ଏହି ବେଳେ, ଭୂମିକୁ ଜଳରେ ପୂରଣ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଫସଳ ଉପଜାଇ ଦେବା ପରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଉଭେ ରହିଛନ୍ତି। ମେଘମାନେ, ପାହାଡ଼ ଓ ଗଛମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନେତୃତ୍ୱ ପାଇ, ଗମ୍ଭୀର ଓ ରଣ୍ଧନ ଧ୍ୱନିରେ ଜଳ ବର୍ଷା କରି ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ନୀଳ କମଳର ପାତ ପରି କଳା ମେଘମାନେ ଦଶ ଦିଗକୁ ଅନ୍ଧାର କରିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଶମିତ ହୋଇଯାଇଛି, ଏବଂ ସେମାନେ ମଦ ମୁକ୍ତ ହାତୀମାନଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ମଦ ଓ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଟଜ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଗନ୍ଧ ନେଇ ଝଡ଼ମାନେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ମୂଦୁ ଚିତ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ବର୍ଷା ହେବା ପରେ। ଏବେ ମେଘ, ହାତୀ, ନାଚିବା ପାଉଁ ଓ ଝରଣାର ଗର୍ଜନ ଏକାଉଁ ଶମିତ ହୋଇଯାଇଛି। ପାହାଡ଼ମାନେ, ଭାରି ବର୍ଷାରେ ଧୋଇଯାଇ, ଚନ୍ଦ୍ରର ରୋଶନିରେ ନୂତନ ଅଭିଷେକ ହୋଇଥିବା ପରି ଚମକୁଛନ୍ତି। ଏବେ ଶରତ୍କାଳ ଆସିଛି, ସପ୍ତଚ୍ଛଦ ଗଛର ଶାଖା, ତାରା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରର ରୋଶନି, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନଙ୍କର ଖେଳା ଚଳାପାଳାରେ ତାହାର ଶୋଭା ବଣ୍ଟନ କରିଛି। ଶ୍ରୀର ଶୋଭା, ଶରତ୍କାଳର ଗୁଣରେ ଶୁଭ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ଆଧାରରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଭାବରେ ଚମକୁଛି, ବିଶେଷ କରି ରବିର କିରଣରେ ଜାଗୃତ କମଳପୋକରୀରେ ତାହାର ଅଲୋକ ଅତି ମନୋହର ଲାଗେ। ସୁନ୍ଦର ଓ ବିସ୍ତୃତ ପାଖ ଥିବା ହଂସମାନେ, କାମଦେବଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଓ କମଳର ପ୍ରାଣ ପରି ଚିହ୍ନିତ, ବଡ଼ ନଦୀର ତୀରରେ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସହ ଖେଳିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଶୋଭା ଅନେକ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଛି—ମଦରେ ଅଭିମାନୀ ହାତୀ, ଗର୍ବିତ ଗାଁ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳରେ ପ୍ରବାହିତ ନଦୀରେ। ଆକାଶ, ଏବେ ମେଘ ଶୂନ୍ୟ ଓ ଅଟୁଟ; ଜଙ୍ଗଲରେ ନାଚିବା ପାଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ଚମକୁଥିବା ପାଖ ଖୋଇ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁନି, ତାଙ୍କର ଆଗର ଶୋଭା ଅନ୍ୟ ରୂପ ନେଇଛି। ବନ ଉପବନମାନେ ସୁନା ରଙ୍ଗର ଗଛରେ ଆଲୋକିତ, ଏହି ଗଛମାନେ ଅଧିକ ଫୁଲର ଭାରରେ ଶାଖା ନମି ଯାଇଛି, ମନୋହର ଓ ମୂଦୁ ଗନ୍ଧ ଦେଇଛନ୍ତି। ଆଜି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ମାନଙ୍କ ସହିତ, କମଳପୋକରୀ ପ୍ରିୟ, ମଦ ଓ ରତିରେ ଲିନ, ଫୁଲର ଗନ୍ଧରେ ଶରୀର ଭରି, ଅତି ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଚଳାପାଳା କରୁଛନ୍ତି। ଆକାଶ ପ୍ରଶସ୍ତ ଓ ଚିତ୍ରିତ, ଏହାର ରଙ୍ଗ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧୋଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ପରି; ନଦୀମାନେ କମ୍ ଜଳରେ ପ୍ରବାହିତ; ଶୀତଳ ଓ ନୀଳ କମଳର ଗନ୍ଧ ଦେଇ ବାୟୁ ବହୁଛି; ଦିଗମାନେ ଅନ୍ଧାର ମୁକ୍ତ ଓ ଚମକୁଛନ୍ତି। ଭୂମି, ଧୂଳି ଚିରକାଳ ପରି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପରେ ମାଟି ଶୁଖା, ଏବେ ରଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା ରଖି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ—ଏହି ସମୟ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟର ଅନୁକୂଳ। ଶରତ୍କାଳର ଗୁଣରେ ପ୍ରବଳ, ଧୂଳିରେ ଶରୀର ଭରି, ମଦ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଆଶାରେ ଉତ୍ସୁକ, ବଳଦମାନେ ଗାଁ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଭେ ରହି ବିନ୍ଦୁ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏକ ମହିଳା ହାତୀ, ଗଭୀର ଆକାଂକ୍ଷା ଓ ଭଲପାଇବାରେ ଲିନ, ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନେ ସହ ଶାନ୍ତ ଚଳାପାଳା କରି, ମଦରେ ଲିନ ଜଣେ ପୁରୁଷ ହାତୀର ପଛରେ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରଖିଛନ୍ତି। ନାଚିବା ପାଉଁମାନେ, ତାଙ୍କର ଚମକୁଥିବା ପାଖ ଛାଡ଼ି, ନଦୀତୀରକୁ ଆସି, ଦୁଃଖିତ ଓ ନିରୁତ୍ସାହ ହୋଇ ଚଳାପାଳା କରୁଛନ୍ତି, ମାନେ କ୍ରାନ୍ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିରସ୍କୃତ ହେବା ପରି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନେ, ଭାଙ୍ଗି ଦାନ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗର୍ଜନରେ, ହଂସ ଓ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭୟଭୀତ କରି, ଜଳପୋକରୀରେ ଜଳକୁ ବାରମ୍ବାର ଅସ୍ଥିର କରି, ଗଭୀର ଭାବରେ ପିଇଯାଉଛନ୍ତି। ନଦୀମାନେ, ଏବେ ମାଟି ମୁକ୍ତ, ଚିତ୍ରିତ ଓ ହଂସମାନଙ୍କ ଦଳରେ ଭରି, କ୍ରାନ୍ ଓ ଜଳପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାରରେ ଗଞ୍ଜି, ହଂସମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଅବତରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଏବେ ନଦୀ, ଝରଣା, ବାୟୁ, ନାଚିବା ପାଉଁ, ଏବଂ ବାନରମାନେ—ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ସବ ଶେଷ କରିଛନ୍ତି—ସମସ୍ତଙ୍କର ଧ୍ୱନି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଶମିତ ହୋଇଯାଇଛି। ବହୁବର୍ଣ୍ଣ ସାପମାନେ, ଦୀଘରେ ଗହ୍ବରରେ ଲୁଚି ଥିବା ଏବଂ ଶରୀର ଶୁଷ୍କ, ଭୟଙ୍କର ବିଷରେ ଭରି, ନୂତନ ମେଘ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବାରେ ଗହ୍ବରରୁ ବାହାରି ଆସିଛନ୍ତି। ସନ୍ଧ୍ୟା, ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣର କମ୍ପନ ଛୁଆଁ ଓ ତାରାମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ମେଘାନ୍ଚଳରେ ଦେଖି, ପ୍ରେମିକା ମହିଳା ପରି ଆକାଶରୁ ବିଦାୟ ନେଉଛି। ରାତି, ମୂଦୁ ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟରେ ଉଦ୍ଘାଟିତ, ତାରାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚମକୁଥିବା ଦୃଷ୍ଟି, ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣର ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ରରେ ହେବା ମହିଳା ପରି ଚମକୁଛି। ପକ୍କା ଧାନ ଭୋଗ କରି, ଆନନ୍ଦ ରେଖାର କ୍ରାନ୍ ପକ୍ଷୀମାନେ ବାୟୁରେ ଶୀଘ୍ର ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି, ମାନେ ଗୋଲାପ ମାଳା ପରି ଏକାଉଁ ଗଠିତ। ବଡ଼ ଝିଅ ଜଳପୋକରୀ, କମଳ ଓ ଏକ ଶୁଇଥିବା ହଂସରେ ଶୋଭିତ, ମେଘ ଶୂନ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ତାରା ଭରି ରାତି ଆକାଶ ପରି ଚମକୁଛି। ଶୋଭାମୟ ପୋକରୀ, ହଂସ ଦଳରେ ଘେରା ତୀର, ଫୁଲ ଓ ଶାଳୁକର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ମହିଳାଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର ପରି ଦେଖାଯାଉଛି। ପ୍ରଭାତ ହେବାରେ, ବାୟୁ ବହୁଥିବା ସମୟରେ, ବାଂଶୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣର ମିଶ୍ର ଧ୍ୱନି, ବଳଦ ଓ ମୂଁ ଚିତ୍କାର ସହିତ, ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଗଞ୍ଜରେ ଆକାଶ ଭରି ଯାଉଛି। ନଦୀତୀର, ନୂତନ ଶୁଭ୍ର କାଶ ଗଛରେ ଚମକୁଥିବା, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଛି; ମୂଦୁ ବାୟୁ ନଦୀର ଫୁଲ ଭାଗି ଦେଉଛି। ଜଙ୍ଗଲରେ, ମଦରେ ଲିନ ମଉମାନେ, ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ଚଳାପାଳା କରୁଛନ୍ତି, କମଳର ପ୍ରାଣରେ ଶରୀର ଧୂଳି, ବାୟୁର ପଛରେ ଚଳି ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରସ୍ତୁତ ଜଳ, ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, କ୍ରାନ୍ ପକ୍ଷୀର ଚିତ୍କାର, ପକ୍କା ଧାନ କ୍ଷେତ୍ର, ମୂଦୁ ବାୟୁ ଓ ଶୁଭ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର—ଏହା ସୂଚନା ଦେଉଛି ଯେ ବର୍ଷା ଋତୁ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି। ଆଜି, ନଦୀ ଜଳକନ୍ୟାମାନେ, ମାଛ ଦଳରେ ତୀର ଦେଖାଯାଇ, ଶାନ୍ତ ଚଳାପାଳା କରୁଛନ୍ତି, ମାନେ ଏକ ରାତି ପ୍ରେମିକା ସହ କଟିବା ପରେ ପ୍ରଭାତରେ ଶିଘ୍ର ଚଳାପାଳା କରୁନି। ନଦୀର ମୁଖ, କାଶ ଗଛର ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପରି ଢ଼କା, ଚକ୍ରବାକ ଓ ଜଳ ଉଦ୍ଭିଦରେ ଶୋଭିତ, ଅଳଙ୍କାର ଶୋଭିତ କୁନ୍ତଳ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।