ଇନ୍ଦ୍ର ମେଘ ଝରିବା, କିମ୍ବା ଏହି ହଜାର କିରଣ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରୁ ଅନ୍ଧକାର ହଟାଇ ଦେବା—ଏହା କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ୟ କଥା ନୁହେଁ। ହେ ସୁମୃଦୁ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ରାତିକୁ ତାଙ୍କର ଆଲୋକରେ ପବିତ୍ର ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରେ, ସେପରି ତୁମେ ମଧୁର ମିତ୍ର ଭାବେ ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛ। ଏପରି ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ତୁମ ପାଖରେ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ନୁହେଁ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣେ, ସୁଗ୍ରୀବ, ତୁମେ ସଦା ମୃଦୁ ଓ ମିଳନସାର କଥା କହୁଛ। ମୋ ସହଚର ଭାବେ ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଅଛ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିପାରିବି; ତୁମେ ମୋର ପ୍ରମୁଖ ମିତ୍ର ଓ ସହାୟ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ଅସୁର ରାବଣ ନିଜ ନାଶ ପାଇଁ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରିଛି, ଯେପରି ଅନୁହ୍ଲାଦା ଏକଦା ପୌଲୋମୀ ଶଚୀଙ୍କୁ ଠକାଇଥିଲେ। ଶୀଘ୍ର ମୁଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେଇ ରାବଣଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି, ଯେପରି ଶତ୍ରୁନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ର ପୌଲୋମୀଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ମାରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଧୂଳିର ମେଘ ଆକାଶରେ ଉଠିଲା, ଏବଂ ହଜାର କିରଣ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତେଜ ତାପରେ ଢାକି ଯାଇଥିଲା। ତାପରେ ସମସ୍ତ ଭୂମି ବନରୁ ଆସିଥିବା ଅସଂଖ୍ୟ ବାନରମାନେ, ପାହାଡ଼ ଶୃଙ୍ଗ ସଦୃଶ ଦେହ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦନ୍ତ, ବିଶାଳ ଶକ୍ତି ସହିତ, ଢାକି ଦେଲେ। ଏହି ବାନର ସେନାପତିମାନେ ଖଣ୍ଡେ ଖଣ୍ଡେ ଶତ କୋଟି ବାନରଙ୍କ ସହିତ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସେଠାରେ ରହିଥିଲେ ମେଘ ଗର୍ଜନ ସଦୃଶ କଣ୍ଠସ୍ୱର ଥିବା, ପାହାଡ଼ ଓ ସମୁଦ୍ର ଉଦ୍ଭବ, ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅନ୍ୟମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ବାସ କରୁଥିବା ବାନରମାନେ। କେହି ଉଦୟ ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ରଙ୍ଗରେ, କେହି ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଧୂସର, କେହି ଅମ୍ବୁଜ କେଶର ସଦୃଶ, କେହି ସୁନା ଦେହରେ ଧଳା ଜ୍ୟୋତିରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶତବଳି ନାମକ ବିରାଟ ବୀର ବାନର ଦଶ ହଜାର କୋଟି ବାନରଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତା'ପରେ ତାରାଙ୍କ ପିତା, ସୁନା ପାହାଡ଼ ସଦୃଶ ଅତି ତେଜସ୍ବୀ, ଅସଂଖ୍ୟ ବାନରଙ୍କ ସହିତ ଆସିଲେ। ଏହାପରି ରୁମାଙ୍କ ପିତା, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଶ୍ବଶୁର, ଏକ ହଜାର କୋଟି ବାନରଙ୍କ ସହ ଆସିଲେ। ଅମ୍ବୁଜ କେଶର ସଦୃଶ, ଉଦୟ ଚନ୍ଦ୍ର ମୁହଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ବାନରମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ବୀର ବାନର ଦେଖାଯାଇଲେ। ପ୍ରଶଂସିତ କେଶରୀ, ହନୁମାନଙ୍କ ପିତା, ଅସଂଖ୍ୟ ବାନରଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରେ ଦେଖାଯାଇଲେ। ଦୀର୍ଘ ପୁଛ ଥିବା, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତାପୀ, ବାନରରାଜା ଗବକ୍ଷ ଏକ ହଜାର କୋଟି ବାନରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଲେ। ଶତ୍ରୁନାଶକ, ବ୍ୟାଘ୍ର