ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଆଗରେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରାଇ ଏକ ଶୋଭାମୟ ସିଂହାସନରେ ବସାଇଦିଆଯାଇଥିଲା । ବିଧିବତ ମନ୍ତ୍ର ଓ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା । ତାପରେ ଏଠାପାଖର ନଦୀ ଏବଂ ହ୍ରଦରୁ ପବିତ୍ର ଜଳ ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବାକୁ ଲାଗିଲା । ସମୁଦ୍ରମାନଙ୍କରୁ ମଧ୍ୟ ଜଳ ଆଣାଯାଇ, ସେହି ପବିତ୍ର ଜଳକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଇଥିଲା । ଶାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଋଷିମୁନିମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଥିବା ପଦ୍ଧତିରେ, ଶୁଭ ନୃପୁଙ୍ଗବ ଶଙ୍ଖ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘଟରେ ଏହି ଜଳ ରଖାଯାଇଥିଲା । ଗଜ, ଗଭକ୍ଷ, ଗବୟ, ଶରଭ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ମୈନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ହନୁମାନ ଏବଂ ଜାମ୍ବବାନ—ଏହି ପ୍ରମୁଖ ବନରାଜମାନେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଏହି ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ମଧୁର ଜଳରେ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଏକଦିନ ଶତାକ୍ଷୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ । ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର ଅଭିଷେକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ଲକ୍ଷ-ଲକ୍ଷ ବନରାଜ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଜୟଧ୍ୱନି କରିଲେ । ପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କ ଆଦେଶାନୁସାରେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ତାଙ୍କୁ ଯୁବରାଜ କରି ଅଭିଷିକ୍ତ କଲେ । ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପରେ, ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ବନରାଜ ତାଙ୍କୁ ଆଦର ଓ "ଶାବାଶ, ଶାବାଶ" ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ । ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ପ୍ରଶଂସା କରି ଅନେକ ଧନ୍ୟବାଦ ଦେଲେ । କିଷ୍କିନ୍ଧା ନାମକ ଶୋଭାମୟ ନଗରୀ, ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଆନନ୍ଦ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଯିଲା । ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜରେ ଅଲଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏପରି ମହାନ ଅଭିଷେକର କଥା ରାମଙ୍କୁ ଜଣାଇଦେଲା ପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ରୂମାଙ୍କୁ ପୁନଃପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କଲେ । ଏହି ଘଟଣା ଶେଷରେ, ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ସତାଇଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପରେ ବନରାଜମାନେ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରସ୍ରବଣ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ । ସେଇ ପର୍ବତ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ବାଘ, ମୃଗ ଏବଂ ଦଃଶନ୍ତ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସିଂହମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ଲତା ଓ ଝାଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ଏବଂ ଅନେକ ବୃକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲା । ଏଠି ଭାଲୁ, ଲମ୍ବା ପୁଛ ଥିବା ବନରାଜ, ଓ ବିଲେଇମାନେ ଅନେକଥର ଆସୁଥିଲେ । ପର୍ବତ ଏକ ଘନ ମେଘ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସଦା ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଥିଲା । ସେଠାରେ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗର ଉପରେ ରାମ ଏବଂ ସଉମିତ୍ରି ଏକ ବଡ଼ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ଗୁହାରେ ବାସ କଲେ । ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହିତ ଚୁକ୍ତି କରି, ରାମ ଏକ ଉଚିତ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ—"ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ପର୍ବତ ଗୁହା ବଡ଼ ଶୁଭ, ବଡ଼ ଖୋଲା ଏବଂ ହাওଁ ଚଲିବା ଉପଯୁକ୍ତ । ଏଠାରେ ଆମେ ବର୍ଷାକାଳ ବିତାଉ । ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ଆକୃତିରେ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ।" "ଏଠି ଧଳା, କଳା ଓ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଶିଳାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁ ରହିଛି, ଏବଂ ନଦୀ ଓ ବେଙ୍ଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି । ଏଠି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବୃକ୍ଷ ଗୁଛ, ରଙ୍ଗୀନ ଲତା ଦ୍ୱାରା ଜଡିତ, ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ଦଳ ଏବଂ ମୋର ଚିତ୍କାରରେ ଗଞ୍ଜିଉଛି ।" "ଏଠି ମଲ୍ଲିକା, କୁନ୍ଦ, ସିନ୍ଧୁବାର, ଶିରୀଷ, କଦମ୍ବ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ସାର୍ଜ ବୃକ୍ଷରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ଏଠି ଏକ ଶୋଭାମୟ ପଦ୍ମସର ଅଛି, ଯାହା ରଜନୀଗନ୍ଧା ପଦ୍ମରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଏବଂ ଏହି ଗୁହାରୁ ଦୂର ନୁହଁ ।" "ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଜଳ ଦିଗକୁ ଢଳି ଯାଉଥିବା ଏହି ଗୁହା ଉପଯୁକ୍ତ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଉଚ୍ଚ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ । ଗୁହା ଦ୍ୱାରରେ ଏକ ଶୁଭ ଏବଂ ସମତଳ କଳା ପାଥର ଅଛି, ଯାହା ଦୀର୍ଘ ଏବଂ କଟା କଜଳ ଦଳା ସମାନ ଦେଖାଯାଉଛି ।" "ପିତା, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଏହି ପର୍ବତ ଶିଖରକୁ ଦେଖ, ଏହା ଭଙ୍ଗି ଥିବା କଳା କଜଳ ଦଳା ସମାନ ଏବଂ ବୃଷ୍ଟି ମେଘ ଭଳି ଉପରକୁ ଉଠିଛି । ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଏକ ଧଳା ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ଆକାଶ ସମାନ ଧଳା, କୈଳାସ ଶିଖର ଭଳି ଚମକୁଛି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁରେ ଅଳଙ୍କୃତ ।" "ତ୍ରିକୂଟ ପର୍ବତ ପାଖରେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ନଦୀକୁ ଦେଖ, ମାଟିରେ ଗାଢ଼ ଏବଂ ଜାହ୍ନବୀ ନଦୀ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଛି ।" "ଏଠି ଚନ୍ଦନ, ତିଳକ, ସାଳ, ତମାଳ, ଅତିମୁକ୍ତକ, ପଦ୍ମ, ସରଳ ଓ ଅଶୋକ ବୃକ୍ଷ ଅଛି । ବାନୀର, ତିମିଦା, ବକୁଳ, କେତକୀ, ହିନ୍ତାଳ, ତିନିଶ, ନୀପ ଓ ବେତସ ବୃକ୍ଷ ମାଳା ହୋଇ ଅଛି । ଏହି ନଦୀପାର ଚାରିପାଖରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଅଳଙ୍କୃତ ନାରୀ ସମାନ ଶୋଭା ପାଉଛି ।" "ଏଠି ଶତାଧିକ ପକ୍ଷୀ ଦଳର ଧ୍ୱନି ଗଞ୍ଜିଉଛି, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ । ହଂସ ଓ କୁଙ୍ଜ ଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରବେଶିତ ମାଟିରେ ଏହି ନଦୀ ଅନେକ ମଣିରେ ଚମକୁଛି । କେଉଁଠି ନୀଳ ପଦ୍ମ, କେଉଁଠି ଲାଲ ପଦ୍ମ, ଆଉ କେଉଁଠି ଧଳା କୁମୁଦ ମଞ୍ଜରୀ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଶୋଭିତ ।" "ଶତାଧିକ ପକ୍ଷୀ ତରିଉଛି, ମୋର ଓ କୁଙ୍ଜ ଚିତ୍କାରରେ ଏହି ନଦୀ ଗଞ୍ଜିଉଛି, ଏବଂ ଏହି ଶୋଭାମୟ ନଦୀ ଋଷିମୁନିମାନେ ଅନେକଥର ଆସନ୍ତି ।" "ଚନ୍ଦନ ବୃକ୍ଷର ଶାରୀ ଦେଖ, ଏହା ଏମିତି ଲାଗୁଛି ଯେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ରଖାଯାଇଛି, ପର୍ବତ ଶିଖର ଏକାଠି ଉଠିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଛି ।" "ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ, ଏହି ସ୍ଥାନ କେତେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ! ନିଶ୍ଚିତ, ସଉମିତ୍ରି, ଏଠି ଆମେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶାନ୍ତିରେ ବାସ କରିପାରିବା ।" "ଏଠାରୁ ଦୂର ନୁହଁ କିଷ୍କିନ୍ଧାର ଅଦ୍ଭୁତ ଅରଣ୍ୟ, ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର ଶୋଭାମୟ ନଗରୀ ଶୀଘ୍ର ତୁମର ହେବ, ରାଜକୁମାର ।" "ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ରୂମାକୁ ପୁନଃପ୍ରାପ୍ତ କରି, ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରି, ମିତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ, ଅତି ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରି ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି ।" ଏପରି କଥା କହି, ରାଘବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଏହି ପର୍ବତର ଅନେକ ଗୁହା ଓ ଝରଣା ମଧ୍ୟରେ ନିବାସ କଲେ ।