ବଳଶାଳୀ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କର ପାଖରେ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଯେପରି ସାଧୁମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍, ଯାହାଙ୍କ ମୁହଁ ନବ ବିଶ୍ଵାସ୍ପତି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଅଭିଭାସ୍ପଦ, ଦେହ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତ ପରି ଦୃଢ଼, ସେ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ— "ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶୀ ରାମ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ମୁଁ ବାନରମାନେର ପୂର୍ବଜ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି, ଯାହା ଭୟଙ୍କର ଦନ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେହ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ। ଏହି ରାଜ୍ୟ ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ପାଇବାକୁ ଅପରିସୀମ ଅଟଳ, କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଏହା ମୋତେ ମିଳିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେ ଶୁଭ କିଷ୍କିନ୍ଧା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଯାଉଛୁ।" "ସେ, ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ଭାଳିବେ; ସେ ନିୟମାନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରି, ନାନା ଶୁଭ ଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଲଗାଇଛନ୍ତି। ସେ ଆପଣଙ୍କୁ ମାଳା ଓ ମଣିମାଳା ଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ସମ୍ମାନ କରିବେ; ଆପଣ ଏହି ଆନନ୍ଦମୟ ପର୍ବତ ଗୁହାକୁ ଆସିବା ଉଚିତ। ଆପଣ ନିଜେ ପ୍ରଭୁ ଭାବେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ ଓ ବାନରମାନେଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରନ୍ତୁ।" ହନୁମାନଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶତ୍ରୁବିନାଶୀ ରାଘବ ମୃଦୁ ଓ ନୀତିଶୀଳୀ ରାମ ଉତ୍ତର ଦେଲେ— "ହେ ହନୁମାନ୍, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଗ୍ରାମ କିମ୍ବା ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବିନାହିଁ, କାରଣ ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରୁଛି। ସୁଗ୍ରୀବ, ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଏହି ଶୁଭ ଗୁହାନଗରକୁ ନିୟମାନୁସାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।" "ସେ ଶୀଘ୍ର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରାଯାଉ। ଏହିପରି କହି ରାମ ଏବେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ— 'ତୁମେ ନୀତି ଓ ଶୌର୍ୟରେ ପ୍ରଶସ୍ତ, ଏହି ଶୂର ଅଙ୍ଗଦକୁ ମୁଖ୍ୟ ରାଜପୁତ୍ର ଭାବେ ଅଭିଷେକ କର। ଜେଉଁଠି ପ୍ରଥମ ପୁଅ ପାଇଁ ଏହି ପଦ ଯୋଗ୍ୟ, ଶୌର୍ୟରେ ସମ ଏହି ଅଙ୍ଗଦ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉଚିତ।" "ଏହି ଶ୍ରାବଣ ମାସ ବର୍ଷା ଋତୁର ପ୍ରଥମ, ଜଳ ବର୍ଷିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି; ଚାରି ମାସ ବର୍ଷା ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏହି ସମୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ; ତୁମେ ଶୁଭ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କର। ମୁଁ ଏହି ପର୍ବତରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ରହିବି। ଏହି ମନୋହର ଓ ବିସ୍ତୃତ ପର୍ବତ ଗୁହା ସୁଖଦ ପବନ, ପ୍ରଚୁର ଜଳ, ଅନେକ ପଦ୍ମ ଓ କମଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।" "କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଆସିଲେ, ରାବଣ ବଧ ପାଇଁ ଆମେ ଚିନ୍ତା କରିବା; ଏହି ଆମ ଚୁକ୍ତି। ଏଠାରୁ ତୁମେ ନିଜ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କର। ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରି ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନେଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କର।" ରାମଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ, ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବ କିଷ୍କିନ୍ଧା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ବାଳି ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ହଜାର-ହଜାର ବାନର ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପଛ ପଛ ଗଲେ। ସମସ୍ତ ବାନର ନାୟକମାନେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଚାରିପଟେ ଘେରି ଦେଖି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଶୌର୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ପରେ ସୁଗ୍ରୀବ ଭାଇଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସେ ଶୂର ଓ ଭୟଙ୍କର, ବାନରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯେପରି ଅଭିଷେକ କରନ୍ତି, ସେପରି ଅଭିଷେକ କଲେ। ସେଉଁଠି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କୃତ ଧୂପାନ୍ତି, ଧଳା ଚାମର, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଓ ଔଷଧ ମୂଳ, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗଛର କଳି ଓ ଫୁଲ, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର, ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଆଣାଯାଇଥିଲା। ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଅଭେଦ୍ୟ ଚାଉଳ, ସୁନା, ସୁଗନ୍ଧିତ ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ମଧ ଘୃତ ମିଶ୍ରିତ, ଦହି, ବାଘ ଚର୍ମ, ଦୁଇଟି ମୂଲ୍ୟବାନ ପାଦୁକା, ଉପବୀତ, ହଳଦି ଓ ମନ:ଶିଳା ଓ ଛୋଡ଼ ସୋହଳ (୧୬) ରମଣୀମାନେ ଆସିଥିଲେ। ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ରତ୍ନ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୋଜନ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ପରେ ଶୁଭ କୁଶ ଛାଡ଼ିଥିବା ମଞ୍ଚ ଉପରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି, ମନ୍ତ୍ରପୂତ ହୋମ କରାଯାଇଥିଲା। ତା'ପରେ ସୁନା ମଞ୍ଚ ଉପରେ ଶୋଭାମାନ ଶୟ୍ୟା ଓ ମାଳା ରେ ଅଳଙ୍କୃତ ରୂପରେ, ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁଁହ କରାଇ ସୁନ୍ଦର ସିଂହାସନରେ ବସାଇ, ନଦୀ ଓ ହ୍ରଦରୁ ଜଳ ଆଣାଯାଇଥିଲା। ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଜଳ ଆଣି ସୁନା ପାତ୍ରରେ ଶୁଭ ଜଳ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଋଷିମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଥିବା ଭଳି ଶୁଭ ଶଙ୍ଖ ଓ ସୁନା ଘଡ଼ିରେ ଜଳ ରଖିଥିଲେ। ଗଜ, ଗବକ୍ଷ, ଗବୟ, ଶରଭ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ମୈନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ହନୁମାନ୍ ଓ ଜାମ୍ବବାନ୍—ଏହି ପ୍ରମୁଖ ବାନରମାନେ ଶୁଭ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଯେପରି ବସୁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହେବା ସହ ବିଶାଳ ଆନନ୍ଦରେ ଶତ-ଶତ ବାନର ଉଲ୍ଲାସରେ ହୁଁକାର କଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ, ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ଅଙ୍ଗଦକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହେବା ପରେ, କରୁଣାମୟ ବାନରମାନେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ 'ଶାବାଶ, ଶାବାଶ' ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସେଉଁଠି ଥିବା ସମସ୍ତେ ପୁନିପୁନି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧୁର କଥାରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। କିଷ୍କିନ୍ଧା ପର୍ବତ ଗୁହାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ମନୋହର ନଗର ଉଲ୍ଲାସ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜାରେ ଶୋଭା ପାଇଲା। ତା'ପରେ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା ଜ୍ଞାନୀ ହନୁମାନ୍ ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଖବର ଦେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ସାଥୀ ରୁମାଙ୍କୁ ଫେରାଇ, ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ରାଜ୍ୟ ମିଳନ୍ତି, ସେପରି ରାଜ୍ୟ ମିଳିଲା।