ସଉମିତ୍ରି, ମୋର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, କୀର୍ତି ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବାନର ରାଜ୍ୟ ଆଗରୁ ହରାଇ ଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ରାମଙ୍କ ଦୟାରେ ସେ ସବୁ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଏପରି ଦିବ୍ୟ ନର, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ରାମଙ୍କୁ ଅଳ୍ପ ମାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ କିଏ ପ୍ରତିଦାନ ଦେଇପାରିବ? ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଘବ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ମୋର ସହଯୋଗରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ ଓ ରାବଣଙ୍କୁ ଘାତ କରିବେ। ସେ ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ତୀରରେ ସାତଟି ବଡ଼ ଗଛ, ଏକ ପାହାଡ଼ ଓ ଭୂମିକୁ ଭେଦିଦେଇଥିଲେ; ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କାହାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି? ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯେତେବେଳେ ରାମ ଧନୁଷ ଟାଣିଥାନ୍ତି, ଭୂମି ଓ ପାହାଡ଼ ସମେତ କମ୍ପିଉଠେ; ତେଣୁ ସେ ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତାଙ୍କୁ ଆଲି ଦରକା ନୁହେଁ। ମୁଁ ଏହି ରାଜାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ରାବଣଙ୍କୁ ଘାତ କରିବାକୁ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅନୁୟାୟୀ ସହ ଯିବି। ଯଦି ଆସ୍ଥା ବା ସ୍ନେହରେ ମୋର ଦୂତ କିଛି ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବେ, ଦୟାକରି ମାନ୍ୟ କର; କାହା ଭୁଲ ନୁହେଁ? ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏହି ମହାତ୍ମା ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସ୍ନେହ ଓ ସନ୍ତୋଷରେ କହିଲେ: ମୋର ଭାଇ ଏବେ ସତ୍ୟରେ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ରକ୍ଷକ ପାଇଛନ୍ତି, ବାନର ମହାରାଜ ତୁମେ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତମ ରକ୍ଷକ ହେବାରୁ। ସୁଗ୍ରୀବ, ତୁମର ଶକ୍ତି ଓ ଶୁଧ୍ଧ ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବାନର ରାଜ୍ୟର ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମୃଦ୍ଧି ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ତୁମେ ସହଯୋଗୀ ହେଲେ, ବଳବାନ୍ ସୁଗ୍ରୀବ, ରାମ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନଷ୍ଟ କରିବେ—ଏଥିରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶଙ୍କା ନାହିଁ। ତୁମର ଏହି ଉଚିତ ଓ ଯଥାର୍ଥ ବାକ୍ୟ ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା, କୃତଜ୍ଞ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ତ୍ୟାଗ ନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ମନ୍ଦିର। ମୋର ଭାଇ ବା ତୁମେ, ବାନରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୋଷ ଜାଣି ଓ କ୍ଷମତା ରଖିଥିବା, ଏପରି କଥା କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ କିଏ? ତୁମେ ରାମଙ୍କ ଶୌର୍ୟ ଓ ଶକ୍ତିରେ ସମାନ, ବାନରମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ କରିଛନ୍ତି। ଏବେ, ବୀର, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ମୋ ସହ ଆସି, ତୁମର ଦୁଃଖିତ ମିତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଉ, ଯିଏ ସ୍ତ୍ରୀ ହରଣର ଦୁଃଖରେ ଭାଗିଛନ୍ତି। ଯଦି ରାମଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ତୁମକୁ କଠୋର କଥା କହିଥିଲି, ମିତ୍ର, ଦୟାକରି କ୍ଷମା କର। ଏବେ କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ବିଭବଶାଳୀ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସତ୍ତରିସ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣ। ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାଇଥିବା ହନୁମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: ମହେନ୍ଦ୍ର, ହିମବତ, ବିନ୍ଧ୍ୟ, କୈଳାସ, ମନ୍ଦର, ପାଣ୍ଡୁଶିଖର ଓ ପଞ୍ଚ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ବସୁଥିବା ବାନରମାନେ; ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ପଶ୍ଚିମ ସାଗର ଧାରାରେ ଅତି ଚମକୁଥିବା ପାହାଡ଼ରେ ବସୁଥିବା; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗୃହରେ, ସନ୍ଧ୍ୟା ମେଘ ପରି ପାହାଡ଼ରେ, ପଦ୍ମାଚଳ ଅରଣ୍ୟରେ ଶରଣ ନେଇଥିବା ବଳିଷ୍ଠ ବାନରମାନେ; କଜଳ ମେଘ ପରି ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତୀ ପରି ଶକ୍ତି ରଖିଥିବା, ଅଞ୍ଜନା ପାହାଡ଼ରେ ବସୁଥିବା ବାନରମାନେ; ସୁନା ଚମକର ବାନରମାନେ ମହାପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ, ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତରେ, ଧୂମ୍ରଗିରିରେ ଶରଣ ନେଇଥିବା; ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରଙ୍ଗରେ ଥିବା, ବଡ଼ ଲାଲ୍ ପାହାଡ଼ରେ ବସୁଥିବା, ମଧୁ ଓ ମଦୁରା ଖାଇଥିବା ତ୍ୱରିତ ବାନରମାନେ; ମଧୁର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ମହାବନରେ, ଉତ୍ତମ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ, ଏବଂ ଅରଣ୍ୟର ଧାରାରେ ବସୁଥିବା ବାନରମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣ। ଦୂତି, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଏହି ବାନରମାନେ ସହ ତ୍ୱରିତ ବାନରମାନେ ଆଣ। ଯେଉଁ ବାନରମାନେ ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ପଠାଇଛି, ସେମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣିବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ବାନର ନାୟକମାନେ ପଠା। ଯେଉଁ ବାନରମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଲିନ୍ ଅଛନ୍ତି ବା ମନ୍ଦ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ବାନର ନାୟକମାନେକୁ ଏଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣ। ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ବାନରମାନେ ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ମୋ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରି ନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଥିବାରୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଅ। ଶତ, ହଜାର, କୋଟି କୋଟି ସିଂହ ପରି ବାନରମାନେ ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଯାଉ। ମେଘ ଓ ପାହାଡ଼ ପରି ଦୃଶ୍ୟମାନ, ଆକାଶକୁ ଆଛାଦିତ କରିଥିବା, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ବାନରମାନେ ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଯାଉ। ଯେଉଁ ବାନରମାନେ ପଥ ଜାଣନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଭୂମିରେ ଗଲେ, ସମସ୍ତ ବାନରମାନେକୁ ଏଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣନ୍ତୁ। ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ବାନର ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ପଠାଇଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପଠାଯାଇଥିବା ବାନରମାନେ ପକ୍ଷୀ, ଆଲୋକ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦ ତାଳରେ ତ୍ୱରିତ ଚଳି ଯାଇଥିଲେ। ରାମଙ୍କ ପାଇଁ, ସେ ବାନରମାନେ ସମସ୍ତ ସାଗର, ପାହାଡ଼, ଅରଣ୍ୟ ଓ ହ୍ରଦରେ ଥିବା ବାନରମାନେକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା, ମୃତ୍ୟୁ ଆଜ୍ଞା ପରି, ଶୁଣି ବାନରମାନେ ଭୟରେ ଆସିଲେ। ଏପରି, ସେ ପାହାଡ଼ରୁ କଜଳ ପରି ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ତିନି କୋଟି ରାଘବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମାନ ପାହାଡ଼ରୁ ଦଶ କୋଟି ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିବା ବାନର ଯାଇଲେ। କୈଳାସର ଶିଖରରୁ ସିଂହ ଓ ବାଘ ପରି ଚମକୁଥିବା କୋଟି କୋଟି ବାନର ଏକଠା ହେଲେ। ଫଳ ଓ ମୂଳ ଖାଇଥିବା, ହିମାଳୟରେ ଶରଣ ନେଇଥିବା ବାନରମାନେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ହଜାର ବାନର ଏକଠା ହେଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବାନର ଦଳ ଏକଠା ହେଇ, ରାମଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।