स्तिमितं गन्तुमारेभे भयाद् गोदावरी नदी। रामस्य त्वन्तरं प्रेप्सुर्दशग्रीवस्तदन्तरे
भयामुळे गोदावरी नदी संथ वाहू लागली; आणि त्या वेळेत दशग्रीव रामाच्या संधीची वाट पाहत पुढे आला.
उपतस्थे च वैदेहीं भिक्षुरूपेण रावणः। अभव्यो भव्यरूपेण भर्तारमनुशोचतीम्
रावण भिक्षुकाचा वेष घेऊन वैदेहींजवळ गेला, जरी तो दिसायला योग्य वाटत होता, तरी प्रत्यक्षात अयोग्य होता, आणि ती आपल्या पतीचे दुःख करत होती.
अभ्यवर्तत वैदेहीं चित्रामिव शनैश्चरः। सहसा भव्यरूपेण तृणैः कूप इवावृतः
तो शनिप्रमाणे सुंदर ताऱ्याजवळ हळूच गेला, आणि गवताने झाकलेल्या विहिरीसारखा, योग्य वेषात अचानक वैदेहींजवळ पोहोचला.
अतिष्ठत् प्रेक्ष्य वैदेहीं रामपत्नीं यशस्विनीम्। तिष्ठन् सम्प्रेक्ष्य च तदा पत्नीं रामस्य रावणः
रावण त्या रामपत्नी वैदेहींकडे पाहत उभा राहिला, आणि तिला निरखत राहिला.
शुभां रुचिरदन्तोष्ठीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम्। आसीनां पर्णशालायां बाष्पशोकाभिपीडिताम्
ती सुंदर, आकर्षक दात आणि ओठ असलेली, पूर्ण चंद्रासारख्या चेहऱ्याची, पर्णकुटीत बसलेली, अश्रू आणि दुःखाने भरलेली होती.
स तां पद्मपलाशाक्षीं पीतकौशेयवासिनीम्। अभ्यगच्छत वैदेहीं हृष्टचेता निशाचरः
रात्री हिंडणारा तो रावण, कमळाच्या पाकळ्यांसारख्या डोळ्यांची आणि पिवळ्या रेशमी वस्त्रातील वैदेहींजवळ आनंदाने गेला.
दृष्ट्वा कामशराविद्धो ब्रह्मघोषमुदीरयन्। अब्रवीत् प्रश्रितं वाक्यं रहिते राक्षसाधिपः
कामबाणांनी विद्ध होऊन, पवित्र मंत्रोच्चारासारखा आवाज करत, राक्षसांचा राजा एकांतात नम्रपणे बोलला.
तामुत्तमां त्रिलोकानां पद्महीनामिव श्रियम्। विभ्राजमानां वपुषा रावणः प्रशशंस ह
ती तिन्ही लोकांतील श्रेष्ठ लक्ष्मी जणू कमळाविना शोभते, तिच्या तेजस्वी रूपाची रावणाने स्तुती केली.
रौप्यकाञ्चनवर्णाभे पीतकौशेयवासिनि। कमलानां शुभां मालां पद्मिनीव च बिभ्रती
पिवळ्या रेशमी वस्त्रात, कमळांच्या सुंदर माळा घालून, तिचे रूप चांदीसारखे आणि सोन्यासारखे भासत होते, जणू फुललेल्या कमळाच्या तलावासारखी दिसत होती.
ह्रीः श्रीः कीर्तिः शुभा लक्ष्मीरप्सरा वा शुभानने। भूतिर्वा त्वं वरारोहे रतिर्वा स्वैरचारिणी
सुंदर मुखवाली, तू लज्जा आहेस का, श्री आहेस का, कीर्ती आहेस का, शुभ लक्ष्मी आहेस का, अप्सरा आहेस का? सुंदर कटीवाली, तू समृद्धी आहेस का, की मुक्तपणे वावरणारी रती आहेस का?
समाः शिखरिणः स्निग्धाः पाण्डुरा दशनास्तव। विशाले विमले नेत्रे रक्तान्ते कृष्णतारके
तुझे दात बर्फासारखे शुभ्र, गुळगुळीत आणि सम आहेत; तुझे डोळे मोठे, स्वच्छ, कोपऱ्यांना लालसर आणि काळ्या मण्यांसारखे आहेत.
