ଶ୍ରୀରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସାଥିରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିକଟରେ ବସିଥିଲେ। ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ରାମ ମୂଳ୍ୟବାନ ଚରିତ୍ର, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପରାକ୍ରମ ଥିବା ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କରିବାକୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ରାମ କହିଲେ, "ଏହି ଅଙ୍ଗଦ ବଡ଼ ପରାକ୍ରମୀ, ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଏବଂ ବଡ଼ ପୁତ୍ରଙ୍କର ପୁତ୍ର ଅଟୁଟ ମନୋବଳ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଏହି ତା' ପାଇଁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଯୋଗ୍ୟ।" ତା'ପରେ ରାମ ଦୟାଳୁ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, "ଏହି ମାସ ହେଉଛି ଶ୍ରାବଣ, ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି, ଚାରିମାସ ବର୍ଷା ଦିନ ଆସିଗଲା। ଏହି ସମୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ; ତୁମେ ଶୁଭ କିଷ୍କିନ୍ଧା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କର। ମୁଁ ଏଠି ପର୍ବତରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ ରହିବି। ଏହି ମନୋହର ଓ ବିସ୍ତୃତ ଗୁହା ଶୀତଳ ବାତାସ, ପ୍ରଚୁର ଜଳ ଏବଂ ଅନେକ ପଦ୍ମ ଓ କୁମୁଦ ଫୁଲରେ ଭରିଛି। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଆସିଲେ, ଆମେ ରାବଣ ବଧ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରିବା; ଏହି ଆମ ଚୁକ୍ତି। ତୁମେ ତୁମ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ତୁମ ମିତ୍ରମାନେ ଉଲ୍ଲାସିତ କର।" ରାମଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ବାନରମୁଖ୍ୟ ସୁଗ୍ରୀବ କିଷ୍କିନ୍ଧା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ନଗର ପୂର୍ବରୁ ବାଳିଙ୍କ ଶାସନ ଅଧୀନ ଥିଲା। ହଜାର-ହଜାର ବାନର ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ମଣ୍ଡଳିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ତଳକୁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବ ସେମାନଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଏବେ ଭାଇଙ୍କର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଙ୍କ ସ୍ନେହୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଅଭିଷେକ କଲେ। ସୁନ୍ଦର ସୁର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତି ଥିବା ଚାମର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହାଣ୍ଡଲ ଥିବା ଚାମର, ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି, ଔଷଧ ଗଛର ବିଉ, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗଛର ମଞ୍ଜରୀ ଓ ଫୁଲ, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର, ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଭ ବସ୍ତୁ ଆଣିଦେଲେ। ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଅଭିଜାତ୍ୟ ବନିତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶୁଭ ଦାଗିନା, ହଳଦୀ ଓ ମନ:ଶିଳା ସହ ଆସିଲେ। ପ୍ରଥମେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଣି, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୋଜନ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି, ଶୁଭ ଦର୍ବା ଛାଡ଼ି, ସୁନ୍ଦର ଶୟ୍ୟା ପିଛାଇଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମଞ୍ଚରେ ଏବଂ ରୂପବାନ୍ ମହଲର ଶୀର୍ଷଭାଗରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରାଇ ବସାଇଲେ। ନଦୀ, ହ୍ରଦ ଓ ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ସଂଗ୍ରହ କରାଯିଲା। ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେଉଳି, ଶୁଭ କୋଣାଳି ପାତ୍ରରେ ସେ ଜଳ ରଖାଯିଲା। ଗଜ, ଗବକ୍ଷ, ଗବୟ, ଶରଭ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ମୈନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ହନୁମାନ ଓ ଜାମ୍ବବାନ୍—ଏହି ପ୍ରମୁଖ ବାନରମାନେ ମନୋହର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ। ଅଭିଷିକ୍ତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖି, ହଜାର-ହଜାର ବାନର ଉଲ୍ଲାସରେ ଜୟଧ୍ୱନି କଲେ। ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ, ସୁଗ୍ରୀବ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ଅଭିଷିକ୍ତ କଲେ। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ବାନର ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ "ଶାବାଶ, ଶାବାଶ" ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲାସରେ ସ୍ତୁତି କଲେ। କିଷ୍କିନ୍ଧା ନଗର ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା, ଏବେ ଉଲ୍ଲାସ, ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଓ ଧ୍ୱଜା-ପତାକାରେ ସୁଶୋଭିତ ହେଲା। ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କୁ ଏହି ମହାଭିଷେକ ଖବର ଦେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ସଂଗିନୀ ରୁମାଙ୍କୁ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ସେପରି ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର ଲାଭ କଲେ। ଏହା ପରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡର ସତାଇଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏହି ସମୟରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହେଉଥିବା ସହ ବାନରମାନେ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇ ସହ ପ୍ରସ୍ରବଣ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ସେହି ପର୍ବତ ବାଘ ଓ ହରିଣ ର ଧ୍ୱନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସିଂହ ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନରେ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରା, ନାନା ଲତା-ଗୁଛରେ ଆଛାଦିତ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଗଛରେ ଭରିଥିଲା। ଭାଲୁ, ଲମ୍ବା ପୁଛ ଥିବା ବାନର, ବିଲାଇ ଏଠାରେ ମିଶିଥିଲେ। ଏହି ପର୍ବତ ମେଘମାଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସଦା ପବିତ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଥିଲା। ସେଠାରେ, ପର୍ବତର ଶୀର୍ଷଭାଗରେ, ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବଡ଼ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଗୁହାରେ ବାସ କଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ସହ ଚୁକ୍ତି କରି, ରାମ ଏକ ଉଚିତ ସମୟର ବାଣୀ କହିଲେ, "ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ପର୍ବତ ଗୁହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ବଡ଼ ଓ ସୁବିଶାଳ, ଏଠାରେ ଶୀତଳ ବାୟୁ ବହୁଛି। ଏଠି ଆମେ ବର୍ଷା ଋତୁ ଅଟକି ରହିବା; ଏହି ସୁନ୍ଦର ପର୍ବତ ଶିଖର ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ। ଧଳା, କଳା ଓ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଶିଳା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଶୋଭିତ, ନାନା ଖଣିଜ ଓ ନଦୀ-ଝରଣା ଓ ବେଙ୍ଗର ଧ୍ୱନିରେ ମନୋହର। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଗୁଛ, ରଙ୍ଗିନ ଲତା ଓ ଫୁଲରେ ଏହି ପର୍ବତ ଆଛାଦିତ, ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ ଏଠାରେ ଚିତ୍କାର କରୁଛି, ମୟୂର ତାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଧ୍ୱନିରେ ପର୍ବତକୁ ମନୋହର କରୁଛନ୍ତି।" ଏପରି ଭାବେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପ୍ରସ୍ରବଣ ପର୍ବତର ଗୁହାରେ ବର୍ଷା ଋତୁ ଅଟକି ରହିଲେ, ଏବଂ କିଷ୍କିନ୍ଧା ରାଜ୍ୟ ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନୈତିକ ନେତୃତ୍ୱରେ ଉଲ୍ଲାସ ଓ ଶ୍ରୀରେ ଭରିଯାଇଲା।