ରାମଙ୍କ ଅନୁଶାସନା ଅନୁସାରେ, ମହାପୁରୁଷ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଶତ୍ରୁବିନାଶୀ ଓ ଶୂରବୀର, ଯଥୋଚିତ୍ ଭାବରେ କିଷ୍କିନ୍ଧା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଙ୍କର ମନ ଏପରି ଦୃଢ଼ ଓ ପବିତ୍ର ନିଶ୍ଚୟରେ ଭରିଥିଲା, ସେ ଜଦିଓ କ୍ରୋଧିତ ଥିଲେ, ତଥାପି ଭାଇଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳ୍ୟାଣରେ ନିବେଶିତ ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ବାନର ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ରାଜମହଳକୁ ଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ହାତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ ସଦୃଶ ଧନୁଷ୍ୟ ଧରିଥିଲେ, ଯାହା ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ପରି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ସେ ମନ୍ଦରାଚଳ ଶିଖର ସଦୃଶ ଉଚ୍ଚ ଚାଳି ଆଗେ ବଢ଼ୁଥିଲେ। ଭାଇଙ୍କ ଅନୁଶାସନା ମନେ ରଖି, ଯଥୋଚିତ୍ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ବୃହସ୍ପତି ସମାନ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲେ। ଭାଇ ରାମଙ୍କ କ୍ରୋଧାଗ୍ନିରେ ତାଙ୍କର ମନ ଦହିଯାଉଥିଲା, ଯାହା ଚାହାଣି ଓ କ୍ରୋଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଏହି ଅଶାନ୍ତ ମନେ ସେ ପବନଦେବ ସଦୃଶ ତ୍ୱରିତ ଚାଳରେ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସାଲ, ତାଳ ଓ ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ ଗଛମାନେ ଭୁଇଁକୁ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ପବନ ସମାନ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୃକ୍ଷମାନେ ଉଖିଁ ଦେଉଥିଲେ। ରାଗରେ ତାଙ୍କ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ଭଙ୍ଗ କରି, ମତ୍ତ ହାତୀ ସଦୃଶ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିଲେ, ଏବଂ ଏକ ଦଳେ ଦୂରଦୂରନ୍ତ ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶୀ ରାମ ତେବେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ କିଷ୍କିନ୍ଧା ନଗରକୁ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କଲେ, ଯାହା ପରିବେଷ୍ଟିତ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଗମ ଓ ଶରଣ୍ୟ, କଞ୍ଚ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଠୋଡ଼ କମ୍ପିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, କିଷ୍କିନ୍ଧା ପାହାଡ଼ ବାହାରେ ଘୁରୁଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ବାନରମାନେ ଦେଖିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ଶତଶଃ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଓ ବଡ଼ ବୃକ୍ଷ ଉଠାଇ ଧରିଲେ। ସେମାନେ ସଜାଗ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଦେଖି, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱିଗୁଣ ରୋଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯେପରି ଅଧିକ ଇଂଧନରେ ଅଗ୍ନି ଦହିଯାଏ। ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି କ୍ରୋଧିତ ଦେଖି, ଭୟରେ କମ୍ପିତ ବାନରମାନେ ଶତଶଃ ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ ଭାଗିଗଲେ, ଯେପରି ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ତାପରେ ପ୍ରମୁଖ ବାନରମାନେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ରାଜମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଓ ତାଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ଅବଗତ କରାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ତାରାଙ୍କ ସହ ମୋହିତ ହୋଇଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ଶୂର ବାନରମାନେ କହିଥିବା କଥା ଶୁଣିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ, ପାହାଡ଼ ହାତୀ ଓ ମେଘ ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ସହରରୁ ବାହାରିଗଲେ। ସେମାନେ ନଖ ଓ ଦାନ୍ତରେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ବିଭୀଷଣ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ବାଘ ସଦୃଶ ଦାନ୍ତ ଓ ଭୟାନକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। କିଛି ବାନର ଦଶଟି ହାତୀ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କିଛି ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆଉ କିଛି ହଜାର ହାତୀ ସମାନ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଦେଖି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ କ୍ରୋଧରେ ଭରି ସେ ଭୟଙ୍କର କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ବୃକ୍ଷ ଧରି ରହିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଦୁର୍ଗ ଓ ଖାଳ ମଧ୍ୟରୁ ବାହାରି ଆସି, ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଥିଲେ। ଏଠି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଅଲସତା ଦେଖି, ଭାଇଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମନେ ପକାଇ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୁନି କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ତଃକରଣ ଭରିଗଲେ। ଲମ୍ବା ଗରମ ଶ୍ୱାସ ଓ କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ଚକ୍ଷୁ ଧାରଣ କରି, ସେ ଧୂମାୟିତ ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତୀର ମୁଣ୍ଡ ସଦୃଶ ଜିହ୍ୱା କମ୍ପିଥିଲା, ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ବାଣ ଧରି, ସ୍ୱଶକ୍ତି ବିଷ ସଦୃଶ, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ସର୍ପ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏପରି ରୋଷାକ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ— “ବାଳକ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ମୋ ଆଗମନ ସୂଚନା ଦିଅ।” ସେ କହିଲେ, “ଏଠି ରାମଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦଉଁଡ଼ିଆଛନ୍ତି, ଭାଇଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ବିନ୍ଦ୍ରୁତ, ଶତ୍ରୁଦମନ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଦ୍ୱାରେ ଉଭୟ। ତାଙ୍କ କଥା ମନେ ରଖି, ଯଥାଯଥ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ବାନର। ଏହି କଥା କହି, ତୁରନ୍ତ ଫେର, ବାଳକ, ଶତ୍ରୁଦମନଙ୍କ ଆଦେଶରେ।” ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଅଙ୍ଗଦ ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ସୌମିତ୍ରି ଏଠି ଆସିଛନ୍ତି, ମୋ ପିତାଙ୍କ ସମ୍ନିଧିକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।” ତାପରେ ଅଙ୍ଗଦ ଏହି କଠୋର କଥାରେ ଅତି ଚିନ୍ତିତ ଓ ଅବସାଦଗ୍ରସ୍ତ ମୁହଁରେ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ନିଧିକୁ ଯାଇ, ପ୍ରଥମେ ରୁମାଙ୍କ ପାଦେ ନମସ୍କାର କଲେ। ପରେ ତିନି, ପିତାଙ୍କ ପାଦ ଧରିଲେ, ମାଆଙ୍କ ପାଦ ଧରିଲେ, ଏବଂ ରୁମାଙ୍କ ଚରଣ ଚାପି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହି ଘଟଣା ସୂଚନା କଲେ। ସେଇ ବାନର ଶୟନ ଓ କ୍ଲାନ୍ତିରେ ବିଲୀନ ଥିଲେ, ମଦରେ ମତ୍ତ ଓ କାମରେ ମୋହିତ ଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ଜାଗିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି ବାନରମାନେ ଭୟରେ ଅସ୍ତିର ହୋଇ କ୍ଷମା ଚାହିଁ ଚିତ୍କାର କରିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଗର୍ଜନ ମହାପ୍ରଳୟ ନଦୀ ସମାନ ଓ ମେଘ-ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମାନ ଶବ୍ଦ ହେଲା, ତେଣୁ ସେମାନେ ଏକ ଦଳରେ ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଜନ କଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ଉଠି, ମଦରେ ରକ୍ତିମ ଚକ୍ଷୁ, ମନ୍ଦ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ସୁଗ୍ରୀବ ସଚେତନ ହେଲେ। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ଆଗମନରେ, ବାନର ରାଜାଙ୍କ ଦୁଇ ମନ୍ତ୍ରୀ— ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଗୁଣବତୀ ପ୍ଲକ୍ଷ ଏବଂ ପ୍ରଭାବ— ଏକାସାଥି ଆସିଲେ। ଏହି ଦୁଇ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଅର୍ଥ ଓ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିଷୟରେ ସୂଚନା କଲେ। ସେମାନେ ଚିନ୍ତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶାନ୍ତିଦାୟକ କଥା କହି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ବସିଲେ, ଯେପରି ବାୟୁଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଦେଖାଯାନ୍ତି। ସେମାନେ କହିଲେ— “ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦୁଇ ଭାଇ, ସତ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ; ମନୁଷ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ରାଜ୍ୟ ଓ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ, ଧନୁଷ୍ୟ ଧରି ଦ୍ୱାରରେ ଦଉଁଡ଼ିଆଛନ୍ତି— ଲକ୍ଷ୍ମଣ— ଯାହାକୁ ଭୟରେ ବାନରମାନେ ଶବ୍ଦ କରିପାରୁନାହାନ୍ତି। ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ରାଘବଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, କଥାରେ ଦକ୍ଷ, କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୃଢ଼, ଯିଏ ଏଠି ଆସିଛନ୍ତି ରାମଙ୍କ ଆଦେଶରେ।