तस्यायं पूर्वजः पुत्रस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः। सुग्रीवं वानरेन्द्रं तु रामः शरणमागतः
त्याचा ज्येष्ठ पुत्र, तीनही लोकांत प्रसिद्ध असलेला राम, वानरांचा राजा सुग्रीव याच्या आश्रयाला आला आहे.
शोकाभिभूते रामे तु शोकार्ते शरणं गते। कर्तुमर्हति सुग्रीवः प्रसादं सह यूथपैः
शोकाने व्याकुळ झालेला राम, दुःखात असताना आश्रयाला आला आहे, म्हणून सुग्रीवाने आणि त्याच्या सर्व प्रमुखांनी त्याच्यावर कृपा करायला हवी.
एवं ब्रुवाणं सौमित्रिं करुणं साश्रुपातनम्। हनूमान् प्रत्युवाचेदं वाक्यं वाक्यविशारदः
असं करुण शब्दांनी आणि डोळ्यांतून अश्रू येत असताना बोलणाऱ्या सौमित्राला, वाक्पटू हनुमानाने हे शब्द उत्तरादाखल सांगितले.
ईदृशा बुद्धिसम्पन्ना जितक्रोधा जितेन्द्रियाः। द्रष्टव्या वानरेन्द्रेण दिष्ट्या दर्शनमागताः
अशा बुद्धिमान, क्रोधावर आणि इंद्रियांवर विजय मिळवलेल्या माणसांना वानरराजाने पाहणं हे खरंच भाग्याचं आहे.
स हि राज्याश्च विभ्रष्टः कृतवैरश्च वालिना। हृतदारो वने त्रस्तो भ्रात्रा विनिकृतो भृशम्
कारण तो राज्य गमावलेला, वालीने शत्रू केलेला, पत्नी हरवलेला, वनात भयभीत आणि भावाकडून फार अन्याय सहन केलेला आहे.
करिष्यति स साहाय्यं युवयोर्भास्करात्मजः। सुग्रीवः सह चास्माभिः सीतायाः परिमार्गणे
सूर्यपुत्र सुग्रीव आमच्यासह, तुम्हा दोघांना सीतेच्या शोधात नक्की मदत करील.
इत्येवमुक्त्वा हनुमान् श्लक्ष्णं मधुरया गिरा। बभाषे साधु गच्छामः सुग्रीवमिति राघवम्
अशा मधुर आणि कोमल शब्दांनी बोलून, हनुमानाने राघवाला, 'चला, आपण सुग्रीवाकडे जाऊ,' असं सांगितलं.
एवं ब्रुवन्तं धर्मात्मा हनूमन्तं स लक्ष्मणः। प्रतिपूज्य यथान्यायमिदं प्रोवाच राघवम्
धर्मात्मा लक्ष्मणाने योग्य रीत्या हनुमानाचा सन्मान केला आणि मग राघवाला हे शब्द सांगितले.
कपिः कथयते हृष्टो यथायं मारुतात्मजः। कृत्यवान् सोऽपि सम्प्राप्तः कृतकृत्योऽसि राघव
वायुपुत्र हा आनंदाने बोलतो आहे; त्याने आपले कर्तव्य पूर्ण केले आहे आणि आता, राघव, तुझेही काम साध्य झाले आहे.
प्रसन्नमुखवर्णश्च व्यक्तं हृष्टश्च भाषते। नानृतं वक्ष्यते वीरो हनूमान् मारुतात्मजः
वायुपुत्र वीर हनुमान आनंदी चेहऱ्याने स्पष्टपणे बोलतो; तो कधीही खोटं बोलत नाही.
ततः स सुमहाप्राज्ञो हनूमान् मारुतात्मजः। जगामादाय तौ वीरौ हरिराजाय राघवौ
मग अत्यंत बुद्धिमान वायुपुत्र हनुमान त्या दोन्ही वीर राघवांना घेऊन वानरराजाकडे गेला.
भिक्षुरूपं परित्यज्य वानरं रूपमास्थितः। पृष्ठमारोप्य तौ वीरौ जगाम कपिकुञ्जरः
भिक्षुकाचे रूप सोडून वानराचे रूप घेतले आणि त्या दोन्ही वीरांना पाठीवर बसवून तो वानरश्रेष्ठ निघाला.
स तु विपुलयशाः कपिप्रवीरः पवनसुतः कृतकृत्यवत् प्रहृष्टः। गिरिवरमुरुविक्रमः प्रयातः स शुभमतिः सह रामलक्ष्मणाभ्याम्
महान कीर्ती असलेला, पर्वतासारखा बलवान आणि आनंदी वायुपुत्र वानरश्रेष्ठ, शुभ विचार करून राम आणि लक्ष्मणासोबत निघाला.
thumb|पञ्चमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे किष्किन्धाकाण्डे पञ्चमः सर्गः ॥४-
आता पाचवा सर्ग ऐका. श्रीमद्वाल्मीकी रामायणाच्या किष्किंधा कांडातील पाचवा सर्ग इथे संपतो.
ऋष्यमूकात् तु हनुमान् गत्वा तं मलयं गिरिम्। आचचक्षे तदा वीरौ कपिराजाय राघवौ
ऋष्यमूक पर्वतावरून हनुमान मलय पर्वतावर गेला आणि त्या दोन्ही वीर राघवांची बातमी वानरराजाला सांगितली.
