य एते राक्षसाः प्रोक्ता घोररूपा महाबलाः। राघवे निर्विषाः सर्वे सुपर्णे पन्नगा यथा
हे भयंकर आणि बलाढ्य राक्षस, ज्यांचा तू अभिमान बाळगतोस, ते सर्व राघवापुढे अगदी गरुडासमोर सर्प जसे असहाय आहेत तसेच आहेत.
तस्य ज्याविप्रमुक्तास्ते शराः काञ्चनभूषणाः। शरीरं विधमिष्यन्ति गङ्गाकूलमिवोर्मयः
त्याच्या धनुष्याच्या दोरीवरून सुटलेले, सोन्याने मढवलेले बाण तुझ्या शरीरावर गंगेच्या काठी लाटांप्रमाणे आदळतील.
असुरैर्वा सुरैर्वा त्वं यद्यवध्योऽसि रावण। उत्पाद्य सुमहद् वैरं जीवंस्तस्य न मोक्ष्यसे
रावण, जरी तू देव किंवा दानव यांच्या हातून मारता येत नसशील, तरी एवढा मोठा वैर करून तू त्याच्यापासून जिवंत सुटू शकणार नाहीस.
स ते जीवितशेषस्य राघवोऽन्तकरो बली। पशोर्यूपगतस्येव जीवितं तव दुर्लभम्
तो बलवान राघव तुझ्या उरलेल्या आयुष्याचा अंत करील; जसे यज्ञासाठी नेलेल्या जनावराचे प्राण वाचत नाहीत, तसे तुझेही वाचणे अशक्य आहे.
यदि पश्येत् स रामस्त्वां रोषदीप्तेन चक्षुषा। रक्षस्त्वमद्य निर्दग्धो यथा रुद्रेण मन्मथः
जर राम तुला रागाने पेटलेल्या डोळ्यांनी पाहील, तर आजच तू, राक्षस, जसा कामदेव रुद्राने जाळला तसा भस्मसात व्हशील.
यश्चन्द्रं नभसो भूमौ पातयेन्नाशयेत वा। सागरं शोषयेद् वापि स सीतां मोचयेदिह
जो आकाशातील चंद्र खाली पाडू शकतो, त्याचा नाश करू शकतो, किंवा समुद्र वाळवू शकतो, तोच येथे सीतेला सोडवू शकतो.
गतासुस्त्वं गतश्रीको गतसत्त्वो गतेन्द्रियः। लङ्का वैधव्यसंयुक्ता त्वत्कृतेन भविष्यति
तुझे प्राण गेले आहेत, तुझी कीर्ती संपली आहे, तुझी शक्ती आणि इंद्रिये नष्ट झाली आहेत; तुझ्यामुळे लंका विधवा होईल.
न ते पापमिदं कर्म सुखोदर्कं भविष्यति। याहं नीता विनाभावं पतिपार्श्वात् त्वया बलात्
तुझे हे पापाचे कृत्य तुला सुख देणार नाही; तू मला जबरदस्तीने पतीच्या जवळून वेगळे केलेस.
स हि देवरसंयुक्तो मम भर्ता महाद्युतिः। निर्भयो वीर्यमाश्रित्य शून्ये वसति दण्डके
माझा पती, तेजस्वी आणि दिव्य सामर्थ्य असलेला, आपल्या शौर्यावर विश्वास ठेवून निर्भयपणे दंडकारण्यात राहतो.
स ते वीर्यं बलं दर्पमुत्सेकं च तथाविधम्। अपनेष्यति गात्रेभ्यः शरवर्षेण संयुगे
तो युद्धात तुझ्या शरीरावर बाणांचा वर्षाव करून तुझे बळ, सामर्थ्य, गर्व आणि अहंकार काढून टाकेल.
यदा विनाशो भूतानां दृश्यते कालचोदितः। तदा कार्ये प्रमाद्यन्ति नराः कालवशं गताः
जेव्हा काळाच्या प्रेरणेने प्राण्यांचा विनाश येतो, तेव्हा लोक आपल्या कर्मात निष्काळजी होतात.
मां प्रधृष्य स ते कालः प्राप्तोऽयं राक्षसाधम। आत्मनो राक्षसानां च वधायान्तःपुरस्य च
माझ्यावर अन्याय केल्याने, राक्षसाधम, तुझा, तुझ्या राक्षसांचा आणि तुझ्या अंतःपुराचा विनाशाचा काळ आला आहे.
न शक्या यज्ञमध्यस्था वेदिः स्रुग्भाण्डमण्डिता। द्विजातिमन्त्रसम्पूता चण्डालेनावमर्दितुम्
यज्ञाच्या वेळी, भांड्यांनी आणि चमच्यांनी सजलेली, द्विजांच्या मंत्रांनी पवित्र केलेली वेदी, चांडाळाने अपवित्र करता येत नाही.
तथाहं धर्मनित्यस्य धर्मपत्नी दृढव्रता। त्वया स्प्रष्टुं न शक्याहं राक्षसाधम पापिना
त्याचप्रमाणे, मी धर्मनिष्ठ पतीची, दृढव्रती पत्नी आहे; राक्षसाधम, पापी, तू मला स्पर्श करू शकत नाहीस.
क्रीडन्ती राजहंसेन पद्मषण्डेषु नित्यशः। हंसी सा तृणमध्यस्थं कथं द्रक्ष्येत मद्गुकम्
जसं राजहंस नेहमी कमळांच्या तळ्यात खेळत असतो आणि गवतामध्ये लपलेल्या बगळ्याला कधीच पाहत नाही, तसंच तू मला गाठू शकणार नाहीस.
