ଦେବତାମାନଙ୍କର କୃପା ଓ ତୁମ ବିଜୟୀ ଭାଇଙ୍କର ଉପକାରରେ, ଯେଉଁ ଲୋକ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ଉପକାରକୁ ଫେରାଇ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେଇଁ ସବୁଠୁ ଅପମାନଜନକ। ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ୱ କରୁଥିବା ରାଘବ, ଏଠାରେ ଶତଶଃ ବନରାଜମାନେ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀରୁ ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରାଜମାନେ ନେଇ ଏଠାକୁ ଆଣିଛନ୍ତି। ଏଉଁ ବନରାଜ, ଭାଲୁ ଓ ଲଙ୍ଗୁରମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର, ପାହାଡ଼ ଓ ଅରଣ୍ୟରେ ଚଳିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ। ରାଘବ, ଏଉଁ ବନରାଜମାନେ ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର ପୁତ୍ର, ଇଚ୍ଛାମତେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ସହ ବଡ଼ ବଡ଼ ସେନା ଅଛି, ସେମାନେ ଏଠିକୁ ଆସୁଛନ୍ତି। ଶତ, ଶତ ହଜାର, ଲକ୍ଷ, କୋଟି ବନରାଜମାନେ ଦଶ ହଜାର ଦଶ ହଜାର ଦଳରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଶତାର୍ବୁଦ, ଶତ ଶତାର୍ବୁଦ, ଅନେକ ମଧ୍ୟମ ଓ ବଡ଼ ଦଳ, ସାଗର ପରି ଅସଂଖ୍ୟ ବନରାଜ ଓ ତାଙ୍କ ନାୟକମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ସମ, ମେଘ ଓ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ମେରୁ ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ବସିଥିବା ବନରାଜମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ। ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସହ ଲଢିବେ, ରାବଣଙ୍କୁ ମାରିଦେଇ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବେ। ଏପରେ ବନରାଜମାନଙ୍କ ମହାନ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଦେଖି, ପୃଥିବୀରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ଦିର ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ବିକାଶିତ ନୀଳ କମଳ ପରି ଚମକୁଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଶ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଉନଚାଳିଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏପରି ଭାବେ ସୁଗ୍ରୀବ କହିଥିବା ବେଳେ, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଓ ଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ହସି ହସି କହିଲେ— "ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷା ପକାଇଲେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ହଜାର କିରଣରେ ଆକାଶର ଅନ୍ଧକାରକୁ ହଟାଇଲେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ରାତିକୁ ଶୁଭ୍ର ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରେ, ସେପରି ତୁମେ ମୋତେ ଏପରି ମିତ୍ରତା ଦେଉଛ, ମୋ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଜୟ ଆଣିବାରେ ତୁମେ ମୋ ସାଥୀ, ମୋ ସେଇଁ ପ୍ରମୁଖ ମିତ୍ର। ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଚୋରି କରି ରାବଣ ନିଜ ନାଶକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଛି, ଯେପରି ଅନୁହ୍ଲାଦ ଶଚୀଙ୍କୁ ଠକାଇଥିଲେ। ଶୀଘ୍ର ମୁଁ ରାବଣକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମାରିଦେବି, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ପୌଳୋମୀଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ନଶ୍ୱ କରିଥିଲେ।" ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଆକାଶରେ ଧୂଳିର ମେଘ ଉଠିଲା, ହଜାର କିରଣ ବିଶିଷ୍ଟ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଧୂଳିର ତାପରେ ଅଛାଦିତ ହେଲା। ପୃଥିବୀରେ ଅସଂଖ୍ୟ ବନରାଜମାନେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଦାନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଶକ୍ତି ଅପାର। କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସେଇ ବନରାଜ ଦଳନାୟକମାନେ ଶତ କୋଟି ବନରାଜମାନେ ସହ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। କେହି ବଜ୍ରଧ୍ୱନି ସଦୃଶ କଣ୍ଠଧ୍ୱନି, କେହି ପାହାଡ଼ ଓ ସାଗରର ଉତ୍ପନ୍ନ, କେହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅନ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟବାସୀ। କେହି ଉଦୟାତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରଙ୍ଗ, କେହି ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଧଳା, କେହି କମଳର ତନ୍ତୁ ରଙ୍ଗ ଓ କେହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ଧଳା। ଏହି ସମୟରେ, ବିର ଓ ପ୍ରଶସ୍ତ ବନରାଜ ଶତବଳି ଦଶ ହଜାର କୋଟି ବନରାଜ ସହ ଆସିଲେ। ତା'ପରେ ତାରାଙ୍କ ପିତା, ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଅସଂଖ୍ୟ ହଜାର କୋଟି ବନରାଜ ସହ ଆସିଲେ। ଏହିପରି ରୂମାଙ୍କ ପିତା, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁର, ଏକ ହଜାର କୋଟି ବନରାଜ ସହ ଆସିଲେ। କମଳ ତନ୍ତୁ ସଦୃଶ ଦେହ, ଉଦୟାତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ମୁହଁ, ମୁଦ୍ରାରେ ପ୍ରଥମ, ମହାବୀର ବନରାଜ ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଇଲେ। ପ୍ରସିଦ୍ଧ କେଶରୀ, ହନୁମାନଙ୍କ ପିତା, ଅସଂଖ୍ୟ ହଜାର ବନରାଜ ସହ ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଇଲେ। ଦୀର୍ଘ ପୁଛ ବିଶିଷ୍ଟ, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତାପୀ ବନରାଜ ରାଜା ଗବକ୍ଷ, ଏକ ହଜାର କୋଟି ବନରାଜ ସହ ଆସିଲେ। ଧୂମ୍ର, ଶତ୍ରୁନାଶକ ଓ ବାୟୁ ବେଗୀ, ଭାଲୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନେତା, ଦୁଇ ହଜାର କୋଟି ଭୟଙ୍କର ଭାଲୁ ସହ ଆଗେଇଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପନସା, ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ତିନି ଲକ୍ଷ ବନରାଜ ସହ ଆସିଲେ। ନୀଳ, କାଜଳ ଗାଢ଼ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଦଶ ଲକ୍ଷ ବନରାଜ ସହ ଆସିଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗବୟ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼ ପରି ଚମକୁଥିବା, ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ବନରାଜ ସହ ଆସିଲେ। ଦରିମୁଖ, ଏକ ହଜାର କୋଟି ବନରାଜ ସହ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ମୈନ୍ଦ ଓ ଦ୍ୱିବିଦ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର, ଶତ କୋଟି ବନରାଜ ସହ ଦେଖାଯାଇଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବୀର ଗଜ, ତିନି ଲକ୍ଷ ବନରାଜ ସହ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାଲୁ ରାଜା ଜାମ୍ବବାନ, ଦଶ ଲକ୍ଷ ଭାଲୁ ସହ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦଢ଼ିଆ ହେଲେ। ରୁମଣ, ଚମକୁଥିବା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶତ ଲକ୍ଷ ବନରାଜ ସହ ଶୀଘ୍ର ଏଠିକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଗନ୍ଧମାଦନ, ପଛରୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗୁଣି ଏକ ହଜାର ଓ ଏକ ଶତ ଗୁଣି ଏକ ହଜାର ବନରାଜ ସହ ଆସିଲେ। ତାପରେ ଅଙ୍ଗଦ, ତାଙ୍କ ପିତା ସମ ପ୍ରତାପୀ, ଏକ ହଜାର କମଳ ଓ ଏକ ଶତ ବାଣ ସହ ଆସିଲେ। ସେପରି ତାରା, ତାରା ମଣି ପରି ଚମକୁଥିବା, ଦୂରରୁ ପଞ୍ଚ କୋଟି ଭୟଙ୍କର ବନରାଜ ସହ ଦେଖାଯାଇଲେ। ଏପରି ଭାବେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଅସଂଖ୍ୟ ବନରାଜ, ଭାଲୁ, ଲଙ୍ଗୁର ଓ ତାଙ୍କ ନେତାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ରାମଙ୍କ ଆଦେଶ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ରାବଣଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଓ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।