अयं रामो महाप्राज्ञ सम्प्राप्तो दृढविक्रमः। लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा रामोऽयं सत्यविक्रमः
हा राम मोठ्या बुद्धीचा आणि दृढ पराक्रमाचा आहे; तो आपल्या भाऊ लक्ष्मणासोबत येथे आला आहे. हा राम खऱ्या अर्थाने शूर आहे.
इक्ष्वाकूणां कुले जातो रामो दशरथात्मजः। धर्मे निगदितश्चैव पितुर्निर्देशकारकः
इक्ष्वाकू कुळात जन्मलेला, दशरथाचा पुत्र राम धर्मपरायण आहे आणि वडिलांच्या आज्ञेचे पालन करणारा आहे.
राजसूयाश्वमेधैश्च वह्निर्येनाभितर्पितः। दक्षिणाश्च तथोत्सृष्टा गावः शतसहस्रशः
त्याने राजसूय आणि अश्वमेध यज्ञांनी अग्नीचे पूजन केले आणि हजारो गायी दान केल्या.
तस्यास्य वसतोऽरण्ये नियतस्य महात्मनः। रावणेन हृता भार्या स त्वां शरणमागतः
हा महान आत्मा जेव्हा वनात राहत होता, तेव्हा रावणाने त्याची पत्नी पळवली; म्हणून तो तुझ्याकडे आश्रयाला आला आहे.
भवता सख्यकामौ तौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ। प्रगृह्य चार्चयस्वैतौ पूजनीयतमावुभौ
राम आणि लक्ष्मण हे दोन्ही भाऊ तुझ्याशी मैत्री करू इच्छितात; त्यांचे स्वागत कर आणि त्यांचा सन्मान कर, कारण ते खरोखरच पूजनीय आहेत.
श्रुत्वा हनूमतो वाक्यं सुग्रीवो वानराधिपः। दर्शनीयतमो भूत्वा प्रीत्योवाच च राघवम्
हनुमानाचे बोलणे ऐकून वानरांचा राजा सुग्रीव अत्यंत देखणा झाला आणि प्रेमाने रामाला म्हणाला.
भवान् धर्मविनीतश्च सुतपाः सर्ववत्सलः। आख्याता वायुपुत्रेण तत्त्वतो मे भवद्गुणाः
तू धर्मशील, तपस्वी आणि सर्वांना प्रेम करणारा आहेस; वायुपुत्र हनुमानाने तुझे गुण मला खरीखुरीपणे सांगितले आहेत.
तन्ममैवैष सत्कारो लाभश्चैवोत्तमः प्रभो। यत्त्वमिच्छसि सौहार्दं वानरेण मया सह
माझ्यासाठी हे मोठे भाग्य आणि सन्मान आहे की, तू माझ्यासारख्या वानराशी मैत्री करू इच्छितो.
रोचते यदि मे सख्यं बाहुरेष प्रसारितः। गृह्यतां पाणिना पाणिर्मर्यादा बध्यतां ध्रुवा
जर तुला माझी मैत्री आवडत असेल, तर माझा हात पुढे आहे; आपले हात हातात घेऊया आणि आपली मैत्री दृढ करूया.
एतत् तु वचनं श्रुत्वा सुग्रीवस्य सुभाषितम्। सम्प्रहृष्टमना हस्तं पीडयामास पाणिना
सुग्रीवाचे हे सुंदर बोलणे ऐकून रामाने आनंदाने त्याचा हात आपल्या हातात घट्ट धरला.
हृष्टः सौहृदमालम्ब्य पर्यष्वजत पीडितम्। ततो हनूमान् संत्यज्य भिक्षुरूपमरिंदमः
आनंदाने मैत्रीची गळाभेट घेत सुग्रीवाने रामाला घट्ट मिठी मारली; त्यानंतर हनुमान, शत्रूंचा संहार करणारा, भिक्षुकाचे रूप सोडला.
काष्ठयोः स्वेन रूपेण जनयामास पावकम्। दीप्यमानं ततो वह्निं पुष्पैरभ्यर्च्य सत्कृतम्
त्याने आपल्याच रूपात दोन लाकडांपासून अग्नी उत्पन्न केला. नंतर, त्या प्रज्वलित अग्नीची फुलांनी पूजा करून त्याचा सन्मान केला.
तयोर्मध्ये तु सुप्रीतो निदधौ सुसमाहितः। ततोऽग्निं दीप्यमानं तौ चक्रतुश्च प्रदक्षिणम्
त्यांनी दोघांच्या मध्ये अग्नी ठेवला आणि मग दोघांनीही त्या प्रज्वलित अग्नीची प्रदक्षिणा केली.
सुग्रीवो राघवश्चैव वयस्यत्वमुपागतौ। ततः सुप्रीतमनसौ तावुभौ हरिराघवौ
सुग्रीव आणि राम यांच्यात मैत्री झाली. मग दोघेही—वानर आणि राजपुत्र—मनापासून आनंदित झाले.
अन्योन्यमभिवीक्षन्तौ न तृप्तिमभिजग्मतुः। त्वं वयस्योऽसि हृद्यो मे ह्येकं दुःखं सुखं च नौ
ते दोघे एकमेकांकडे पाहत राहिले, समाधानच होत नव्हते. 'तू माझा प्रिय मित्र आहेस, आता आपले सुखदुःख एकच आहे.'