ଏହି ଭୂମିରେ, କୁଶାମ୍ବ ନାମକ ମହାତେଜସ୍ବୀ ପୁରୁଷ କୌଶାମ୍ବୀ ନଗର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଭାଇ କୁଶନାଭ, ଯିଏ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ସେ ମହୋଦୟ ନଗର ନିର୍ମାଣ କଲେ। ଏହିପରି ଅସୂର୍ତ୍ତରଜସ୍ ନାମକ ରାଜା ଧର୍ମାରଣ୍ୟ ନଗର ସ୍ଥାପନା କଲେ ଏବଂ ରାଜା ବସୁ ଉତ୍ତମ ଗିରିବ୍ରଜ ନଗର ତିଆରି କଲେ। ହେ ରାମ, ଏଠାରେ ବସୁଙ୍କ ଏହି ପବିତ୍ର ଭୂମି ଅଛି ଏବଂ ଏଠାରେ ପାଞ୍ଚଟି ଉତ୍ତମ ପର୍ବତ ଚାରିପାଖରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ମାଗଧ ଲୋକମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ସୁମାଗଧୀ ନଦୀ ପାଞ୍ଚ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ମାଳା ଭଳି ଶୋଭା ପାଉଛି। ଏହି ମାଗଧୀ ନଦୀ ବସୁଙ୍କ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଉପଜାଉ ଭୂମିକୁ ସିଞ୍ଚି ଅନେକ ଫସଲ ଦେଇଥାଏ। କୁଶନାଭ ନାମକ ରାଜର୍ଷି, ଯିଏ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଆତ୍ମା, ଘୃତାଚୀ ନାମକ ଅପ୍ସରାଙ୍କଠାରୁ ଏକଶ ଅଦ୍ୱିତୀୟ କନ୍ୟାର ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ହେ ରଘୁବଂଶୀ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁବତୀ ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଆଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରି ଉଦ୍ୟାନ ବିହାର କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ଶତଧାରା ବର୍ଷାରୁତୁରେ ଭୂମିକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥାଏ। ସେମାନେ ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଶୋଭା ପାଉଥିବା ଏହି କନ୍ୟାମାନେ ମେଘମାଳା ମଧ୍ୟରେ ତାରାମାଳା ପରି ଉଦ୍ୟାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ଏପରି ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଗୁଣ, ଯୌବନ ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହି କନ୍ୟାମାନେ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ ବାୟୁଦେବ କହିଲେ— “ମୁଁ ତୁମମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚାହୁଁଛି, ମୋର ପତ୍ନୀ ହେଉ। ମାନବ ଦେହ ଛାଡ଼, ଏବଂ ଅମରତ୍ୱ ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତ ଯୌବନ ଲାଭ କରିବ। ମାନବମାନେ ଯୌବନ ଅତି ଶୀଘ୍ର ହରାଇ ଯାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଅକ୍ଷୟ ଯୌବନ ଅର୍ଜନ କରିବ।” ବାୟୁଦେବଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶତ କନ୍ୟା ହସି କହିଲେ— “ହେ ଦେବ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି। ତେବେ ଆମକୁ ଅବହେଳା କାହିଁକି? ଆମେ କୁଶନାଭଙ୍କ କନ୍ୟା, ଆମେ ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହେବାକୁ ନ ଦେବା ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରୁଛୁ। ଆମେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଅନୁସରି ପିତାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପତି ଚୟନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ପିତା ଆମର ଗୁରୁ ଏବଂ ଦେବତା, ସେଉଁଠି ଯାହାକୁ ଦେବେ, ସେଇ ଆମର ପତି ହେବେ।” ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ବାୟୁଦେବ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଇ, ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଏମିତି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ ଯେ, ତାହା ଆଙ୍ଗୁଠି ପରି ଛୋଟ ହୋଇଗଲା। ଭୟଭୀତ ଏହି କନ୍ୟାମାନେ ରଜାର ଗୃହକୁ ଯାଇ, ଲଜ୍ଜିତ ଏବଂ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ନୟନରେ ବିବ୍ରତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ କନ୍ୟାମାନେ ଏଭଳି ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଦେଖି, ରଜା ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— “ଏହା କ’ଣ? କିଏ ଧର୍ମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କଲା? କିଏ ତୁମମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏଭଳି କ୍ରୁର କଲା? ତୁମେ ଘୁରୁଛ, କିନ୍ତୁ କିଛି କହୁନାହଁ।” ଏପରି କହି ରଜା ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ଆତ୍ମସ୍ଥ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କୁଶନାଭଙ୍କ ଜ୍ଞାନମୟ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଶତ କନ୍ୟା ତାଙ୍କର ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି କହିଲେ— “ହେ ରଜା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ବାୟୁଦେବ ଅଧର୍ମିକ ମାର୍ଗରେ ଆମକୁ ଲଞ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଆମେ ନିଜେ ନିଜେ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହେଁ, ପିତାଙ୍କ ଅଧୀନ ଅଛୁ। ଯଦି ପିତା ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଇଦେବେ, ତେବେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କର। ସେ ଆମ ଉତ୍ତର ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଏହିପରି କଥା କହିବା ସମୟରେ ବାୟୁ ଆମକୁ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା କଲେ।” ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପରମ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ତେଜସ୍ବୀ ରଜା କହିଲେ— “ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ। ତୁମେ ଏକତାରେ ରହି ଆମ ବଂଶକୁ ରକ୍ଷା କରିଛ। ଶୃଙ୍ଗାର ଯେପରି ନାରୀଙ୍କ ଶୋଭା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ଶୋଭା। ଏପରି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ। ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦାନ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ସତ୍ୟ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଯଜ୍ଞ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଖ୍ୟାତି, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧର୍ମ— ସମସ୍ତ ଜଗତ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଅଟୁଟ। ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ ରଜା ତାଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ।” ତାପରେ ରଜା ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସହ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ, ସମୟ ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟ ବର ଚୟନ ପାଇଁ ଚିନ୍ତନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଚୂଳୀ ନାମକ ଏକ ତେଜସ୍ବୀ ଏବଂ ନିଷ୍ଠାବାନ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଋଷି ଏଠାରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ଉର୍ମିଳାଙ୍କ କନ୍ୟା ଗାନ୍ଧର୍ବୀ ସୋମଦା ତାଙ୍କର ସେବାରେ ନିୟୁକ୍ତ ହେଲେ। ସେ ଋଷିଙ୍କ ପାଦେ ନମସ୍କାର କରି, ନିଷ୍ଠାରେ ସେବା କଲେ ଏବଂ ଏଥିରେ ଋଷି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ଏହିପରି ଏକ ଦିନ ଋଷି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ— “ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ, କଣ ଚାହୁଁଛ?” ତାହାର ଉତ୍ତରରେ, ଗାନ୍ଧର୍ବୀ ସୋମଦା କହିଲେ— “ହେ ମହାତ୍ମା, ମୁଁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମତେଜ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏକ ପୁତ୍ର ଚାହୁଁଛି। ମୋର କୌଣସି ପତି ନାହିଁ, ଏବଂ ମୁଁ କାହାର ପତ୍ନୀ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଆପଣ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱର ମାଧ୍ୟମରେ ମୋତେ ପୁତ୍ର ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏପରି ଉତ୍ତମ ଇଚ୍ଛା ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଚୂଳୀ ଋଷି ତାଙ୍କ ମନରୁ ଏକ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ପୁତ୍ର ଦେଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ବୋଲି ଯାହାଯାଏ, ସେ ଚୂଳୀଙ୍କ ପୁତ୍ର।