ଗତି, ଭଲୁକାମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା ଧୂମ୍ର ଦୁଇ ହଜାର କୋଟି ଭଲୁକା ସହିତ ଆଗେଇଲେ। ବିଶାଳ ପାହାଡ଼ ସଦୃଶ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପନସ ତିନି ଲକ୍ଷ ବାନରଙ୍କ ସହିତ ଆସିଲେ। ନୀଳ ନାମକ ନେତା, କାଜଳ ଗୁଛ ସଦୃଶ ଦେହ, ଦଶ ମିଳିଅନ ବାନରଙ୍କ ସହିତ ଦେଖାଯାଇଲେ। ଗବୟ, ସୁନା ପାହାଡ଼ ସଦୃଶ ତେଜ, ପଞ୍ଚ ମିଳିଅନ ବାନର ସହିତ ଆସିଲେ। ଦରିମୁଖ ବଳବାନ ନେତା ଏକ ହଜାର କୋଟି ବାନର ସହିତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ମଇନ୍ଦ ଓ ଦ୍ୱିବିଦ, ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱିନୀ ପୁତ୍ର, ଶତ କୋଟି ବାନରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଇଲେ। ବଳୀୟାନ୍ତ ଓ ବୀର ଗଜ, ତିନି ଲକ୍ଷ ବାନର ସହିତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ଭଲୁକାମାନଙ୍କ ରାଜା ଜାମ୍ବବାନ୍, ଦଶ ମିଳିଅନ ଭଲୁକା ସହିତ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ। ତେଜସ୍ବୀ ଓ ବଳବାନ୍ ରୁମଣ, ଶତ କୋଟି ବୀର ବାନର ସହିତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆସିଲେ। ଗନ୍ଧମାଦନ ପଛରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗୁଣିତ ଏକ ହଜାର ଓ ଏକ ଶତ ଗୁଣିତ ଏକ ହଜାର ବାନର ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ତା'ପରେ ଅଙ୍ଗଦ, ତାଙ୍କ ପିତା ସମାନ ପ୍ରତାପୀ, ଏକ ହଜାର କମଳ ଓ ଏକ ଶତ ବୃଶ୍ଚିକ ସହିତ ଆସିଲେ। ଏହାପରେ ତାରା, ତାରକା ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପଞ୍ଚ କୋଟି ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତାପୀ ବାନର ସହିତ ଦୂରରୁ ଦେଖାଯାଇଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଜାନୁ, ପ୍ରଜ୍ଞାଶାଳୀ ଓ ବୀର ନେତା, ଏକଦଶ କୋଟି ବାନର ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିଲେ। ରମ୍ଭା, ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦଶ ହଜାର ଏକ ହଜାର ଏବଂ ଏକ ଶତ ବାନର ସହିତ ଆସିଲେ। ତା'ପରେ ଦୁର୍ମୁଖ ନାମକ ବୀର ବାନରପତି, ଦୁଇ କୋଟି ବାନର ସହିତ ଦେଖାଯାଇଲେ। ହନୁମାନ୍ ଏକ ଲକ୍ଷ କୋଟି ବଳଶାଳୀ ବାନର, କୈଳାସ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ସଦୃଶ ଦେହ ସହିତ ଆସିଥିଲେ। ମହାବଳୀ ନଳ ଏକ ଶତ ଲକ୍ଷ ଏବଂ ଏକ ହଜାର ଗୁଣିତ ଏକ ଶତ ବାନର, ଗଛରେ ବାସ କରୁଥିବା ବାନରଙ୍କ ସହିତ ଆସିଲେ। ତା'ପରେ ଦଧିମୁଖ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦଶ କୋଟି ବାନର ସହିତ ଦେଖାଯାଇଲେ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ। ଶରଭ, କୁମୁଦ, ଵହ୍ନି, ଦ୍ରୁତ ଗତି ଥିବା ରମ୍ଭ, ଏବଂ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏହିପରି ସମସ୍ତ ବାନର ଭୂମିରେ ଏସି, ଲାଫି, ଦୌଡ଼ି, ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ—ଯେପରି ମେଘମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଘେରିଥାନ୍ତି। ସେହି ବଳଶାଳୀ ବାନରପତିମାନେ ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱନି କରି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପାଖରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ବାନରମାନେ ଯଥାଯଥ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ହାତ ଜୋଡି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହେଲେ। ତା'ପରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ସୁଗ୍ରୀବ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ବାନରମାନେ ଆସିଥିବା ବିଷୟ ରାମଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ସୁଗ୍ରୀବ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ କରି କଥା କହିଲେ।