ବନରାଜ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନରା ଏବଂ ତୁମ ପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବନରା ରାଜ୍ୟ ତୁମର ରକ୍ଷା ଅଧୀନରେ ରହିଛି, ଓ ନିର୍ମଳ ତାରା। ଏହି ଦୁଇ ଦୁଃଖରେ ଜଳିଯାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସେଜେ ଉତ୍ସାହିତ କର, ଓ ମହାନ ନାରୀ; ତୁମର ସମର୍ଥନରେ ଅଙ୍ଗଦ ପୃଥିବୀରେ ଶାସନ କରୁ। ଯେଉଁପରି ଉତ୍ତରଧିକାର ଚାଲିଯାଉଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ, ଏହି ସମୟର ନିଶ୍ଚିତତା ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ରାଜକୀୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିଯିବା ଉଚିତ। ବନରା ରାଜାଙ୍କୁ ଉଚିତ ବିଧିରେ ସଂସ୍କାର ଦିଅ, ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କର; ତୁମର ପୁତ୍ର ରାଜାସନେ ଦେଖି ତୁମେ ଶାନ୍ତି ପାଇବ। ହନୁମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ତାରା, ତାଙ୍କର ପତି ହରାଇ ଦୁଃଖରେ ଭାଗ୍ନ, ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ତାରା କହିଲେ, “ମୋ ପାଇଁ ଏହି ବଧ୍ୟ ନାୟକଙ୍କ ଦେହକୁ ଆଲିଂଗନ କରିବା, ଏକ ଶତ ଅଙ୍ଗଦ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ମିଳିବାଠାରୁ ଭଲ। ବନରା ରାଜ୍ୟ ଉପରେ କିମ୍ବା ଅଙ୍ଗଦ ଉପରେ ମୋର କିଛି ଶକ୍ତି ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ଚାଚା ସୁଗ୍ରୀବ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ। ହନୁମାନ, ଅଙ୍ଗଦ ବିଷୟରେ ଏହି ଭାବନା ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କାରଣ ପିତା ହେଉଛନ୍ତି ପୁତ୍ରର ପ୍ରକୃତ ନିକଟତମ, ମାତା ନୁହେଁ, ଓ ବନରା ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମୋ ପାଇଁ ଏଠି କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ କିଛି ଅନ୍ୟତମ ଉପଯୁକ୍ତ ନାହିଁ, ବନରା ରାଜାଙ୍କ ଶରଣ ନେବାଠାରୁ ନାୟକମାନେ ଶତ୍ରୁ ସାମ୍ନାରେ ପଡି ମରିଥିବା ଏହି ଶୟନରେ ବିଶ୍ରାମ କରିବା ଭଲ। ଏବେ ତୁମେ ପବିତ୍ର ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ବାଇଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣ। ଅତିକ୍ଳାନ୍ତ ଏବଂ ଅପ୍ରମାଣ ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଚାରିପାଖ ଦେଖି, ଆରମ୍ଭରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ସାମ୍ନାରେ ଦଉଡିଥିଲେ। ବାଲି, ପରାଜିତ ହେଇ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯେଉଁଥି ଅପରାଧ ପାଇଁ ତୁମେ ମୋତେ ଦୋଷ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ମୁଁ ବିଧିରେ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଆକ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲି ଏବଂ ମନରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିଲି। ଓ ଆପଣ, ମୁଁ ଭାବି ନଥିଲି ଯେ ଦୁଇ ଭାଇ ଏକ ସମୟରେ ସୁଖୀ ହେବେ; ଯେଉଁ ସ୍ନେହ ଥିଲା, ଏବେ ତାହା ବିପରୀତ। ଆଜି ତୁମେ ଏହି ଜଙ୍ଗଲବାସୀଙ୍କ ଉପରେ ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର; ଜାଣ, ମୁଁ ଆଜି ଯାଉଛି, ଯମର ନିବାସକୁ। ଏବେ ମୁଁ ଏକ ସମୟରେ ଜୀବନ, ରାଜ୍ୟ, ବିଶାଳ ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ନିର୍ମଳ କୀର୍ତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁଛି, ଓ ସୁଗ୍ରୀବ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ଓ ନାୟକ, ମୁଁ କିଛି କଥା କହିବି; ଏହି କରିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ, ଓ ରାଜା, ତୁମେ ଏହି କାମ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଶିଶୁ ଅଙ୍ଗଦକୁ ଦେଖ, ସୁଖରେ ଉପଚାରିତ, ନିର୍ମଳ, ଅଶ୍ରୁ ଭରିଥିବା ମୁହଁରେ, ଭୂମିରେ ପଡିଛି। ଅଙ୍ଗଦକୁ ରକ୍ଷା କର, ଯିଏ ମୋ ପାଖରେ ଜୀବନଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଏବେ ମୋ ଶୂନ୍ୟତାରେ ଅସହାୟ। ତୁମେ ତାଙ୍କର ପିତା, ଦାତା ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ଷକ ହେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଆପଦରେ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ, ଯେପରି ମୁଁ ଦେଇଥିଲି, ଓ ବନରାର ଲୋର୍ଡ। ତାରାଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଶୌର୍ୟରେ ସମାନ, ରାକ୍ଷସ ନାଶରେ ଆଗୁଆ ହେବେ। ଏହି ତାରାଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ଯୁବକ ଅଙ୍ଗଦ, ଯୋଗ୍ୟ କାମ କରିବେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତି ଏବଂ ସାହସ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବେ। ଏହି ସୁଷେଣାଙ୍କ ଝିଅ, ଧନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଅଙ୍ଗାଦିକାରେ ନିପୁଣ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପାରଙ୍ଗତ। ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କିଛି ଅଟକାଉ ନାହିଁ; ଏହି କରିବାରେ ବିଫଳ ହେଲେ ଅଧର୍ମ ହେବ, ଏବଂ ତୁମେ ଅଯୋଗ୍ୟ ଭାବରେ ନିଖ୍ୟାତ ହେବ। ସୁଗ୍ରୀବ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳାକୁ ନିଜେ ପିନ୍ଧ; ଏହି ମାଳାରେ ବଡ଼ ସଉଭାଗ୍ୟ ଅଛି, ଏବଂ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଏହି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ବାଲିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସୁଗ୍ରୀବ ଭାଇପ୍ରେମରେ ନିଜ ଆନନ୍ଦ ତ୍ୟାଗ କରି, ପ୍ଲାନେଟ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଏବଂ ଶୋକାକୁଳ ହେଲେ। ବାଲିଙ୍କ କଥାରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ନିଜ ଉଚିତ ଚରିତ୍ର ଦେଖି, ସୁଗ୍ରୀବ ଅନୁମତି ନେଇ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସେ ମାଳା ଦେଇ ଏବଂ ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖି, ପରଲୋକ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ବାଲି ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ। “ଏବେ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ସମୟକୁ ଅଙ୍ଗୀକାର କର, ସୁଖ ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧର, ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଅନୁଗତ ରହ। ଯେପରି ତୁମେ ସଦା ମୋ ପ୍ରିୟ ଥିଲା, ଏହି ଭାବେ ସୁଗ୍ରୀବ ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହ ରହିଲେ ଏତେ ପ୍ରିୟ ଭାବିବେ ନାହିଁ। ତୁମେ ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ନେହ କିମ୍ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନାସକ୍ତି ଦେଖାଉ ନାହିଁ; ଦୁଇଟି ଭୁଲ ଅଟି, ଏହି ଭାବେ ସମତା ରଖ।" ଏଭଳି କହି, ବାଲିଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଘୂରିଗଲା, ତୀବ୍ର ତୀର ଦ୍ୱାରା ବିଧ୍ୱସ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ଦନ୍ତ ଦେଖାଉଥିବା ବାଲିଙ୍କ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ତାପରେ ବନରାମାନେ, ତାଙ୍କ ନାୟକ ବଧ୍ୟ ହେବା ପରେ, ସେଠାରେ କନ୍ଦିଲେ; ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନରା ଶୋକ କରିଲେ। ଏବେ କିଷ୍କିନ୍ଧା ଶୂନ୍ୟ, କାରଣ ବନରା ରାଜା ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯାଇଛନ୍ତି; ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଶୂନ୍ୟ। ବନରା ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ନାୟକ ବଧ୍ୟ ହେବାରେ, ବନରାମାନେ ତାଙ୍କ ଚାମତ୍କାର ହରାଇ ଦେଲେ; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଜାତି ତୀବ୍ର ଗତିରେ ବିକମ୍ପିତ ହୁଅଥିଲା। ଏବେ କିଏ ଫୁଲର ଗୁଛ ଗଠନ କରିବେ, କିଏ ଏହି କାମ କରିବେ, କିଏ ମହାନ ଗନ୍ଧର୍ବ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ? ଗୋଲଭାଠାରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରା, ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ଧରି, ଦିନ କିମ୍ବା ରାତିରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ ହୋଇନଥିଲା। ତାପରେ, ଷୋଳ ମ ବର୍ଷରେ, ଗୋଲଭା ବଧ୍ୟ ହେଲେ; ଏହି ଅନିୟମିତକୁ ମାରି, ବାଲି, ଭୟଙ୍କର ଦନ୍ତ ସହ, ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିଲେ—କିପରି ଏବେ ସେ ତଳି ପଡିଛନ୍ତି? ଯେତେବେଳେ ବନରାମାନେ ନାୟକ ବଧ୍ୟ ହେଲେ, ବନରାମାନେ ଆରାମ ପାଇଲେ ନାହିଁ, ସିଂହ ପରି ମହାଜଙ୍ଗଲରେ ବନବାସୀ, ଗୋଉଁ ନାୟକ ମରିଯିବା ପରି। ତାପରେ ତାରା, ଦୁଃଖର ଉନ୍ମାଦ ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବି, ନିଜ ପତିଙ୍କ ମୃତ ମୁହଁକୁ ଦେଖି, ବାଲିଙ୍କୁ ବାହୁଡିଏ ଆଲିଂଗନ କରି, ବଡ଼ ଗଛ ତଳି ପଡିଥିବା ପରି ଜ୍ୱଳା ଲତା ଭାବରେ ଭୂମିରେ ଚିହ୍ନିଗଲେ।