ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଳପତ୍ର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କର ମନୋହର ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଳା ତିଆରି କରୁଥିବାରୁ ଦେଖିଲେ। ସେଠି ସେ ଦେଖିଲେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର ସେବକମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତି ସମ୍ବଳିତ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଦରେ ଥିଲେ—ନ କେବଳ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ନାହିଁ ଅତି ଉତ୍ସାହୀ, ନାହିଁ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବରେ ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ। ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ କାନକୁ ଗୁଞ୍ଜୁରୁଥିବା ପାୟଲ ଓ କମରବନ୍ଧ ଅଳଙ୍କାରର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅନ୍ୟୋ ଅପରାଧଭାବରେ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ଅଳଙ୍କାର ର ଶବ୍ଦ ଏବଂ ରୋଷର ଉଦ୍ଭାବନାରେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ତାଣି ଏମିତି ଶବ୍ଦ କଲେ, ଯାହାର ଧ୍ୱନି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରଭାବିତ କଲା। ଏହିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ରାମଙ୍କ ରୋଷ ଓ ନିଜ ଅପମାନର ଅନୁଭୂତିରେ, ଏକା ଅଲଗା ହୋଇ ଦାଉଡି ରହିଲେ। ଧନୁଷ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ମନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସିଂହାସନରୁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଉଠିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। ସେ ଭାବିଲେ, "ଅଙ୍ଗଦ ମୋତେ ଯେପରି ଜଣାଇଥିଲେ, ସେଠି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତିଶୀଳ, ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।" ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ସୂଚନା ଓ ଧନୁଷ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା, ସୁଗ୍ରୀବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଆଗମନ ବୁଝିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଗଲା। ତାପରେ, ସେଭଳି ଭୟ ଓ ଅସ୍ଥିରତା ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସୁଗ୍ରୀବ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ଶୋଭାମୟୀ ତାରାଙ୍କୁ ଉପକାରକ କଥା କହିଲେ—"ଏ ଶୁଭେ, ଏହି ମୃଦୁସ୍ଵଭାବ ରଘୁନନ୍ଦନଙ୍କ ଭାଇ କେଉଁ ଦୁଃଖରେ ଏଠାକୁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଭାବରେ ଆସିଛନ୍ତି? ଯଦି ଆମ ପକ୍ଷରୁ କିଛି ଅନୁଚିତ ଘଟିଥିବା ତୁମେ ଭାବୁଛ, ତେବେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ କହ। କିମ୍ବା, ମଧୁର ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ନିଜେ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କର। ତୁମେ ଥିଲେ ତାଙ୍କ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ କ୍ରୋଧିତ ହେବେ ନାହିଁ, କାରଣ ମହାପୁରୁଷମାନେ ନାରୀ ପ୍ରତି କଦାଚିତ ରୁଷ୍ଟ ହୁଏନାହାନ୍ତି। ତୁମେ ଯଦି ମୃଦୁ ଶବ୍ଦ ଦେଉଛ, ତାଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ଶାନ୍ତି ହେଲେ, ମୁଁ ସେ ଅରିନାଶକ କମଳନୟନ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିବି, ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧ ସମାପ୍ତ ହୋଇଯିବ।" ତାପରେ ମଦରେ ଅସ୍ଥିର ଦୃଷ୍ଟି, ତାରା ନିଜ ସୁନା ବେଳ୍ଟ ଓ ଅଳଙ୍କାର ଅସ୍ଥିର ଅବସ୍ଥାରେ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଦେହ ନମ୍ର ଭାବେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଗଲେ। ସେଠି ମନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ତାରାଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଜପୁତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅନ୍ତର୍ମୁଖ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ନମାଇଲେ, ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧ ନାରୀ ସମ୍ମୁଖରେ ଶାନ୍ତ ହେଇଗଲା। ମଦ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ମୃଦୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଲଜ୍ଜା ହରାଇ, ତାରା ନିଷ୍ଠା ଓ ସ୍ନେହରେ ଭରିଥିବା ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ—"ଏ ପ୍ରଭୁ, କଣ ଆପଣଙ୍କର କ୍ରୋଧର କାରଣ? କିଏ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମାନୁନାହିଁ? କିଏ ଭୟ ଛାଡ଼ି ଅଗ୍ନିର ପଥରେ ଶୁଷ୍କ ଗଛ ପରି ଦଢ଼ି ରହିପାରିବ?" ତାଙ୍କ ମୃଦୁ ଓ ନିଷ୍ପାପ କଥା ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସ୍ନେହରେ ଓ ସପ୍ରମାଣ ଭାବେ କହିଲେ—"ଏହି କି ଚରିତ୍ର, ଯାହା କାମବଶୀଭୂତ ହୋଇ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଉପେକ୍ଷା କରୁଛ? ତୁମେ ତୁମ୍ଭର ପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବୁଝୁନାହାଁ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା। ସେ ରାଜ୍ୟର ଉପକାର, ଆମ ଦୁଃଖ ଉପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି; ସେ କେବଳ ଭୋଗରେ ଲିନ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ସଭାକୁ ଅବହେଳା କରୁଛନ୍ତି। ସେ ମନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ସୁଗ୍ରୀବ ଭୋଗରେ ମଦ ହୋଇ, ଚାରି ମାସ ମଜାରେ କଟାଇଦେଲେ, ସମୟ ଗତି ଅବଜ୍ଞା କରି। ଏପରି ଭୋଗ ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ସେଠି ପ୍ରଶଂସିତ ନୁହେଁ; ମଦରୁ କାମ, ଅର୍ଥ, ଧର୍ମ—ତିନିଉ ହାରାଯାଏ। କୃତ୍ୟ ନ କଲେ ଧର୍ମ ହାରାଯାଏ; ଏବଂ ଧର୍ମମୟ ବନ୍ଧୁ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟ ହାରାଯାଏ। ଏପରି ଧନ ଓ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଥମ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ବନ୍ଧୁକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା—ଏହା ଅନ୍ୟାୟ। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆମକୁ ଯାହା ଉଚିତ କରିବା ଉଚିତ; ତୁମେ କାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ୱଭାବ ଜାଣ, କଣ କରିବା ଉଚିତ ସ୍ପଷ୍ଟ କର।" ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଉପରେ ଚିନ୍ତା ଭରିଥିବା ମୃଦୁ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ତାରା ଏହି ବିଷୟ ବୁଝି, ବିଶ୍ୱାସରେ କହିଲେ—"ଏହି ସମୟ କ୍ରୋଧର ନୁହେଁ, ଏବଂ ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତୁମେ ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ତ୍ରୁଟି ମଧ୍ୟ ସହିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଉତ୍ତମ ପ୍ରଭାବ ଥିବା ରାଜପୁତ୍ର କିପରି ଦୁର୍ବଳ ମନୋଭାବ ଥିବା ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେବେ? ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଦମ୍ୟ ଓ ତପୋବଳର ନିଷ୍ଠା, ସେଠି ଏପରି କ୍ରୋଧ କିପରି ଆସିପାରିବ? ମୁଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ କ୍ରୋଧ, କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟ, ତୁମ ପାଇଁ କ’ଣ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ କ’ଣ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି—ସବୁ ଜାଣିଛି। ଏହି ଦେହିକ ରତି ଶକ୍ତି କେତେ ଅସହ୍ୟ, ମୁଁ ଜାଣିଛି; କାମେ ବନ୍ଧି ଏବେ ସୁଗ୍ରୀବ ଅନ୍ୟଥା ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ତୁମେ କାମବଶୀ ନୁହଁ, ତୁମେ କ୍ରୋଧବଶୀ ନୁହଁ; କାମରେ ଲୀନ ଲୋକ କାଳ, ଦେଶ, ଧର୍ମ ବିଚାର କରେନାହାନ୍ତି। ତେଣୁ ମୋ ସମୀପ ଏହି କାମବଶୀ ଓ ଲଜ୍ଜା ହରାଇଥିବା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ମାନ୍ୟ କର, ଅରିନାଶକ। ଅତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ କାମେ ମୁହଁ ହରାନ୍ତି; ଏହି ବାନର ରାଜା ସ୍ୱଭାବରେ ଚଞ୍ଚଳ—ସେ କିପରି ଭୋଗରେ ଲୀନ ହେବେନାହିଁ?" ଏପରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହି, ତାରା ଭାବବିହ୍ୱଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ହେଉଥିବା ସ୍ନିଗ୍ଧ କଥାରେ ପୁନି କହିଲେ—"ଏ ଉତ୍ତମପୁରୁଷ, ସୁଗ୍ରୀବ ପ୍ରଚୁର ଦିନ ଧରି ତୁମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେ କାମବଶୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗିଛନ୍ତି। ବହୁତ ବଳଶାଳୀ ବାନରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି, ଏଠି ଆସିଛନ୍ତି—ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ କୋଟି, ବିଭିନ୍ନ ପାହାଡ଼ ରେ ରହୁଥିବା। ତେଣୁ ଆସ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ; ତୁମର ଚରିତ୍ର ସତ୍ୟ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ରକ୍ଷା କରିଛି, ଏବଂ ଧର୍ମିକ ଲୋକ ପାଇଁ ପତ୍ନୀ ଦୃଷ୍ଟି ଅଟୁଟ।" ଏପରି ତାରାଙ୍କ ଅନୁମତି ଓ ଉତ୍ସାହରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁନିବାରକ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠି ସେ ଦେଖିଲେ, ସୂର୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁଗ୍ରୀବ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସିଂହାସନରେ ବସିଛନ୍ତି, ମନୋହର ଚଦର ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ।