ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କୁ ଦେବୀୟ ଭୂଷଣ ଓ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ନାରୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଆଖି ଉତ୍ସାହରେ ରକ୍ତିମ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ଦେବତା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସୁନା ରଙ୍ଗର ନାୟକ ସୁଗ୍ରୀବ ଏକ ଶୋଭାମୟ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲେ, ତିନି Rumā କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ଆଖି ସହିତ ସେ ସାଉମିତ୍ରିଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କର ମନ ଅଦମିତ ଥିଲା ଏବଂ ଆଖି ମଧ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା। ଏହି ଉତ୍ସବ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, କ୍ରୋଧିତ ଏବଂ ଅନାପତ୍ତ ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେବାକୁ ଦେଖି ସୁଗ୍ରୀବ ସ୍ନାୟୁ ଅସ୍ଥିର ହେବାରେ ଲାଗିଥିଲେ। ଦଶରଥପୁତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ, ତୀବ୍ର ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା, ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ଭାଇର ଦୁଃଖରେ ବିନ୍ଦୁବିନ୍ଦୁ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ସୁଗ୍ରୀବ ଗୋଲ୍ଡେନ୍ ସିଂହାସନ୍ ଛାଡ଼ି ଉଠିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶୋଭାମୟ ଧ୍ୱଜ ପରି। ସେ ଉଠିବା ସମୟରେ Rumā ଓ ଅନ୍ୟ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଠିଲେ, ଏହା ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଘେରି ରହିଥିବା ତାରାମାନେ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସୁଗ୍ରୀବ ରକ୍ତିମ ଆଖି, ଦୀପ୍ତିମାନ ମୁହଁ, ହାତ ଜୋଡି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଏଠାରେ ଉଭୟ ହେବା ପରି, ଏକ କାମନାପୁରଣ ବୃକ୍ଷ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ Rumā ଓ ଅନ୍ୟ ନାରୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାରାମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ପରି। ଏହି ସମୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କ୍ରୋଧିତ ଭାବରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଏକ ରାଜା ଯଦି ଶକ୍ତି, ଉତ୍ତମ ବଂଶ, କରୁଣା, ନିଜ ସଂଯମ, କୃତଜ୍ଞତା ଓ ସତ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ, ସେ ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏକ ରାଜା ଅନ୍ୟାୟରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ନିଜ ଉପକାରୀଙ୍କୁ ଝୁଝୁ ଦେଇଥିବା ଅପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦେଉଛି, ତେବେ ସେଠାରେ ଅଧିକ କଠୋର କିଏ ଅଛି? ଘୋଡା ପ୍ରତି ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କଲେ ଶତମୃତ୍ୟୁ, ଗାଁ ପ୍ରତି ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କଲେ ହଜାର ମୃତ୍ୟୁ, କିନ୍ତୁ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରତି ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କଲେ ନିଜ ଓ ନିଜ ବଂଶକୁ ନଷ୍ଟ କରେ। ଯିଏ ଉପକାରୀ ମିତ୍ରମାନେ ଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ଉପକାର ନେଇ, ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଉନାହିଁ, ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ପ୍ରତି ଅକୃତଜ୍ଞ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁଯୋଗ୍ୟ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୀତ ହୋଇଥିବା ଏହି ଶ୍ଲୋକ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଅକୃତଜ୍ଞତା ଦେଖି କ୍ରୋଧରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇଥିଲା; ଏହାକୁ ଶୁଣ, ମୂକ୍ୟ ବାନର। ଗାଁ ମାରିବା, ମଦ୍ୟ ପାନ, ଚୋରି କିମ୍ବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କଲେ ମାନ୍ୟମାନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିଥିବା ନିୟମ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ଅକୃତଜ୍ଞତା ପାଇଁ କେହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ। ତୁମେ ଅନୂଚିତ, ଅକୃତଜ୍ଞ ଓ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ, ବାନର, କାରଣ ତୁମେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଉପକାର ପ୍ରତି ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଉନାହିଁ। ନିଶ୍ଚୟ, ରାମଙ୍କ ଉପକାର ନେଇ, ତୁମେ ଯଦି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଚାହାଉଛ, ତେବେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ତୁମେ ଭୋଗବିଲାସରେ ଆସକ୍ତ, ମିଥ୍ୟା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଉଛ, ରାମ ତୁମକୁ ଅଜଗର ଭିତରେ ବେଙ୍ଗ ପରି ଚିହ୍ନିପାରିନାହିଁ। ଦୟାଳୁ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ହୃଦୟ ରାମ ତୁମକୁ ବାନରମାନ୍ୟଙ୍କ ରାଜା କରିଛନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି। ଯଦି ତୁମେ ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କ ଉପକାର ଅନୁଭବ କରୁନାହିଁ, ତେବେ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଭାଲିଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖିବା। ଯେପଥରେ ଭାଲି ବଧ ହେଲା, ସେପଥ ବନ୍ଦ ହୋଇନାହିଁ; ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଳନ କର, ସୁଗ୍ରୀବ, ଭାଲିଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରନାହିଁ। ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମେ ଦେଖୁନାହିଁ ରାମଙ୍କ ବାଣ ଓ ଧନୁ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଜୁଳି ପରି ଦେଖାଯାଉଛି; ଏହିପରି ତୁମେ ଉପଭୋଗରେ ଲିପ୍ତ ଅଛ, ଏବଂ ରାମଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରୁନାହିଁ।" ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ଉକ୍ତି ସମୟରେ, ଚନ୍ଦ୍ରପରି ମୁହଁ ଥିବା ତାରା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ଏଭଳି କଠୋର ଭାବରେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହିପରି କଥା ବାନରମାନ୍ୟଙ୍କ ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଶୁଣିବାଉଚିତ ନୁହେଁ, ସେ ଏପରି ଅପମାନ ଦେଉଥିବା ଲୋକ ନୁହେଁ। ସୁଗ୍ରୀବ ଅକୃତଜ୍ଞ, ମିଥ୍ୟାବାଦୀ କିମ୍ବା କଠୋର ନୁହେଁ; ସେ କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହୁନାହିଁ, କୁଟିଳତା ରହିନାହିଁ। ଶୂର ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କ ଉପକାର ଭୁଲିନାହିଁ; ଯାହା ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ କରିଥିଲେ, ଅନ୍ୟ କେହି କରିପାରିଥିଲେ ନାହିଁ, ସେ ଏହାକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛନ୍ତି। ରାମଙ୍କ କୃପାରେ ସୁଗ୍ରୀବ ସ୍ଥାୟୀ ଯଶ, ବାନରମାନ୍ୟଙ୍କ ରାଜ୍ୟ, Rumā, ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଓ ତୁମେ, ଶତ୍ରୁଦଳନ, ପାଇଛନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିଥିବା ସୁଗ୍ରୀବ ଏବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୁଭ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ପରି ସେ ସମୟ ଚିହ୍ନିପାରିନାହିଁ। ଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଘୃତାଚୀ ସହିତ ଲିନ ହୋଇ ସମୟର ଗତି ଅନୁଭବ କରିନାହିଁ। ସମୟ ଜ୍ଞ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ସମୟର ଆଗମନ ଚିହ୍ନିପାରିନାହିଁ; ତେବେ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ କିପରି ଚିହ୍ନିପାରିବେ? ରାମ ଏଠାରେ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ; ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଶରୀର କ୍ଲାନ୍ତ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ଏକ ସାଧାରଣ ଲୋକ ପରି କ୍ରୋଧିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବୁଝିବା ପୂର୍ବରୁ। ତୁମେ ଯେଉଁପରି ଉତ୍ତମ ଲୋକ, ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବରେ କ୍ରୋଧିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଉତ୍କଟ କ୍ରୋଧକୁ ତ୍ୟାଗ କର, ଦୋଷହୀନ। ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଗ୍ରୀବ Rumā, ମୁଁ, ଅଙ୍ଗଦ, ରାଜ୍ୟ, ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ଗାଁ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବେ; ଏହା ମୋର ନିଶ୍ଚୟ। ସୁଗ୍ରୀବ ରାଘବଙ୍କୁ ସୀତାସହ ଏକତ୍ର କରିବେ, ଚନ୍ଦ୍ର ରୋହିଣୀ ସହ ଏକତ୍ର ହେବା ପରି, ମନ୍ଦ ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କରି ପରେ। ଲଙ୍କାରେ ଶତକୋଟି ରାକ୍ଷସ ଥିବା କଥା କୁହାଯାଇଛି, ଏବଂ ଅନେକ ହଜାର ଦଶ ହଜାର ରାକ୍ଷସ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଦୃଢ ରୂପ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ନିଷ୍ପାତି କରିବା ପୂର୍ବରୁ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବେନାହିଁ, ଯିଏ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରିଥିଲେ।