ସେହି ସମୟରେ, ତୀବ୍ର ଗତିର ବାନରମାନେ ବହୁତ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବାନରରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ବନରୁ ଆଣିଥିବା ଅନେକ ଔଷଧି, ଫଳ ଓ କନ୍ଦମୂଳଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଇ, ନମ୍ର ଭାବରେ କହିଲେ: “ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ଅରଣ୍ୟ ଅମେ ଖୋଜିବାରେ ଚେଷ୍ଟା କରିଛୁ; ତୁମର ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ସମସ୍ତ ବାନର ତୁମ ପାଖକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।” ଏହିପରେ, କଥା ଅଟେସିଏଠିରେ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ସୁଗ୍ରୀବ ଯେଉଁ ଉପହାରଗୁଡ଼ିକୁ ଆଣିଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ। ଏହିପରେ, ହଜାର ହଜାର ବାନର ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସାରି ଯିବାପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ରାଘବ ଦୁଇଁଜଣ ନିଜକୁ ସଫଳ ମନେ କଲେ। ତା’ପରେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ସମ୍ମାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କହିଲେ: “ଦୟାକରି, ଯଦି ତୁମେ ଚାହଁଅ, ଆମେ କିଷ୍କିନ୍ଧା ଛାଡ଼ି ଚଳିଯିବା।” ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଏହି ଭଲ କଥା ଶୁଣି, ସୁଗ୍ରୀବ ଖୁସି ହେଲେ ଓ କହିଲେ: “ଏହିଁ ହେଉ! ଚଳନ୍ତୁ, ମୁଁ ତୁମ ଆଜ୍ଞାକୁ ମାନି ଚାଲିବି।” ଏପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏପରି କହି, ତାରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହିଳାମାନୋକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ। ପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନୋକୁ ଡାକିଲେ, ତାଙ୍କ ଡାକ ଶୁଣି ବାନରମାନେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଏକଠା ହେଲେ। ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ଆସିଲେ, ସୂର୍ୟପ୍ରଭା ସମାନ ଚମକୁଥିବା ବାନରରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନମ୍ର ଭାବରେ କହିଲେ: “ବାନରମାନେ, ତୁରନ୍ତ ମୋର ପଲଙ୍କି ନେଇଆସ।” ବାନରମାନେ ତ୍ୱରିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଏକ ଶୋଭାମୟ ପଲଙ୍କି ଆଣିଦେଲେ। ସେହି ପଲଙ୍କିକୁ ଦେଖି, ସୁଗ୍ରୀବ ସୌମିତ୍ରି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ତ୍ୱରିତ ଚଢ଼।’’ ଏହିପରେ, ସୂର୍ୟସମାନ ଧୂଳିଧ୍ୱଜିତ ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଲଙ୍କିରେ ଚଢ଼ିବା ସହିତ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଧଳା ଛତା ଧରାଯାଉଥିଲା। ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଧଳା ଚାମର ଦ୍ୱାରା ବିଳୋପିତ ହେଉଥିଲେ, ଶଂଖ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ଧ୍ୱନି ହେଉଥିଲା, ଓ ଗାୟକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ। ସ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜସିଂହାସନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସୁଗ୍ରୀବ ଏହିପରି ଶୋଭା ଓ ସେନାସହ ଚାଲି ଯାଇଥିଲେ। ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରିଥିଲେ। ଏହିପରି ଅନେକ ବାନର ସେନା ସହିତ ସୁଗ୍ରୀବ ଯେଉଁଠାରେ ରାମ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପଲଙ୍କିରୁ ଅବତରଣ କରି, ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଇ ହାତ ଜୋଡ଼ି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଏଭଳି ନମ୍ର ଭାବରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ହାତ ଜୋଡ଼ି ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ। ରାମ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଏକ ପଦ୍ମ କୁଡ଼ିଆ ପରି ଦେଖି, ତାଙ୍କ ଭାରି ସେନା ଦେଖି ଖୁସି ହେଲେ। ସେ, ପଦପଦ୍ମରେ ନମ୍ର ଭାବେ ଶିର ନମାଇଥିବା ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ଆଦର ଓ ସ୍ନେହରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଏହିପରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ ତାଙ୍କୁ ବସିବାକୁ କହିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଭୂମିରେ ବସିଥିବା ବେଳେ, ରାମ କହିଲେ: “ଯିଏ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମକୁ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଭାଗ କରି ଚାଲେ, ସେଇ ରାଜା ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥକୁ ଛାଡ଼ି କେବଳ କାମକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେ ଗଛ ଉପରେ ଶୁଇ ଅଚାନକ ପଡ଼ି ଉଠିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପରି। ଶତ୍ରୁ ନାଶ ଓ ବନ୍ଧୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯିଏ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଓ ତିନି ପୁରୁଷାର୍ଥର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରେ, ସେଇ ଧର୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ ରାଜା। ଏହିଁ ସମୟ ଉଦ୍ୟମ କରିବା ପାଇଁ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ। ଏହାକୁ ତୁମେ ତୁମ ବନ୍ଧୁ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଭାବିବା ଉଚିତ।” ସୁଗ୍ରୀବ ନମ୍ର ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ମୋ ଭାଗ୍ୟ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଏହି ଅନନ୍ତ ବାନର ରାଜ୍ୟ ସବୁ ହରାଇଯାଇଥିଲା; ତୁମ ଦୟାରେ, ବାହୁବଳୀ, ଏହା ସବୁ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଦେବତାମାନେ ଓ ତୁମ ବିଜୟୀ ଭାଇଙ୍କ କୃପାରେ, ଯିଏ କୃତଘ୍ନ, ସେ ପୂରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନିନ୍ଦିତ। ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଏଠାରେ ଶତାଧିକ ସ୍ରେଷ୍ଠ ବାନର ଏକଠା ହୋଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ପୃଥିବୀରୁ ଆସିଛନ୍ତି। ରାଘବ, ଏଠାରେ ଶୂର ବାଲୁକ, ବାନର, ଲଙ୍ଗୂର ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅରଣ୍ୟ ଓ ପାହାଡ଼ ରହସ୍ୟ ଜାଣିଛନ୍ତି। ରାଘବ, ଏଠାରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ବାନରମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ନିଜ ସେନା ସହ ଚାଲି ଆସୁଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଶତ, ହଜାର, ଲକ୍ଷ, ଦଶହଜାର, ଏବଂ ବଡ଼ ଦଳ ଏବଂ ସେନା ଅଛି। ବାନର ଓ ବାନରପତି ଅର୍ବୁଦ, ଶତାର୍ବୁଦ, ମଧ୍ୟମ ଏବଂ ଶେଷ ଦଳ, ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ ସେନା ରୂପେ ଅଛନ୍ତି। ରାଜା, ମହେନ୍ଦ୍ର ସମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମେଘ ଓ ପାହାଡ଼ ସଦୃଶ, ମେରୁ ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ରେ ବସୁଥିବା ବାନରମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ। ସେମାନେ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ; ରାବଣଙ୍କୁ ମାରି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମୈଥିଳୀକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବେ।” ଏପରି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଦେଖି, ପୃଥିବୀନାଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମ ଅନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଖିଲି ଉଠିଲା, ନୀଳ ପଦ୍ମର ଫୁଲ ପରି। ଏଠିଏ ମହାବଳୀ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଉନଚାଳିଶ ଶ୍ରୀ ସର୍ଗକୁ ଶୁଣ। ଏପରି ଭାବେ ସୁଗ୍ରୀବ କଥା କହୁଥିବା ବେଳେ, ଧର୍ମର ସ୍ଥାପକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ହାତ ଦେଇ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଜୋଡ଼ା ହାତରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।