ଅରଣ୍ୟରେ ବନରାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଥିଲେ। ତାପରେ ସେମାନେ ଶୋଣା ନଦୀ ପହଁଚିଲେ, ଯାହା ଲାଲ୍ ଜଳରେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବହୁଥାଏ, ଏବଂ ତାହା ପାର୍ହୋଇ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ବିହାର କରୁଥିବା ସମୁଦ୍ରର ଅପାର ପାରକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେଠାର ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ଅରଣ୍ୟ ଓ ତୀର ଅଞ୍ଚଳରେ, ରାବଣ ଓ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତଠାରେ ସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ପାହାଡ଼ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନଦୀ, ଭୟଙ୍କର ଖଡ଼ ଓ ଗୁହା, ଏବଂ ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ ଥିଲେ। ଏହା ପରେ, ସମୁଦ୍ରର ଦ୍ୱୀପମାନେ ଦେଖିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ତରଙ୍ଗ ଏବଂ ବାୟୁରେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ହୁଏ। ଏଠି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ଭୁଖା ଥିବା ଦୈତ୍ୟମାନେ ଛାୟା ଧରି ନେଉଥିଲେ। ଏଭଳି ମହାସାଗରକୁ ପହଁଚି, ଯାହା ବଡ଼ ବିଶାଳ ଓ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲା, ଏବଂ ଗଭୀର ମେଘର ନିମ୍ନ ରଙ୍ଗର ସଦୃଶ, ଅନେକ ମହା ନାଗମାନେ ବିହାର କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ଜଳ ବିଲାସ କରୁଥିଲେ। ତାପରେ ଏମିତି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଲୋହିତ ନାମକ ସମୁଦ୍ର ଦେଖିବେ, ଯାହାର ଜଳ ରକ୍ତ ସଦୃଶ ଲାଲ୍। ସେଠାରେ ଉଚ୍ଚ ଓ ବିଶାଳ କୁଟ ଶାଲ୍ମଲି ଗଛ ଦେଖିବେ। ସେଠାରେ ମଣ୍ଡେହ ନାମକ ଭୟଙ୍କର ଦାନବମାନେ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରୁ ଜଣେ ମଣିଷ ପରି ଜଣେ ମଣିଷର ଆକାର ଧରି ଝୁଲିଥାନ୍ତି। ସେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ସମୟରେ ଜଳରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ପୁଣି ପୁଣି ଝୁଲିଯାନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତେଜରେ ଏହି ଦାନବମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ଧଳା ମେଘ ସଦୃଶ କ୍ଷୀରୋଦ ସମୁଦ୍ର ଦେଖିବେ। ସେଠାରେ ତରଙ୍ଗ ମାଳାରେ ମୋତି ମାଳା ସଦୃଶ ଶୋଭିତ ଏକ ଭୟଙ୍କର ସମୁଦ୍ର ଦେଖିବେ, ଯାହାର ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଧଳା ଋଷଭ ପାହାଡ଼ ଅଛି। ଏହା ଦେବତାମୟ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ପାହାଡ଼ମାନେ ଦ୍ୱାରା ବାଢ଼ିଛି, ଏବଂ ଏଠି ଏକ ହ୍ରଦ ଅଛି, ଯାହାରେ ସୁନା ରେଶମ ଥିବା ଦୀପ୍ତିମାନ ପଦ୍ମ ଫୁଟିଛି। ସୁଦର୍ଶନ ନାମକ ଏହି ହ୍ରଦରେ ରାଜହଂସମାନେ ଗୋଟିଏଠି ହୋଇ ରହନ୍ତି, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଏଠି ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ, ଏହି ହ୍ରଦର ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଲାଗି ଆସନ୍ତି। କ୍ଷୀରୋଦ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ, ବନରମାନେ ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଜଳୋଦ ସମୁଦ୍ର ଦେଖିବେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଛି। ଏଠି ଅଗ୍ନିର ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ଘୋଡ଼ାର ମୁହଁ ଆକାର ଧରିଥାଏ (ବଡବାମୁଖ), ଯାହାର ଜଠରରେ ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ ଆକୃଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ସେଠାରେ ସମୁଦ୍ରବାସୀ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ଦୁଃଖରେ ଅନେକ ଚିତ୍କାର କରନ୍ତି। ଏହି ମଧୁର ଜଳର ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର ତୀରରେ, ତେର ଯୋଜନା ଦୂରେ ଜଟାରୂପଶିଳା ନାମକ ଏକ ବିଶାଳ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ସୁନାର ଦୀପ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ଅନନ୍ତ ନାଗ ରହନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ପଦ୍ମ ପତ୍ର ସଦୃଶ ବିଶାଳ, ସେ ଏହି ପାହାଡ଼ରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛନ୍ତି। ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ନୀଳବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥିବା ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅନନ୍ତ ଏକ ହଜାର ମୁଣ୍ଡ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି। ସେଠାରେ ଏହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ତିନି ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ଏକ ସୁନା ଧ୍ବଜ ଶୋଭିତ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଦେବତାମାନେ ଏହି ଗଠନ କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ଉଦୟ ପର୍ବତ ନାମକ ଦୀପ୍ତିମାନ ସୁନା ପାହାଡ଼ ଅଛି। ଏହି ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଶତ ଯୋଜନା ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥାଏ, ଦିବ୍ୟ ଓ ସୁନାର ଦୀପ୍ତିରେ ଏକ ମଞ୍ଚ ଶୋଭିତ। ଏଠି ଫୁଲିଥିବା ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ, କର୍ଣ୍ଣିକର ଗଛ, ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ସୁନାରେ ତିଆରି ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଚମକେ। ଏଠି ସୌମନସ ନାମକ ଏକ ଶିଖର ଅଛି, ଦଶ ଯୋଜନା ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଏକ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତାର, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାରେ ତିଆରି। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ତିନି ପଦର ପ୍ରଥମ ପଦ ଏଠି ରଖିଥିଲେ; ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ରଖିଥିଲେ। ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପକୁ ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହି ମହା ଉଚ୍ଚ ଶିଖରରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ। ଏଠି ବାଲଖିଲ୍ୟ ନାମକ ବୈଖାନସ ଋଷିମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ତପସ୍ଵୀ ରୂପରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି। ଏହି ସୁଦର୍ଶନ ଦ୍ୱୀପ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଗରେ ଚମକେ; ଏଠି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ତେଜ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ରହିଛି। ଏହି ପାହାଡ଼ର ଶିଖର, ଗୁହା ଓ ଅରଣ୍ୟରେ ରାବଣ ସହ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖୋଜିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ପୂର୍ବ ଦିଗର ଅରୁଣାଳି ଏହି ସୁନା ପାହାଡ଼ ଓ ମହାସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜରେ ଲାଲ ହୁଏ। ଏହା ପୃଥିବୀ ଓ ଜଗତର ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ସ୍ଥାନ, ଏହିଠାରେ ପୂର୍ବ ଦିଗ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି। ପାହାଡ଼ର ଶିଖର, ଝରଣା ଓ ଗୁହାମାନେ ପୁନି ଏକଥିରେ ଖୋଜିବାକୁ ଥିଲେ।