इदं शरीरं निःसंज्ञं बन्ध वा घातयस्व वा। नेदं शरीरं रक्ष्यं मे जीवितं वापि राक्षस
हे शरीर जड आहे; बांधशील किंवा मारशील, तुझ्या इच्छेनुसार कर. माझं शरीर किंवा प्राण वाचवायचे नाहीत, हे राक्षसा.
न तु शक्यमपक्रोशं पृथिव्यां दातुमात्मनः। एवमुक्त्वा तु वैदेही क्रोधात् सुपरुषं वचः
पण या पृथ्वीवर माझा सन्मान मी कधीही सोडू शकत नाही. असं म्हणून वैदेहीने रागाने कठोर शब्द उच्चारले.
रावणं जानकी तत्र पुनर्नोवाच किंचन। सीताया वचनं श्रुत्वा परुषं रोमहर्षणम्
तेव्हा जानकीने रावणाला पुढे काहीच बोलली नाही; तिच्या तिखट आणि अंगावर काटा आणणाऱ्या शब्दांनी तो गप्प झाला.
प्रत्युवाच ततः सीतां भयसंदर्शनं वचः। शृणु मैथिलि मद्वाक्यं मासान् द्वादश भामिनि
मग रावणाने भीती दाखवणारे शब्द सीतेला उद्देशून म्हटले, "ऐक मैथिली, माझं बोलणं लक्षात ठेव, हे सुंदर मुखवाली, बारा महिने."
कालेनानेन नाभ्येषि यदि मां चारुहासिनि। ततस्त्वां प्रातराशार्थं सूदाश्छेत्स्यन्ति लेशशः
या वेळेत जर तू माझ्याकडे आली नाहीस, हे मोहक हास्य असणाऱ्या, तर माझे स्वयंपाकी तुला सकाळच्या जेवणासाठी तुकडे तुकडे करतील.
इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणः शत्रुरावणः। राक्षसीश्च ततः क्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत्
अशा कठोर शब्दांनी शत्रूंचा शत्रू रावण बोलून झाला आणि मग राक्षसींना रागाने हे सांगितले.
शीघ्रमेव हि राक्षस्यो विरूपा घोरदर्शनाः। दर्पमस्यापनेष्यन्तु मांसशोणितभोजनाः
तुम्ही सर्व राक्षसी, भीषण आणि भयंकर दिसणाऱ्या, मांस आणि रक्तावर ताव मारणाऱ्या, तिचा अहंकार लगेच मोडून टाका.
वचनादेव तास्तस्य सुघोरा घोरदर्शनाः। कृतप्राञ्जलयो भूत्वा मैथिलीं पर्यवारयन्
रावणाच्या आज्ञेवरून त्या भयंकर आणि भीतीदायक राक्षसी हात जोडून मैथिलीला वेढून उभ्या राहिल्या.
स ताः प्रोवाच राजासौ रावणो घोरदर्शनाः। प्रचल्य चरणोत्कर्षैर्दारयन्निव मेदिनीम्
मग रावण राजा, जो भयंकर दिसत होता, पाय आपटत जणू पृथ्वी फाडतोय असं वाटावं, त्या राक्षसींना म्हणाला.
अशोकवनिकामध्ये मैथिली नीयतामिति। तत्रेयं रक्ष्यतां गूढं युष्माभिः परिवारिता
मैथिलीला अशोकवनाच्या मध्यभागी घेऊन जा; तिथे तुम्ही सर्वांनी तिला लपवून आणि वेढून नीट राखा.
तत्रैनां तर्जनैर्घोरैः पुनः सान्त्वैश्च मैथिलीम्। आनयध्वं वशं सर्वा वन्यां गजवधूमिव
तिथे तिच्यावर भीषण धमक्या द्या आणि मग गोड बोलून तिला वश करा, जसं जंगली हत्तीणीला वश करतात.
इति प्रतिसमादिष्टा राक्षस्यो रावणेन ताः। अशोकवनिकां जग्मुर्मैथिलीं परिगृह्य तु
रावणाने आज्ञा दिल्यावर त्या सर्व राक्षसी मैथिलीला घेऊन अशोकवनात गेल्या.
सर्वकामफलैर्वृक्षैर्नानापुष्पफलैर्वृताम्। सर्वकालमदैश्चापि द्विजैः समुपसेविताम्
ती जागा सर्व इच्छित फळांनी बहरलेली, विविध फुलांनी आणि फळांनी सजलेली, आणि नेहमी मद्यधुंद पक्ष्यांनी भरलेली होती.
सा तु शोकपरीताङ्गी मैथिली जनकात्मजा। राक्षसीवशमापन्ना व्याघ्रीणां हरिणी यथा
शोकाने ग्रासलेली, जनकाची कन्या मैथिली, राक्षसींच्या ताब्यात पडली, जशी वाघांच्या मध्ये हरिणी सापडावी.
शोकेन महता ग्रस्ता मैथिली जनकात्मजा। न शर्म लभते भीरुः पाशबद्धा मृगी यथा
मोठ्या दुःखाने भरलेली, जनककन्या मैथिली, जशी जाळ्यात अडकलेली घाबरलेली हरिणी असते तशी, तिला कुठेच शांती मिळेना.