ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରୁ ହଜାର-ହଜାର କୋଟି ମାକଡ଼ା, ଯେଉଁମାନେ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହ ସଦୃଶ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟାନକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେମାନେ ବିପୁଳ ଦଳରେ ବେଗରେ ଅବତରଣ କରିଲେ। ଶୀର୍ଷାଗ୍ର ଦୁଧ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ବସୁଥିବା, ତମାଳ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହୁଥିବା, ଏବଂ ନାଡ଼ିଅ ଖାଉଥିବା ଅନେକ ଅସଂଖ୍ୟ ମାକଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେଲେ। ସେମାନେ କେତେ ଥିଲେ ତାହା ଗଣନା କରିହେବ ନାହିଁ। ବନ, ଗୁହା ଓ ନଦୀ ମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଏହି ପ୍ରବଳ ମାକଡ଼ା ସେନା ଏମିତି ଏଗିଆସିଲା, ଯେପରି ତା'ମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ପିଇଯିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଯେଉଁ ସୂରମା ମାକଡ଼ାମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତ୍ୱରିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ହିମାଳୟ ପର୍ବତର ଉପରେ ଏକ ବିଶାଳ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ। ସେହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ପବିତ୍ର ପର୍ବତରେ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ମହାଦେବ ଶିବଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ଯଜ୍ଞ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲା। ସେଠାରେ ମାକଡ଼ାମାନେ ଦେଖିଲେ, ଯଜ୍ଞର ହବି ତରଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମୂଳ ଓ ଫଳ, ଯାହା ଅମୃତ ସମାନ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ। ସେହି ଦିବ୍ୟ ଓ ଆକର୍ଷକ ଫଳ ଓ ମୂଳ ଏପରି ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଏକଥର ଖାଇଦେଲେ, ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ରହିପାରିବେ। ଏହିପରି ଫଳ ଓ ମୂଳ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଔଷଧୀମାନେ, ସେମାନେ ନେଇଲେ। ଏହି ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥଳରୁ ମାକଡ଼ାମାନେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ଆଣିଲେ। ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ମାକଡ଼ାମାନେ ଉତ୍ସାହିତ କରି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାକଡ଼ାମାନେ ଦଳର ଆଗରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ଏହି ସମୟରେ ଅତି ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ଭାବେ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବାନରରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ଥିଲେ। ମାକଡ଼ାମାନେ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଔଷଧ, ଫଳ, ମୂଳ ଏକଠା କରି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦାନ କରି, କହିଲେ: “ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ପର୍ବତ, ନଦୀ ଓ ବନ ଅନ୍ୱେଷଣ କରାଯାଇଛି; ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ମାକଡ଼ା ଆସୁଛନ୍ତି।” ଏଠିଏ ଅଟ୍ଥାତ୍ରିଂଶତମ ସର୍ଗକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ଉପହାର ଗ୍ରହଣ କରି, ସୁଗ୍ରୀବ ସମସ୍ତ ମାକଡ଼ାମାନେକୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ, ସେମାନେକୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ। ଏହି ହଜାର-ହଜାର କାର୍ଯ୍ୟସମ୍ପନ୍ନ ମାକଡ଼ାଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରି, ସେ ନିଜେ ଓ ରାଘବ, ଦୁହେଁ ସଫଳ ହେବାକୁ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ବାନରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରବଳ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ସମ୍ମାନପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ: “ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେ, ମୃଦୁଭାବୀ, ତେବେ ଆମେ କିଷ୍କିନ୍ଧା ଛାଡ଼ିବାକୁ ଯିବା।” ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଏହି ଉଚିତ କଥା ଶୁଣି, ସୁଗ୍ରୀବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ: “ଏହିପରି ହେଉ! ଚଳ, ମୁଁ ତୁମ୍ଭ ଆଜ୍ଞାରେ ରହିବି।” ଏହିପରି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହି, ସୁଗ୍ରୀବ ତାରା ଓ ଅନ୍ୟ ମହିଳାମାନେକୁ ବିଦାୟ କଲେ। ତାପରେ ସୁଗ୍ରୀବ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେକୁ ଡାକିଲେ: “ଆସ!” ସେମାନେ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଦ୍ରୁତ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି, ମହିଳାମାନେ ଦେଖିପାରିବା ପରି, ରବିସ୍ନାନ ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ଆସିଥିଲେ। ସେ ଆଦେଶ ଦେଲେ: “ମୋ ପାଳକୀ ଶୀଘ୍ର ଆଣ।” ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ତ୍ୱରିତ ମାକଡ଼ାମାନେ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ପାଳକୀ ଆଣିଲେ। ଏହି ପାଳକୀ ଦେଖି, ବାନରରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏଉଁ ଶୀଘ୍ର ଚଢ଼।” ଏହିପରି କହି, ସୁର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁଗ୍ରୀବ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାଳକୀରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଚଢ଼ିଲେ, ଯାହାକୁ ଅନେକ ବାନର ଏନାଇଥିଲେ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଧଳା ଛତା ଧରାଯାଉଥିଲା। ସେ ଚାରିପାଖରେ ଧଳା ଚାମର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉଥିଲେ, ଶଂଖ ଓ ଢୋଲର ଧ୍ୱନି ଉଠିଥିଲା, ବାର୍ଦ୍ଦମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଏହିପରି ରାଜ୍ୟ ଶ୍ରୀ ଅର୍ଜନ କରି, ଶତଧିକ ଅସିଂଖ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ବାନରମାନେରେ ଘିରି ଚାଲିଗଲେ। ଏମିତି ଘିରି ଥିବା ସୁଗ୍ରୀବ, ଯେଉଁଠାରେ ରାମ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଇ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପାଳକୀରୁ ଅବତରଣ କରି, ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଏପରି ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ ହେଉଥିଲେ, ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କଲେ। ରାମ, ପୋକରେ ପଦ୍ମ କୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିବା ପରି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ସେ ମାକଡ଼ା ରାଜାଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ସ୍ନେହ ଓ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଏପରି ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ କହିଲେ: “ବସ।” ସୁଗ୍ରୀବ ଭୂମିରେ ବସିଥିବା ବେଳେ, ରାମ କହିଲେ: “ଯିଏ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ—ଏ ତିନିଟିକୁ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ବିଭାଜିତ କରି ଚାଲେ, ସେଇ ରାଜା ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥକୁ ଛାଡ଼ି, କେବଳ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣରେ ଲାଗିଥାଏ, ସେ ଗଛ ଉପରେ ଶୁଇ ତଳକୁ ପଡ଼ି ଉଠିଥିବା ଲୋକ ସମାନ। ଶତ୍ରୁ ନାଶ ଓ ବନ୍ଧୁ ସୁରକ୍ଷାରେ ନିଯୁକ୍ତ ରାଜା, ଏ ତିନି ପୁରୁଷାର୍ଥର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରି, ଧର୍ମରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ। ଏହି ସମୟ ଉଦ୍ୟମ କରିବାର, ହେ ବାନରେଶ୍ୱର। ଏହି କଥା ତୁମେ, ତୁମ ବନ୍ଧୁ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କର।" ଏପରି ଶ୍ରବଣ କରି, ସୁଗ୍ରୀବ ନମ୍ରତା ସହ କହିଲେ: “ମୋ ଭାଗ୍ୟ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ବାନର ରାଜ୍ୟ ହରାଇଯାଇଥିଲା; ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ, ହେ ମହାବାହୁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କିଛି ପୁନଃ ପାଇଛି। ଦେବତାମାନେ ଓ ଆପଣଙ୍କ ବିଜୟୀ ଭାଇଙ୍କ ଦୟାରେ, ଯିଏ ଉପକାର ପାଇ ଉପକାର ନକରେ, ସେ ନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନିଜେ ଅପମାନ ସ୍ଥାନର ଅଧିକାରୀ।