ସୂର୍ୟଙ୍କ ନିବାସରେ ଥିବା ବାନରମାନେ, ସନ୍ଧ୍ୟା ମେଘ ଭଳି ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ, ପଦ୍ମାଚଳ ଜଙ୍ଗଲରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ବାନରମାନେ—ଏମିତି ଅନେକ ବାନରମାନେ ଥିଲେ। କଳି ମେଘ ଭଳି କଳା ରଙ୍ଗର, ରାଜା ହାତୀ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଞ୍ଜନ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥିବା ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ବାନରମାନେ ସୁବৰ্ণ ଭଳି ଚମକୁଥିବା ରୂପରେ, ବଡ଼ ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରେ ବସିଥିବା, ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ଥିବା, ଧୂମ୍ରଗିରିରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଉଦୟ ସୂର୍ୟ ଭଳି ରଙ୍ଗର, ବଡ଼ ଲାଲ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥିବା, ମଧୁ ଓ ମଦୁରା ପାନ କରୁଥିବା ତ୍ୱରିତ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ରମଣୀୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ମହାବନରେ, ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ, ଓ ଜଙ୍ଗଲର ଧାରାରେ ବସିଥିବା ବାନରମାନେ ସାରା ଭୂମିରେ ବିସ୍ତୃତ ଅଛନ୍ତି। ସୁଗ୍ରୀବ ନିର୍ଦେଶ ଦେଲେ—ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ବୃହତ୍ତା, ଉପହାର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଏଠାକୁ ନେଇ ଆଣ। ଯେଉଁ ବାନରମାନେ ପ୍ରଥମେ ପଠାଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆସିବାକୁ ଅନ୍ୟ ବାନର ନାୟକମାନେ ମଧ୍ୟ ପଠାଯାଉ। ଯେଉଁ ବାନରମାନେ ଆନନ୍ଦ ରେ ମଗ୍ନ, କିମ୍ବା ଅଳସ, ସମସ୍ତ ବାନର ନାୟକମାନେ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆଣ। ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ବାନରମାନେ ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଆସିବେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଥିବାରୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଅ। ଶେଉଁ ଶେଉଁ, ଶତ, ଶହ ହଜାର, କୋଟି କୋଟି ସିଂହ ଭଳି ବାନରମାନେ ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଯାଉ। ମେଘ ଓ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଭୟଙ୍କର ଦେହ ଥିବା, ଆକାଶ ଆଉ ଢାକି ଦେଉଥିବା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ବିଦିଆଉ। ଯେଉଁ ବାନରମାନେ ପଥ ଜଣାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଭୂମିରେ ଯାଇ, ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ଏଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣନ୍ତୁ। ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ବାନର ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଠାଇଲେ। ଏହି ବାନରମାନେ ପକ୍ଷୀ, ଆଲୋକ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦ ଭଳି ତ୍ୱରିତ ଚାଲିଲେ। ରାମଙ୍କ ପାଇଁ, ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ହ୍ରଦରେ ବସିଥିବା ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା, ଯାହା ମୃତ୍ୟୁ ଆଜ୍ଞା ଭଳି, ଶୁଣି ବାନରମାନେ ଭୟରେ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ। ସେହି ପାହାଡ଼ରୁ ତିନି କୋଟି କଳି ମେଘ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ରାଘବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସୂର୍ୟାସ୍ତ ପାହାଡ଼ରୁ ଦଶ କୋଟି ସୁବৰ্ণ ଭଳି ଚମକୁଥିବା ବାନରମାନେ ଯାଉଥିଲେ। କୈଳାସ ପାହାଡ଼ରୁ ସିଂହ ଓ ବାଘ ଭଳି ଚମକୁଥିବା କୋଟି କୋଟି ବାନରମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ହିମାଳୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଖାଇଥିବା ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ହଜାର ହଜାର ଏକଠି ହେଲେ। ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ରୁ ମଙ୍ଗଳ ଭଳି ଭୟଙ୍କର, ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା କୋଟି କୋଟି ବାନରମାନେ ତ୍ୱରିତ ତଳକୁ ଆସିଲେ। ଖିର ସାଗର ତଟ, ତମାଳ ଜଙ୍ଗଲ, ନାରିକେଲ ଖାଇଥିବା ବାନରମାନେ ଏତେ ଅଛନ୍ତି, ସଂଖ୍ୟା ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ। ଜଙ୍ଗଲ, ଗୁହା, ନଦୀ ଠାରୁ ବଡ଼ ବାନର ସେନା ଆସିଲା, ସୂର୍ୟକୁ ମାନେ ଯେ ପିଇଯାଉଛି। ଯେଉଁ ବାନରମାନେ ଅନ୍ୟ ବାନରମାନେ ଉତ୍ସାହିତ କରିବାକୁ ଗଲେ, ସେମାନେ ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ରେ ବଡ଼ ଗଛ ଦେଖିଲେ। ସେହି ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ରେ ଶିବଙ୍କ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଦେବମାନେ ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲା। ସେଠାରେ ବାନରମାନେ ଦେବତା ଭଳି ରସ ଭରା ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଦେଖିଲେ, ଯଜ୍ଞର ଆହୁତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଯାହା ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଅମୃତ ଭଳି। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଫଳ କନ୍ଦ ଯେଉଁଠି ଏକଥର ଖାଇଲେ, ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବାନରମାନେ ଦିବ୍ୟ ଫଳ, କନ୍ଦ, ଔଷଧୀ ନେଇଲେ। ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥଳରୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ସୁଗନ୍ଧ ଫୁଲ ନେଇଲେ। ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ଉତ୍ସାହିତ କରି, ସେମାନେ ସେନାର ଆଗରେ ତ୍ୱରିତ ଯାଇଲେ। ଏହି ବାନରମାନେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ହସ୍ତେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ସୁଗ୍ରୀବ ବସିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଔଷଧୀ, ଫଳ, କନ୍ଦ ଏକଠି କରି, ବାନରମାନେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଇ କହିଲେ—“ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼, ନଦୀ, ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଖୋଜାଯାଇଛି; ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆସୁଛନ୍ତି।” ଏହି ସର୍ଗର ଅଠତ୍ରିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣ। ସୁଗ୍ରୀବ, ଆଣିଦିଆଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଉପହାର ଗ୍ରହଣ କରି, ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ଆଶ୍ବାସନ ଦେଇ, ସେମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ। ଏହି ହଜାର ହଜାର ବାନରମାନେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଘବ ସଫଳ ଭାବେ ବିଚାର କଲେ। ତାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ଆଦର ଭରା କଥା କହିଲେ—“ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେ, ମଧୁର ଜନ, ଆମେ କିଷ୍କିନ୍ଧାରୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଚାଲିବା।” ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସୁସ୍ଥ କଥା ଶୁଣି, ସୁଗ୍ରୀବ ବହୁତ ଖୁସି ହେଇ କହିଲେ—“ଅବଶ୍ୟ! ଆମେ ଯିବା। ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରହିବି।” ଏପରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କଥା କହି, ସୁଗ୍ରୀବ ତାରା ଓ ଅନ୍ୟ ମହିଳାମାନେକୁ ବିଦାୟ କଲେ।