ଏହି ସମୟରେ ଶ୍ରୀରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ଅତି ଶୋଭାମୟ ନଗର ଦେଖାପଡ଼ିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ମହଳ ଓ ମନ୍ଦିର ରହିଥିଲା, ନାନା ପ୍ରକାର ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଚାରିପାଖରେ ମନୋହର ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଚାରୁ ଚାରୁ ଗଛ ରହିଥିଲା, ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିଲେ। ଏହି ନଗର ଅନେକ ବାନର, ଦେବତା ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହାକୁ ଅଧିକ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲେ। ସାନ୍ଧନ, ଅଗରୁ, ଓ ପଦ୍ମ ଗନ୍ଧରେ ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଭରିଥିଲା ଏହି ନଗରରେ। ମହାବିଶାଳ ରାସ୍ତା ମଧୁ ଓ ମଦର ଗନ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ରାଘବ ଏଠାରେ ଅନେକ ତଳା ବିଶିଷ୍ଟ ମହଳ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ବିନ୍ଧ୍ୟା ଓ ମେରୁ ପର୍ବତ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଏଠାରେ ପବିତ୍ର ନଦୀ ଓ ଝରଣା ମଧ୍ୟ ଥିଲା। ସେଠାରେ ଅଙ୍ଗଦ, ମୈନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ଗବୟ, ଗବାକ୍ଷ, ଗଜ, ଓ ଶରଭଙ୍କ ମହାନ ଗୃହ ଦେଖିଲେ। ଏହା ସହିତ ଭିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳି, ସମ୍ପାତି, ସୂର୍ୟାକ୍ଷ, ହନୁମାନ, ବୀରବାହୁ, ସୁବାହୁ ଓ ନଳଙ୍କ ଗୃହ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଏହିପରି ତାରା, ଜାମ୍ବବନ୍ତ, ଦଧିବକ୍ତ୍ର, ନୀଳ, ସୁପାଟଳ, ସୁନେତ୍ର, କୁମୁଦ, ସୁଷେଣଙ୍କ ମହାନ ଗୃହ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଲା। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏହି ସମସ୍ତ ବାନର ନାୟକଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଗୃହମାନେ ରାଜପଥରେ ଦେଖିଲେ, ସେଗୁଡିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ଏବଂ ବିଶାଳ ଥିଲା। ସେମାନେ ଧୂସର ମେଘ ସମାନ ଚମକୁଥିଲେ, ମାଳା ଗନ୍ଧରେ ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଦେଉଥିଲେ, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପ୍ରଚୁର ଥିଲେ, ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦରା ନାରୀମାନେ ଏହି ଗୃହଗୁଡିକୁ ଅଳଙ୍କୃତ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା, ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ମହଳ ଥିଲା, ଯାହା ବାନର ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଗୃହ, ମହେନ୍ଦ୍ରର ମହଳ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ମହଳ ଧଳା ମହଳ ଶିଖର ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା, କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଇଚ୍ଛାବୃକ୍ଷ ଫୁଲେଇଥିବା ଗଛ ଏହାକୁ ଅଧିକ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ। ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ମହାନ୍ତ ଗଛ, ମେଘ ସମାନ କଳା ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ, ଏହା ସିତଳ ଛାୟା ଓ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା। ଏହି ମହଳର ଦ୍ୱାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଧାରଣ କରି ଚମକୁଥିଲେ, ଏବଂ ସୁନା ଦ୍ୱାରମଣ୍ଡପ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଥିଲା। ପରାକ୍ରମୀ ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କୌଣସି ବାଧା ବିନା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଶୋଭାମୟ ଗୃହକୁ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ମହାମେଘ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ସେଠାରେ ତିନି ତିନି ଘେରା ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ଯାନବାହନ ଓ ଆସନ ରହିଥିଲା, ଏବଂ ଏହାର ଭିତରେ ବିଶାଳ ଏବଂ ଭଲ ରକ୍ଷା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନ୍ତଃପୁର ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ସୁନା ଓ ଚାଁଦିର ଶୟ୍ୟା, ଉତ୍ତମ ଆସନ ବିଛାଇଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଚଦର ଦ୍ୱାରା ଅଢ଼ାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ ସେ ମଧୁର ଧ୍ୱନି, ତାନ ଓ ଲୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତନ୍ତ୍ରୀ ବାଦ୍ୟର ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିଲେ। ସେଠାରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପର ଅନେକ ଯୌବନ ଓ ଶୌଭାରେ ଗର୍ବିତ ନାରୀ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଳା ତିଆରି କରିଥିବା ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗହନା ଧାରଣ କରିଥିବା ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦେଖିଲେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପରିଚାରିକାମାନେ କେବେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନୁହଁନ୍ତି, କେବେ ଅତି ଆଗ୍ରହୀ ନୁହଁନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ନଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଆଂଜୁଳିର ଝଙ୍କାର ଓ କମରବନ୍ଧ ଧ୍ୱନି ଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣ କିଛି ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ରୋଷ ବଢ଼ିଗଲା ଏବଂ ଗହନାର ଧ୍ୱନି ଶୁଣି ସେ ତାଙ୍କର ଧନୁର ତାର ତଣ୍ଡିଲେ, ଯାହାର ଧ୍ୱନି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଭରିଦେଲା। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଜକୁ ଅପମାନିତ ଓ ରାମଙ୍କ ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଭବ କରି, ଏକାଠିଆ ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ଏହି ଧନୁର ଧ୍ୱନି ଶୁଣି ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆସନରୁ ଭୟକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଉଠିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। ଅଙ୍ଗଦ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଖବର ଦେଇଥିଲେ, ଏହା ଏସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା ଯେ ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦନ, ତାଙ୍କର ଭାଇ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଏଠିକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଖବର ଓ ଧନୁର ଧ୍ୱନି ଦ୍ୱାରା ସୁଗ୍ରୀବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଆଗମନ ବୁଝି ପାଲେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଗଲା। ଏବେ ଭୟ ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଅସ୍ଥିର ହେବା ସତ୍ୱେ, ସମ୍ଭଳି ନିଜ ଉପକାରକ ବାକ୍ୟ ତାରାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଓ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହି ମୃଦୁସ୍ଭାଭ ରାଘବଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ କିଏ ଦ୍ୱାରା କ୍ରୋଧିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଏଠିକୁ ଆସିଛନ୍ତି? ଯଦି ତୁମେ ମନେ କର, ଆମେ କିଛି ଅସନ୍ତୋଷ ଦେଇଛୁ, ତେବେ ଭଲଭାବେ ବିବେଚନା କରି ଆମକୁ ସଫା ଭାବରେ କୁହ। କିମ୍ବା, ତୁମେ ନିଜେ ସେଠାକୁ ଯାଅ, ମୃଦୁ ବାକ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କର। ତୁମ ଉପସ୍ଥିତିରେ ତାଙ୍କର ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ରୋଷିତ ହେବ ନାହିଁ, କାରଣ ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ କେବେ ନାରୀଙ୍କୁ କଠୋର ଆଚରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ମୃଦୁ ବାକ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରି ଉପସ୍ଥିତ ହେବ, ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବି, ତାଙ୍କର ରୋଷ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯିବ।" ତାରା, ମଦରେ ଚଞ୍ଚଳ ଦୃଷ୍ଟି, ଶୁବ୍ର କମରବନ୍ଧ ଓ ଗହନା ଢିଲା ହୋଇଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଦେହ ନିମ୍ନମୁଖୀ ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଲେ। ବାନରରାଜଙ୍କ ଅଧିନାୟିକା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଜପୁତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶାନ୍ତ ଓ ନମ୍ର ହୋଇ ମୁହଁ ନିମ୍ନ କଲେ, ତାଙ୍କର ରୋଷ ନାରୀ ସମ୍ମୁଖରେ ଶାନ୍ତ ହେଇଗଲା। ମଦ ଓ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ମୃଦୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଲଜ୍ଜା ଭୁଲି, ତାରା ମୃଦୁ ଏବଂ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭରିତ ବାକ୍ୟରେ କହିଲେ, "ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ତୁମ ରୋଷର ମୂଳ କ'ଣ? କିଏ ତୁମ ଆଜ୍ଞା ମାନୁନାହିଁ? କିଏ ଭୟ ବିନା ଅଗ୍ନିର ମୁଖାମୁଖି ଶୁଷ୍କ ଗଛ ସମାନ ଦଢ଼ି ରହିପାରିବ?