ବାଲୀ, ମାକଡ଼ାମାନଙ୍କର ନାୟକ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ, କହିଲେ—“ମୁଁ ଏଠାରେ କିଛି ପ୍ରଥା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି, ଯଦିଓ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ମୁଁ ମାତ୍ର ମୋତେ ଶୁଣାଯାଇଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ କହୁଛି। ନିଶ୍ଚୟ, ଆପଣଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ମାକଡ଼ାମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣକୁ ପଠାଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ଆସି ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାକଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଣିବେ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସୂର୍ବୀର ମାକଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରି, ଏହି ମାକଡ଼ାମାନଙ୍କର ନାୟକ ରାଘବଙ୍କର କାମ ପୂରଣ ପାଇଁ ଏଠାରେ ରହିଛନ୍ତି। ହେ ସୌମିତ୍ରି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିଲା, ଆଜି ସେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାକଡ଼ାମାନେ ଆସିବେ। ଆଜି, ଶତ-ଶତ ଭାଲୁ ମାକଡ଼ା ଏବଂ ଶତ-ଶତ ପୂଞ୍ଛ ଧାରୀ ମାକଡ଼ାମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିବେ, ହେ ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରିଥିବା; ଅନେକ କୋଟି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମାକଡ଼ାମାନେ, ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆସିଯିବେ। କାରଣ, ଆପଣଙ୍କ ରାଗିତ ରକ୍ତିମ ଚେହେରା ଦେଖି, ମାକଡ଼ା ମହିଳାମାନେ ଶାନ୍ତି ନାହିଁ; ସମସ୍ତେ ଭୟପ୍ରଦ, ଆପଦ ଆସିବାର ସୂଚନା ଭାବି ଅଶାନ୍ତ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଉତ୍କଳ ରାମାୟଣର କିଶ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ ଶୁଣନ୍ତୁ—ତାରାଙ୍କ ମୃଦୁ ଓ ଧର୍ମପର କଥାରେ ସୌମିତ୍ରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଜ ମୃଦୁ ସ୍ୱଭାବରେ ସେ କଥା ଗ୍ରହଣ କରିଲେ। ତାଙ୍କର କଥା ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ, ମାକଡ଼ାମାନଙ୍କର ନାୟକ ବଡ଼ ଭୟରେ ନିଜ ପୋଶାକକୁ ପାଣିରେ ଭିଜିଥିବା ପରି ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ, ମାକଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ଗର୍ବରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଗଳାରେ ଥିବା ବିବିଧ ରଙ୍ଗର ବଡ଼ ମାଳାକୁ କାଟିଦେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ କହିଲେ, ଯାହା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲା—“ହେ ସୌମିତ୍ରି, ମୋ ପାଖରୁ ତେଜ, ଯଶ ଓ ଦୀର୍ଘ ମାକଡ଼ା ରାଜ୍ୟ ହାରାଇ ଥିଲି, ଏବଂ ରାମଙ୍କ ଦୟାରେ ସମସ୍ତ କିଛି ପୁନର୍ଦାନ ହୋଇଛି। କିଏ ଏହି ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ତାଙ୍କ କର୍ମର ମୂଲ୍ୟ ଦେଇପାରିବ? ଧର୍ମପରାୟଣ ରାଘବ ମୋ ସାହାଯ୍ୟ ଓ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଶୀତାଙ୍କୁ ଫେରାଇବେ ଓ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ। ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସାହାଯ୍ୟ ଦରକାର ନାହିଁ, ଯେଉଁ ଏକ ତୀରରେ ସାତ ଗଛ, ଏକ ପାହାଡ଼ ଓ ଭୂମିକୁ ଭାଗ କରିଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବଣ୍ଡୁକୁ ଟାଣିବା ସମୟରେ, ଏହି ଭୂମି ଓ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ କମ୍ପିତ ହୋଇଯାଏ—ତାଙ୍କୁ ଏହି ସାଥୀମାନେ କ’ଣ କାମର? ମୁଁ ରାମଙ୍କ ସାଥିରେ ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ଯିବି। ଯଦି ମୋ ଦୂତ କିଛି ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ, ଭାବନା ବା ଆସ୍ଥାରେ, ଦୟା କରି ମାନ୍ୟ କରିବେ; କାରଣ କିଏ ତ୍ରୁଟି କରେନାହିଁ?” ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସ୍ନେହରେ ଖୁସି ହେଇ କହିଲେ—“ନିଶ୍ଚୟ, ମୋ ଭାଇ ଏବେ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ରକ୍ଷକ ପାଇଛନ୍ତି, ଏହି ମାକଡ଼ାମାନଙ୍କର ନାୟକ ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତମ ରକ୍ଷକ। ସୁଗ୍ରୀବ, ତୁମେ ଶକ୍ତି ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଚରିତ୍ରରେ ଅନୁପମ ଅଛ, ତୁମେ ଏହି ମାକଡ଼ା ରାଜ୍ୟର ଅସାଧାରଣ ସଉଭାଗ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ତୁମେ ରାମଙ୍କ ସାଥୀ ହେବାରୁ, ନିଶ୍ଚୟ ରାମ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିନାଶ କରିବେ—ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତୁମେ ଯେପରି ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, କୃତଜ୍ଞ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ରୁଖିଥିବା, ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ତୁମ ପାଇଁ ଯଥାର୍ଥ। ମୋ ଭାଇ ବା ତୁମେ, ତ୍ରୁଟି ଜାଣିଥିବା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏପରି କଥା କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ରାମଙ୍କ ଶୌର୍ୟ ଓ ଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ସମ, ମାକଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ତୁମକୁ ତାଙ୍କ ସାଥୀ କରିଛନ୍ତି। ଏବେ, ହେ ଶୌର୍ୟବାନ୍, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ମୋ ସାଥିରେ ଆସି, ତୁମ ବନ୍ଧୁ ରାମଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜନନୀ ହରଣ ଦୁଃଖରୁ ଶାନ୍ତି ଦିଅ। ଯଦି ରାମଙ୍କ ଦୁଃଖ ଶୁଣି ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି କ୍ଷୁଦ୍ର କଥା କହିଥିଲି, ମୋ ବନ୍ଧୁ, ଦୟା କରି ମାନ୍ୟ କରିବେ।” ଏବେ କିଶ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣନ୍ତୁ—ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା ହନୁମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମହେନ୍ଦ୍ର, ହିମବତ, ବିନ୍ଧ୍ୟ, କୈଳାସ, ମନ୍ଦର, ପାଣ୍ଡୁଶିଖର ଏବଂ ପଞ୍ଚ ପାହାଡ଼ରେ ବସୁଥିବା ମାକଡ଼ାମାନେ; ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଯେଉଁମାନେ ପଶ୍ଚିମ ସାଗର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଛନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗୃହରେ, ସନ୍ଧ୍ୟା ମେଘ ପାହାଡ଼ରେ, ପଦ୍ମାଚଳ ଅରଣ୍ୟରେ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାକଡ଼ାମାନେ; କଳିଙ୍ଗ ମେଘ ପରି କଳା, ରାଜା ହାତୀର ଶକ୍ତି ଥିବା, ଅଞ୍ଜନ ପାହାଡ଼ରେ ଥିବା ମାକଡ଼ାମାନେ; ସୁନା ରଙ୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବଡ଼ ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରେ ବସୁଥିବା, ମେରୁ ଶ୍ରେଣୀରେ ଥିବା, ଧୂମ୍ରଗିରିରେ ଶରଣ ନେଇଥିବା; ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ରଙ୍ଗ ଥିବା, ବଡ଼ ଲାଲ ପାହାଡ଼ରେ ବସୁଥିବା, ମଧୁ ଓ ମଦ ପିଇଥିବା ତୀବ୍ର ମାକଡ଼ାମାନେ; ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ବଡ଼ ଅରଣ୍ୟରେ, ଋଷିମାନେ ରହୁଥିବା ମଧୁର ଆଶ୍ରମରେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅରଣ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବସିଥିବା—ସମସ୍ତ ମାକଡ଼ାମାନେକୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ, ସମ୍ମିଳନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆଣ। ଏବଂ ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ପଠାଇଥିବା ତୀବ୍ର ଗତିର ମାକଡ଼ାମାନେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣିବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ମାକଡ଼ା ନାୟକମାନେକୁ ପଠା। ଯେଉଁମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଅଟୁକି ରହିଛନ୍ତି, ବିଳମ୍ବ କରୁଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ମାକଡ଼ା ନାୟକମାନେକୁ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆଣ। ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଦଶ ଦିନରେ ନାଆସିବେ, ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବାରୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଦରକାର।” ଏଭଳି ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୁଗ୍ରୀବ, ହନୁମାନ ଓ ଅନ୍ୟ ମାକଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମ, ଭୟ, କୃତଜ୍ଞତା ଓ ସାହାଯ୍ୟର ଆଲୋଚନା ହେବାରେ, ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାକଡ଼ାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।