ସୁଗ୍ରୀବ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବୀର ବନରାଜ, ତାଙ୍କର ଭାଇଙ୍କର ମଧୁର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ବନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ନାୟକ ଥିଲେ। ସେଠି ତାଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଏବଂ ବନ୍ଧୁମାନେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଳି ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସୁନାର ସଜା ହାଲୁକା ଧଳା ଛତା ଆଣିଥିଲେ। ସୁନାର ହାଣ୍ଡଲ୍ ଥିବା ଧଳା ଚାମରା, ବିଶିଷ୍ଟ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଏବଂ ଔଷଧି ଗଛର ବିଜ, ଦୁଧଯୁକ୍ତ ଗଛର କୁଡ଼ି, ଫୁଲ, ପବିତ୍ର ଧଳା ବସ୍ତ୍ର, ଧଳା ଚନ୍ଦନ, ଅଭଙ୍ଗ ଚାଉଳ, ସୁନା, ସୁଗନ୍ଧିତ ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ମଧୁ ଏବଂ ଘିର ସମ୍ମିଶ୍ରଣ, ଦହି, ବାଘ ଚର୍ମ, ଦୁଇଟି ମୂଲ୍ୟବାନ ଚପ୍ପଲ୍—ଏହି ସମସ୍ତ ଉପହାର ଆଣାଯାଇଥିଲା। ଅନ୍ୟପଟେ, ଶୋଭାବନ୍ତି ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ଷୋଳ ଜଣୀ ମହିଳା ଧାର୍ମିକ ସୂତ୍ର, ପିତାମ୍ବର ଏବଂ ମନ:ଶିଳା ନେଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିରେ ବନରମାନଙ୍କର ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ, ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଣି, ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ପବିତ୍ର କୁଶ ଛାଡ଼ି ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରାଗଲା। ଏହା ପରେ, ଏକ ସୁନାର ମଞ୍ଚ ଉପରେ ଶୋଭାମୟ ଶୈୟା ପିଛି, ଶୋଭାମୟ ମହଳର ଶିଖରରେ, ସୁଗ୍ରୀବକୁ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରାଇ ରିତି ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଆସୀନ କରାଗଲା। ଚାରିପାଖର ନଦୀ ଏବଂ ହ୍ରଦରୁ ପବିତ୍ର ଜଳ ଆଣାଯାଇ, ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ରରୁ ମଧୁର ଜଳ ଏଣାଯାଇ ସୁନାର ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଶାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଋଷିମାନଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଶୁଭ ଧୂଳି ଏବଂ ସୁନାର ଘଡ଼ାରେ ପବିତ୍ର ଜଳ ଭରାଯାଇଥିଲା। ଗଜ, ଗବାକ୍ଷ, ଗବୟ, ଶରଭ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ମୈନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ହନୁମାନ୍ ଏବଂ ଜାମ୍ବବନ୍—ଏହି ମହାବଳୀ ବନରମାନେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କଲେ, ଯେପରି ବସୁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଅଭିଷେକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ଶତ ଶତ ବନରମାନେ ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ବିଶାଳ ହୃଦୟରେ ଉଲ୍ଲାସର ସ୍ୱରେ ଜୟଧ୍ୱନି କଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ, ରାମଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ତାଙ୍କୁ ଯୁବରାଜ ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପରେ, ଦୟାଳୁ ବନରମାନେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ 'ଶାବାଶ, ଶାବାଶ' ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସେଠି ଥିବା ସମସ୍ତେ ପୁନିପୁନି ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଏବଂ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ଅବସ୍ଥିତ ମଧୁର କିଷ୍କିନ୍ଧା ନଗରୀ ଉଲ୍ଲାସ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲା, ଝଣ୍ଡା ଏବଂ ପତାକାରେ ଶୋଭିତ ହେଲା। ଏପରି ମହା ଅଭିଷେକ ଖବର ରାମଙ୍କୁ ଦେଇ, ବନରମାନଙ୍କ ନେତା ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ରୁମାଙ୍କୁ ପୁନର୍ଦାନ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଭଳି ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କଲେ। ଏଠାରେ କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ସତାଇଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଅଭିଷେକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଏବଂ ବନରମାନେ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇ ସହିତ ପ୍ରସ୍ରବଣ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ଏହି ପର୍ବତ ଅଞ୍ଚଳ ଅନେକ ବାଘ ଓ ହରିଣର ଧ୍ୱନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭୟଙ୍କର ସିଂହମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ଝାଡ଼ି ଓ ଲତାରେ ଆଛାଦିତ ଏବଂ ଅନେକ ଗଛ ଥିଲା। ଏହି ପର୍ବତ କ୍ଳାଉଡ଼ ମାଳା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଭଲୁକ, ଲମ୍ବା ପୁଛ ଥିବା ବନର, ବିଲାଇ ଆଦି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏଠାରେ ଚଳାଚଳ କରୁଥିଲେ। ପର୍ବତ ସଦା ପବିତ୍ର ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମୟ ଥିଲା। ଏହି ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ରାମ ଏବଂ ସୌମିତ୍ରି (ଲକ୍ଷ୍ମଣ) ଏକ ବିଶାଳ ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଗୁହାରେ ବାସ କଲେ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହିତ ଚୁକ୍ତି କରି, ରାମ ରଘୁବଂଶୀ ଏବଂ ନିଷ୍ପାପ ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟର ଉପଦେଶ ଦେଲେ—"ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ପର୍ବତ ଗୁହା ଖୁବ ମଧୁର, ବିଶାଳ ଏବଂ ଖୋଲା ହୋଇଛି। ଏଠାରେ ଆମେ ବର୍ଷା ଋତୁ ପାଇଁ ବାସ କରିବା। ଏହି ସୁନ୍ଦର ପର୍ବତ ଶିଖର ଅତି ଉତ୍ତମ।" "ଏଠି ଧଳା, କଳା ଏବଂ ତାମ୍ର ରଙ୍ଗର ପାହାଡ଼ ଅଛି, ବିଭିନ୍ନ ଖଣିଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନଦୀ ଏବଂ ବାଙ୍ଗ ମାଛର ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜିଯାଉଛି। ଏଠି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ଗଛ, ରଙ୍ଗିନ ଲତା ଏବଂ ଫୁଲର ଝୁଡ଼ି, ଅନେକ ପକ୍ଷୀର କୁହୁକି ଏବଂ ମୟୂରମାନଙ୍କ ନୃତ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।" "ଏଠି ମଲ୍ଲିକା, କୁନ୍ଦ, ସିନ୍ଧୁବାର, ଶିରୀଷ, କଦମ୍ବ, ଅର୍ଜୁନ, ସର୍ଜ ଗଛ ଫୁଲିଛି। ଏହି ଆକର୍ଷଣୀୟ ପଦ୍ମସର, ଯାହା ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମରେ ଶୋଭିତ, ଆମର ଗୁହାରୁ ଦୂର ନୁହେଁ।" "ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଜଳପ୍ରବାହ ଦିଗକୁ ଝୁକିଥିବା ଏହି ଗୁହା ଉପଯୁକ୍ତ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଏହା ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ। ଗୁହା ମୁହଁରେ ଏକ ଶୁଭ ଏବଂ ସମତଳ କଳା ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ଚିରିଥିବା କଜଳ ଢେଳା ଭଳି ଦେଖାଯାଏ।" "ପିତା, ଏହି ଉତ୍ତର ଦିଗର ପର୍ବତ ଶିଖରକୁ ଦେଖ, ଏହା ଚିରିଥିବା କଳା କଜଳ ଭଳି ଦେଖାଏ, ବୃଷ୍ଟି ମେଘ ଭଳି ଉପରକୁ ଉଠିଛି। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଏକ ଧଳା ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା କଳାଶ ପର୍ବତର ଶିଖର ଭଳି ଚମକୁଛି।" "ତ୍ରିକୂଟ ପର୍ବତର ଗୁହା ପାରେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ନଦୀ ଦେଖ, ମାଟିରେ ଘନ ହୋଇଛି, ଜାହ୍ନବୀ ଭଳି ଦେଖାଏ। ଏଠି ଚନ୍ଦନ, ତିଳକ, ସାଲ, ତମାଳ, ଅତିମୁକ୍ତକ, ପଦ୍ମ, ସରଳ, ଅଶୋକ ଗଛ ଶୋଭିତ।" "ବାନୀର, ତିମିଦ, ବକୁଳ, କେତକ, ହିଂତାଳ, ତିନିଶ, ନୀପ, ବେତସ ଗଛ ମାଳା ଭଳି ଅଛି। ଏହି ନଦୀ ତଟ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ରୂପରେ ଶୋଭିତ, ଶୁଭ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଜନନୀର ଭଳି ଦେଖାଏ।" ଏଭଳି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଅଭିଷେକର ମହା ଉତ୍ସବ ପରେ, ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପ୍ରସ୍ରବଣ ପର୍ବତର ଏହି ଶାନ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ପବିତ୍ର ପ୍ରକୃତିରେ ବାସ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।