ତାରା ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ, ଦେହିକ କାମନାର ଶକ୍ତି କେତେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ସହିବା ଅସମ୍ଭବ ହୁଏ, ସେଥିରେ ମୁଁ ଜଣେଇଛି। ଏବେ କାମନା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ବେଶି ବାନ୍ଧିଛି, ତେଣୁ ସେ ଆସକ୍ତ ଓ ଅସାବଧାନ ହୋଇଯାଇଛି। ତୁମ ଚିତ୍ତ କାମନାର ଅଧୀନ ନୁହେଁ, ତୁମେ କ୍ରୋଧରେ ଅନୁବୃତ୍ତ ନୁହେଁ; କାମନାରେ ଆନନ୍ଦ ନେବା ଲୋକ ସମୟ, ସ୍ଥାନ, ଓ ଧର୍ମକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇନାହାନ୍ତି। ତେଣୁ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ନାୟକ, ମୋର ନିକଟରେ ଥିବା, କାମନାରେ ଚଳିଥିବା, ଲଜ୍ଜା ହରାଇଥିବା ତୁମ ଭାଇ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ମାନ୍ୟ କର। ମହାପୁରୁଷ ଓ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ନିରତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କାମନା ଦ୍ୱାରା ମୂଢ଼ ହୋଇଯାନ୍ତି; ସୁଗ୍ରୀବ ସ୍୵ଭାବରେ ଚଞ୍ଚଳ, ଏମିତି ରାଜା କେମିତି ରାଗ ଓ ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ ହେବେ ନାହିଁ? ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହି, ମନ କମ୍ପିତ ଅବସ୍ଥାରେ ତାରା ପୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ନିଜ ପତିଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ କଥା କହୁଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେ କ୍ଲାନ୍ତ ଥିଲେ। କହିଲେ, “ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ, ସୁଗ୍ରୀବ ଦୀର୍ଘକାଳ ଆଗରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ କାମନାରେ ଅନୁବୃତ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ଏବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାବାନରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଯେକୌଣସି ଆକୃତି ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି, ଶତ-ଶତ କୋଟି ଆସିଯାଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥିଲେ। ତେଣୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମ ମୂଳ୍ୟବାନ ଆଚରଣ ଏହି ମିତ୍ରତା ପାର୍ସ୍ପରିକ ବନ୍ଧନକୁ ରକ୍ଷା କରିଛି; ଧର୍ମିକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ତ୍ରୀର ଦର୍ଶନ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ। ତାରାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁମତି ଦେଇବାରୁ ଓ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରେରଣାରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁନାଶକ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ସେଠି ସେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସୂର୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା, ଭବ୍ୟ ଆବରଣରେ ସଜିଥିବା। ସୁଗ୍ରୀବ ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ, ଦେବତ୍ୱ ଆକୃତି ଓ ଖ୍ୟାତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଦେବୀୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦୃଢ଼ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଅଜୟ। ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ ଓ ମାଳାରେ ସଜିଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଉତ୍ସାହରେ ଲାଲ ହୋଇଥିଲା, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର ନାୟକ, ଭବ୍ୟ ସିଂହାସନରେ ବସି, ରୁମାକୁ ଉପେକ୍ଷା କରି, ବଡ଼ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଅଦମିତ ଆତ୍ମାର ସାହସୀ ସୌମିତ୍ରିଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ଏଠିଏ କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଚତୁର୍ତ୍ଥି ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣିବାକୁ ଅନୁମତି ମିଳିଥିଲା। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଯେତେବେଳେ ବିନା ବାଧା ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଲା। ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ, ଭୟଙ୍କର ଆଶ୍ରୁ, ତୀବ୍ର ଉଜ୍ଵଳତାରେ, ଭାଇର ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ଦେଖି, ସୁଗ୍ରୀବ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଂହାସନ ତ୍ୟାଗ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରର ଚମକୁଥିବା ଧ୍ୱଜ ପରି ଉଠିଲେ। ସେ ଉଠିବା ସମୟରେ, ରୁମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଠିଲେ, ଏକ ଆକାଶରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଘିରି ଥିବା ତାରାମାନେ ପରି। ସୁଗ୍ରୀବ ରକ୍ତିମ ଚକ୍ଷୁ, ଉଜ୍ଵଳତାରେ ତୀବ୍ର, ହାତ ଯୋଡି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ, ଚାରିପାଖରେ ଘୂରି, ଏକ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, କ୍ରୋଧିତ ଅବସ୍ଥାରେ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ରୁମା ସହିତ ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଘିରିଥିବା ବେଳେ, ଚନ୍ଦ୍ର ସହିତ ତାରାମାନେ ପରି, କହିଲେ: “ଏକ ରାଜା ଯଦି ଶକ୍ତି, ଉତ୍ତମ ବଂଶ, ଦୟା, ନିଜ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, କୃତଜ୍ଞତା ଓ ସତ୍ୟରେ ନିରତ ଥାଏ, ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଗତରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏକ ରାଜା ଅଧର୍ମରେ ନିରତ ହୋଇ, ନିଜ ଉପକାରୀଙ୍କୁ ଝୁଠା ଦେଉଥାଏ, ତେବେ ସେଠିଏ ଅଧିକ କଠୋର କିଏ? ଘୋଡା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଦିଆ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଭଙ୍ଗ କରିଲେ ଶତ ମୃତ୍ୟୁ, ଗାଁ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଦିଆ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଭଙ୍ଗ କରିଲେ ହଜାର ମୃତ୍ୟୁ, ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଭଙ୍ଗ କରିଲେ ନିଜ ଓ ନିଜ ପରିବାର ନାଶ। ଯେଉଁଠି ପ୍ରଥମେ ମିତ୍ରଙ୍କର ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିଥିଲା, ସେଉଁଠି ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଇନାହାଁତି, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅକୃତଜ୍ଞ ଓ ମୃତ୍ୟୁଯୋଗ୍ୟ। ଏହି ଶ୍ଲୋକ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗାଇଯାଇଛି, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏହାକୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ଅକୃତଜ୍ଞତା ଦେଖି କ୍ରୋଧରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇଥିଲା; ଏହାକୁ ଶୁଣ, ବାନର। ଗାଁ ହତ୍ୟା, ମଦ ପାନ, ଚୋରି, ବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଭଙ୍ଗ କରିଲେ ଧର୍ମିକ ଲୋକ ମାନ୍ୟ କରିଥିବା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ଅକୃତଜ୍ଞତା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ। ତୁମେ ଅଧମ, ଅକୃତଜ୍ଞ ଓ ଝୁଠା, ବାନର, କାରଣ ରାମଙ୍କ ଦିଆ ସାହାଯ୍ୟକୁ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଇନାହାଁତି। ରାମଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ, ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଚାହାଁ, ତେବେ ସୀତାଙ୍କ ଖୋଜା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ତୁମେ ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ, ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିରେ ଝୁଠା; ରାମ ତୁମକୁ ଏକ ବେଙ୍ଗ ରୂପରେ ଥିବା ସାପ ପରି ଚିହ୍ନିନାହାଁନ୍ତି। ଦୟାଳୁ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ରାମ ତୁମକୁ ବାନରମାନେର ରାଜା କରିଛନ୍ତି। ଯଦି ତୁମେ ମହାତ୍ମା ରଘୁବଂଶୀ ରାମଙ୍କ ଉପକାରକୁ ବୁଝିନାହାଁତି, ତେବେ ସେ ଶୀଘ୍ର ଭାଲିଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବଧ କରିବେ। ଯେଉଁ ପଥରେ ଭାଲି ବଧ ହେଲେ, ସେଥିରେ ଅବରୋଧ ନାହିଁ; ତୁମ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପୂରଣ କର, ସୁଗ୍ରୀବ, ଭାଲିଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରନି। ତୁମେ ଏକ୍ଷ୍ବାକୁ ବଂଶୀ ରାମଙ୍କ ଧନୁଷ ଓ ବାଣକୁ ଦେଖୁନାହାଁତି, ତେଣୁ ତୁମେ ଏହି ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ରାମଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ମନରେ ଧାରଣ କରୁନାହାଁତି। ଏଠିଏ କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚତିଃ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣିବାକୁ ଅନୁମତି ମିଳିଥିଲା। ସୌମିତ୍ରି ଏପରି କଥା କହିବା ସମୟରେ, ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଵଳତାରେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମୁହଁ ଥିବା ତାରା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ଏପରି କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏପରି କଠୋର କଥା ତୁମ ମୁଖରୁ ଶୁଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ବାନରମାନେର ମହାରାଜ ପାଇଁ। ସୁଗ୍ରୀବ ଅକୃତଜ୍ଞ, ଝୁଠା, କଠୋର ନୁହେଁ; ମହାବାନର ରାଜା କେବେ ଝୁଠା କଥା କହୁନାହାଁତି, ଚଳାକ ନୁହେଁ, ହେ ବୀର।