ରାମ ଚୂଡ଼ାମଣି ଏହି ଦୁଃଖ ମୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ପୁନି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ଧନୁର ତାଣିର ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଯେଉଁ ଶବ୍ଦ ମୋ ରୋଷରେ ବଜ୍ର ଗୁଡ଼ିକର ଗର୍ଜନ ଭଳି ହୁଏ।" ତେବେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ, "ଯଦି ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ତୁମର ମିତ୍ର ହେବା ଜଣାଯାଇଛି, ଏହି ସମୟରେ ମୁଁ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବି ନାହିଁ, ରାମ।" ଏହି ଉଦ୍ୟମ ଯାହା ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଶତ୍ରୁ ନଗର ଜିତିଥିବା ରାମ କହିଲେ, "ବନରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରି ଏବେ ଅନୁବନ୍ଧ ମନେ କରୁନାହିଁ।" ସେ ସୁଗ୍ରୀବ ଦେଇଥିବା ଶପଥ ଅନୁସାରେ ଚାରି ମାସ ବର୍ଷା ଋତୁ ଗତି ହୋଇଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ସେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବାରେ ତଳି ରହିଛି। ସେ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସହ ମଦ ପାନ କରି ଖେଳିବାରେ ଲିନ ଅଛି, ଆମେ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସୁଗ୍ରୀବ ଆମେ ପ୍ରତି କୌଣସି ଦୟା ଦେଖାଉନାହିଁ। ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ, "ଯାଉ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ମୋ ରୋଷର ସ୍ୱଭାବ ବିବରଣା କରି, ଏହି କଥା ତାଙ୍କୁ କହ। ଯେ ପଥରେ ମୁଁ ବାଲିକୁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା କରିଥିଲି, ସେ ପଥ ବନ୍ଦ ହୋଇନାହିଁ; ସୁଗ୍ରୀବ, ନିଜ ଶପଥ ପାଳନ କର, ବାଲିଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" "ବାଲି ଏକାକି ମୋର ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ୍ୟା ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଯଦି ଶପଥ ଭଙ୍ଗ କରିବା, ତେବେ ମୁଁ ତୁମେ ଏବଂ ତୁମର ବନ୍ଧୁ-ବାନ୍ଧବ ମଧ୍ୟ ହତ୍ୟା କରିବି। ଏବେ ଯେପରି ଅବସ୍ଥା ହୋଇଛି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଉପକାରୀ ତାହା କହ, ଶୀଘ୍ର କର, କାଳ ବିପରୀତ ହେଉଛି।" "ବନରାଜ, ନିଜ ଶପଥ ପାଳନ କର, ଧର୍ମର ନିତ୍ୟ ନୀତି ମନେ ରଖ; ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏବେ ବାଲି ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଯାହା ତୁମ ଉଦ୍ୟମରେ ମୋର ବାଣରେ ପ୍ରେତ୍ୟ ଲୋକକୁ ଗଲେ।" ରାମଙ୍କ ଏହି ଦୀଘ୍ର ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି ରୋଷରେ ବିନ୍ଦୁବିନ୍ଦୁ ଦୁଃଖରେ ତଳି ଯାଇଥିବା ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖି, ମନୁବଂଶର ମହିମାଶାଳୀ, ଶକ୍ତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏକ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦୀପ୍ତିମାନ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଶ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଏକତିସ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ରାମଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କୁ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁତ ଦେଖି, ତଥା ତାଙ୍କ ମନ ଶାନ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରୋଷ ଉପରେ ଚାପି ଆସିଥିଲା, ଏମିତି କହିଲେ—"ଏହି ବନରାଜ ଧର୍ମପରାୟଣ ରହିବେ ନାହିଁ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଚିନ୍ତା କରିବେ ନାହିଁ। ସେ ଏହି ବନରାଜ୍ୟର ସମୃଦ୍ଧି ଉପଭୋଗ କରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ତାଙ୍କ ମନ ଏପରି ନୁହେଁ।" "ତାଙ୍କ ଅବିବେକରେ, ସେ ନିମ୍ନ ସୁଖରେ ଆସକ୍ତ; କିନ୍ତୁ ତୁମ ଦୟାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ଦୃଢ଼ତା ଆସିଛି। ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାଇ ବାଲିଙ୍କୁ ହତ୍ୟା ହୋଇଥିବା ଦେଖିବାକୁ ଦିଅ। ଏପରି ଅଧର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ରାଜ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" "ଏହି ରୋଷ ମୁଁ ଅପେକ୍ଷା କରିବି ନାହିଁ; ଆଜି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମିଥ୍ୟାବାଦ ପାଇଁ ହତ୍ୟା କରିବି। ବାଲିଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନରାଜମାନେ ରାଜ୍ୟର ରାଜକନ୍ୟା ସହ ଏହି ବିଷୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତୁ।" ଏପରି କହି, ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ହାତରେ ନେଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଉଦ୍ୟମରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ରାମ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ଓ ଉପଶମ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ—"ତୁମେ ଏପରି ଅଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଜଗତରେ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯିଏ ରୋଷରେ ମଧ୍ୟ ନିୟମିତ ହୋଇ ହତ୍ୟା କରେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" "ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ଧର୍ମପରାୟଣ, ଏହି କଥା ଅନୁମୋଦନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପୂର୍ବ ମିତ୍ରତା ଓ ନିୟମିତ ପଥ ଅନୁସରଣ କର।" "ଉପଶମ ଓ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ, କଠୋରତା ରହିବା ନାହିଁ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍, ଏବେ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଗତି ହୋଇଛି।" ଏପରି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଶହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଙ୍କ ମନ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଭାଇଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଉପରେ ଅନୁରକ୍ତ ଥିଲେ, ତଥା ରୋଷ ରହିଲେ, ସେ ବନରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପାଳେସ୍କୁ ଗଲେ। ସେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଧନୁଷ ନେଲେ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁଷ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, ଯମଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଭଳି ଭୟଙ୍କର, ଏବଂ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଶିଖର ଭଳି ଦେଖାଯାଏ। ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ବିବେଚନା କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବୃହସ୍ପତି ଭଳି ଜ୍ଞାନୀ, ଚିନ୍ତା କରି ଆଗକୁ ଚାଲିଲେ। ଭାଇଙ୍କ ରୋଷର ଅଗ୍ନିରେ ଆବୃତ, ଯାହା ଅଭିଲାଷା ଓ କ୍ରୋଧରୁ ଉପଜିଥିଲା, ଅପଶମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପବନଦେବ ଭଳି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ସେ ଶାଳ, ତାଳ ଓ ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ ଗଛକୁ ଶକ୍ତିରେ ଭୂମିରେ ତଳିଲେ, ଦୃତିରେ ପବନ ଭଳି ପର୍ବତ ଶିଖର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛକୁ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କଲେ। ସେ ପ୍ରବଳ ହାତି ଭଳି ପଦଦ୍ଧାରେ ପଥରକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରି, ଏକ ପଦକ୍ଷେପରେ ବଡ଼ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରି ଉଦ୍ୟମରେ ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ବାଘ ରାମ କିଶ୍କିନ୍ଧା ଶହରକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା କ୍ରାନ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପର୍ବତ ଦ୍ରୁଡ଼ରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୁଗ୍ରୀବ ଉପରେ ରୋଷରେ ତାଙ୍କ ଠୋଡ଼ କମ୍ପିତ ଥିଲା, କିଶ୍କିନ୍ଧା ପ୍ରାନ୍ତରେ ଚଳିବା ଭୟଙ୍କର ବନରାଜମାନେ ଦେଖିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ବନରାଜମାନେ, ହାତି ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶହ ଶହ ପର୍ବତ ଶିଖର ଓ ବଡ଼ ଗଛ ଉଠାଇଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦେଖି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦ୍ୱିଗୁଣ ରୋଷରେ ଆଗ୍ନିର ଭଳି ଦେଖାଯିଲେ, ଯାହା ଅଧିକ ଜଳନ୍ତ ଅନ୍ନ ପାଇଁ ଅଧିକ ଦହିଯାଏ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭୟରେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଶିତିଳ ହୋଇଗଲା, ବନରାଜମାନେ ଶହ ଶହ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଚିଁଡ଼ିଯାଇଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି ଦେଖାଯିଲେ। ଏବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନରାଜମାନେ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପାଳେସ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ରୋଷ ଓ ଆଗମନ ବିବରଣା କଲେ। ସେ ସମୟରେ, ବନରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ ତାରା ସହ ଲିନ ଥିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନରାଜମାନେ କଥା କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ।