तस्य तीक्ष्णनखाभ्यां तु चरणाभ्यां महाबलः। चकार बहुधा गात्रे व्रणान् पतगसत्तमः
त्या बलाढ्य पक्ष्याने आपल्या तीक्ष्ण नखांनी आणि पायांनी रावणाच्या अंगावर अनेक जखमा केल्या.
अथ क्रोधाद् दशग्रीवो जग्राह दश मार्गणान्। मृत्युदण्डनिभान् घोरान् शत्रोर्निधनकांक्षया
मग रागाने पेटून दशग्रीवाने मृत्यूच्या दंडासारखे दहा भयंकर बाण उचलले, शत्रूचा नाश करण्याच्या इच्छेने.
स तैर्बाणैर्महावीर्यः पूर्णमुक्तैरजिह्मगैः। बिभेद निशितैस्तीक्ष्णैर्गृध्रं घोरैः शिलीमुखैः
त्या पूर्ण ताकदीने सोडलेल्या, सरळ आणि धारदार बाणांनी, रावणाने त्या गृध्राला भेदले.
स राक्षसरथे पश्यञ्जानकीं बाष्पलोचनाम्। अचिन्तयित्वा बाणांस्तान् राक्षसं समभिद्रवत्
राक्षसाच्या रथावर बसलेल्या, डोळ्यांत अश्रू असलेल्या जानकीला पाहून, जटायूने त्या बाणांची पर्वा न करता राक्षसावर झेप घेतली.
ततोऽस्य सशरं चापं मुक्तामणिविभूषितम्। चरणाभ्यां महातेजा बभञ्ज पतगोत्तमः
मग त्या तेजस्वी पक्षराजाने आपल्या पायांनी रावणाचा मणींनी आणि बाणांनी सजवलेला धनुष्य मोडून टाकला.
ततोऽन्यद् धनुरादाय रावणः क्रोधमूर्च्छितः। ववर्ष शरवर्षाणि शतशोऽथ सहस्रशः
तेव्हा रावण प्रचंड रागावून दुसरं धनुष्य घेतो आणि शेकडो-हजारो बाणांचा वर्षाव करू लागतो.
शरैरावारितस्तस्य संयुगे पतगेश्वरः। कुलायमभिसम्प्राप्तः पक्षिवच्च बभौ तदा
लढाईत त्या पक्षीराजावर बाणांचा मारा झाला, तेव्हा तो जणू आपल्या घरट्यात पोहोचल्यासारखा दिसत होता.
स तानि शरजालानि पक्षाभ्यां तु विधूय ह। चरणाभ्यां महातेजा बभञ्जास्य महद् धनुः
त्याने आपल्या पंखांनी ते बाणांचे जाळे झटकून टाकले आणि आपल्या पायांनी रावणाचं मोठं धनुष्य मोडलं.
तच्चाग्निसदृशं दीप्तं रावणस्य शरावरम्। पक्षाभ्यां च महातेजा व्यधुनोत् पतगेश्वरः
रावणाच्या जणू अग्नीप्रमाणे तेजस्वी असलेल्या बाणांचा मारा त्या तेजस्वी पक्षीराजाने आपल्या पंखांनी झटकून टाकला.
काञ्चनोरश्छदान् दिव्यान् पिशाचवदनान् खरान्। तांश्चास्य जवसम्पन्नाञ्जघान समरे बली
रावणाच्या सोन्याच्या कवचाने झाकलेल्या, राक्षसासारख्या चेहऱ्याच्या आणि वेगवान अशा दिव्य घोड्यांना त्या बलवान पक्षीराजाने युद्धात ठार केले.
अथ त्रिवेणुसम्पन्नं कामगं पावकार्चिषम्। मणिसोपानचित्राङ्गं बभञ्ज च महारथम्
नंतर त्याने तीन पताका असलेली, हवी तशी चालणारी, अग्नीप्रमाणे तेजस्वी आणि मणींनी सजवलेली रावणाची भव्य रथही फोडून टाकली.
पूर्णचन्द्रप्रतीकाशं छत्रं च व्यजनैः सह। पातयामास वेगेन ग्राहिभी राक्षसैः सह
पूर्ण चंद्रासारखा चमकणारा छत्र, पंखे आणि ते धरलेले राक्षस, हे सर्व त्याने वेगाने खाली पाडले.
सारथेश्चास्य वेगेन तुण्डेन च महच्छिरः। पुनर्व्यपहनच्छ्रीमान् पक्षिराजो महाबलः
मग त्या बलवान पक्षीराजाने आपल्या चोचीने रावणाच्या सारथ्याचं मोठं आणि सुंदर डोकं पुन्हा एकदा फाडून टाकलं.
स भग्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः। अङ्केनादाय वैदेहीं पपात भुवि रावणः
धनुष्य तुटलेलं, रथ नाहीसा, घोडे आणि सारथी मारले गेलेले, अशा अवस्थेत रावण वैदेहीला कुशीत घेऊन जमिनीवर पडला.
दृष्ट्वा निपतितं भूमौ रावणं भग्नवाहनम्। साधु साध्विति भूतानि गृध्रराजमपूजयन्
रावण पृथ्वीवर पडलेला आणि त्याचं वाहन नष्ट झालेलं पाहून सर्व जीवांनी 'छान केलंस!' असं म्हणत गृध्रराजाचं कौतुक केलं.
परिश्रान्तं तु तं दृष्ट्वा जरया पक्षियूथपम्। उत्पपात पुनर्हृष्टो मैथिलीं गृह्य रावणः
पक्ष्यांचा नायक थकलेला आणि म्हातारा झालेला पाहून रावण खूष झाला आणि त्याने मैथिलीला पकडून पुन्हा उडी मारली.
तं प्रहृष्टं निधायाङ्के रावणं जनकात्मजाम्। गच्छन्तं खड्गशेषं च प्रणष्टहतसाधनम्
रावणाने जनककन्येला आपल्या मांडीवर ठेवली आणि फक्त तलवार उरलेली, बाकी सर्व साधनं नष्ट झालेली असताना निघून गेला.
गृध्रराजः समुत्पत्य रावणं समभिद्रवत्। समावार्य महातेजा जटायुरिदमब्रवीत्
गृध्रराज जटायू उडून रावणावर झेपावला, त्याला आडवून मोठ्या तेजाने असे म्हणाला.
वज्रसंस्पर्शबाणस्य भार्यां रामस्य रावण। अल्पबुद्धे हरस्येनां वधाय खलु रक्षसाम्
रावणा, ज्याच्या बाणांचा स्पर्श वज्रासारखा आहे, त्या रामाची पत्नी तू घेऊन चाललास, मूर्खा, हे राक्षसांच्या विनाशासाठीच आहे.
समित्रबन्धुः सामात्यः सबलः सपरिच्छदः। विषपानं पिबस्येतत् पिपासित इवोदकम्
मित्र, नातेवाईक, मंत्री, सैन्य आणि सेवकांसह तू विष प्यायल्यासारखं वागत आहेस, जणू तहान लागल्यावर पाणी प्यावं तसं.
अनुबन्धमजानन्तः कर्मणामविचक्षणाः। शीघ्रमेव विनश्यन्ति यथा त्वं विनशिष्यसि
कर्माचे परिणाम न कळणारे, विवेक नसणारे लोक लवकरच नष्ट होतात, जसं तूही नष्ट होशील.
बद्धस्त्वं कालपाशेन क्व गतस्तस्य मोक्ष्यसे। वधाय बडिशं गृह्य सामिषं जलजो यथा
तू काळाच्या फासात अडकला आहेस, कुठेही गेलास तरी सुटू शकणार नाहीस; जसं आमिष लावून मासा पकडला जातो, तसाच तू विनाशासाठी पकडला गेलास.
नहि जातु दुराधर्षौ काकुत्स्थौ तव रावण। धर्षणं चाश्रमस्यास्य क्षमिष्येते तु राघवौ
रावण, ककुत्स्थ वंशातील राघव हे तुझे किंवा या आश्रमाचे अपमान कधीच सहन करणार नाहीत.
यथा त्वया कृतं कर्म भीरुणा लोकगर्हितम्। तस्कराचरितो मार्गो नैष वीरनिषेवितः
तू जे कृत्य केलं आहेस, ते भित्रेपणाचं आणि सगळ्या जगात निंदनीय आहे; हे चोरांच्या मार्गासारखं आहे, शूरवीर असं कधीच करत नाहीत.
युद्ध्यस्व यदि शूरोऽसि मुहूर्तं तिष्ठ रावण। शयिष्यसे हतो भूमौ यथा भ्राता खरस्तथा
जर खरोखर शूर आहेस तर थांब, रावण! थोडा वेळ लढ. तुझा भाऊ खरासारखा तूही या जमिनीवर मारला जाशील.
परेतकाले पुरुषो यत् कर्म प्रतिपद्यते। विनाशायात्मनोऽधर्म्यं प्रतिपन्नोऽसि कर्म तत्
माणूस मृत्यूसमयी जे अधार्मिक कृत्य करतो, ते त्याच्या विनाशालाच कारणीभूत ठरतं; असंच कर्म तू निवडलंस.
पापानुबन्धो वै यस्य कर्मणः को नु तत् पुमान्। कुर्वीत लोकाधिपतिः स्वयंभूर्भगवानपि
ज्याच्या कर्माचा परिणाम पाप आहे, असं कृत्य कोण करेल? जगाचा स्वामी, स्वयंभू, भगवंतही असं करणार नाहीत.
एवमुक्त्वा शुभं वाक्यं जटायुस्तस्य रक्षसः। निपपात भृशं पृष्ठे दशग्रीवस्य वीर्यवान्
अशी शुभ वाणी बोलून, बलवान जटायू त्या राक्षसाच्या, म्हणजेच दहा डोक्यांच्या रावणाच्या पाठीवर जोरात झडप घालतो.
तं गृहीत्वा नखैस्तीक्ष्णैर्विददार समन्ततः। अधिरूढो गजारोहो यथा स्याद् दुष्टवारणम्
त्याला पकडून, जटायूने आपल्या तीक्ष्ण नखांनी सर्व बाजूंनी फाडलं, जसा एखादा कुशल गजारोह वाईट हत्तीला झडप घालतो.
विददार नखैरस्य तुण्डं पृष्ठे समर्पयन्। केशांश्चोत्पाटयामास नखपक्षमुखायुधः
पाठीवर चोच दाबून, जटायूने नखांनी त्याला फाडलं आणि नख, पंख, चोच यांच्या सहाय्याने त्याचे केस ओढू लागला.