विशालं जघनं पीनमूरू करिकरोपमौ। एतावुपचितौ वृत्तौ संहतौ सम्प्रगल्भितौ
तुझे कंबर रुंद, मांड्या भरदार, गोल आणि मजबूत आहेत, जणू तरुण हत्तींच्या सोंडेसारख्या, नीट बांधलेल्या आणि एकत्र असलेल्या.
पीनोन्नतमुखौ कान्तौ स्निग्धतालफलोपमौ। मणिप्रवेकाभरणौ रुचिरौ ते पयोधरौ
तुझे स्तन उन्नत, भरदार आणि सुंदर आहेत, गुळगुळीत ताडफळांसारखे, रत्न आणि मोत्यांनी सजलेले, मनाला मोहवणारे आहेत.
चारुस्मिते चारुदति चारुनेत्रे विलासिनि। मनो हरसि मे रामे नदीकूलमिवाम्भसा
रामाची प्रिया, तुझ्या मोहक हास्याने, सुंदर दातांनी आणि आकर्षक डोळ्यांनी, खेळकर स्वभावाने, तू माझे मन जसे पाणी नदीच्या काठाला ओढून नेते तसे हरपून टाकतेस.
करान्तमितमध्यासि सुकेशे संहतस्तनि। नैव देवी न गन्धर्वी न यक्षी न च किंनरी
हातात मावणारी कंबर, सुंदर केस, आणि एकत्र असलेले स्तन असलेली, तू ना देवी आहेस, ना गंधर्वी, ना यक्षी, ना किंनरी.
नैवंरूपा मया नारी दृष्टपूर्वा महीतले। रूपमग्र्यं च लोकेषु सौकुमार्यं वयश्च ते
अशी रूपवती स्त्री मी या पृथ्वीवर कधीच पाहिली नाही; तुझे सौंदर्य, कोमलता आणि तारुण्य जगात सर्वोच्च आहे.
इह वासश्च कान्तारे चित्तमुन्माथयन्ति मे। सा प्रतिक्राम भद्रं ते न त्वं वस्तुमिहार्हसि
या एकाकी अरण्यात तुझे वास्तव्य माझ्या मनाला अस्वस्थ करते; म्हणून, शुभेच्छा घेऊन, तू इथून निघून जा, कारण तुला येथे राहणे योग्य नाही.
राक्षसानामयं वासो घोराणां कामरूपिणाम्। प्रासादाग्राणि रम्याणि नगरोपवनानि च
हे राक्षसांचे निवासस्थान आहे, ते भयंकर आणि इच्छेनुसार रूप बदलणारे आहेत; येथे सुंदर राजवाडे आणि नगरातील बागा आहेत.
सम्पन्नानि सुगन्धीनि युक्तान्याचरितुं त्वया। वरं माल्यं वरं गन्धं वरं वस्त्रं च शोभने
त्या समृद्ध, सुगंधी आणि तुझ्या उपभोगासाठी योग्य आहेत; सुंदरिनी, तुला उत्तम फुले, उत्तम सुवासिक द्रव्ये आणि उत्तम वस्त्रे मिळायला हवीत.
भर्तारं च वरं मन्ये त्वद्युक्तमसितेक्षणे। का त्वं भवसि रुद्राणां मरुतां वा शुचिस्मिते
काळ्या डोळ्यांनो, तुला योग्य असा पती मिळायला हवा; तू कोण आहेस, पवित्र हास्यवाली—रुद्रांच्या किंवा मरुतांच्या पत्नींपैकी आहेस का?
वसूनां वा वरारोहे देवता प्रतिभासि मे। नेह गच्छन्ति गन्धर्वा न देवा न च किन्नराः
सुंदर कटीवाली, तू मला वसूंमधील एखादी देवी वाटतेस; कारण येथे गंधर्व, देव किंवा किंनर येत नाहीत.
राक्षसानामयं वासः कथं तु त्वमिहागता। इह शाखामृगाः सिंहा द्वीपिव्याघ्रमृगा वृकाः
हे राक्षसांचे निवासस्थान आहे—मग तू येथे कशी आलीस? येथे झाडांवर राहणारे हरिण, सिंह, बेटांवरील वाघ आणि लांडगे आहेत.
ऋक्षास्तरक्षवः कङ्काः कथं तेभ्यो न बिभ्यसे। मदान्वितानां घोराणां कुञ्जराणां तरस्विनाम्
येथे अस्वल, लांडगे, बगळे आहेत—त्यांच्यापासून तुला भीती का वाटत नाही? आणि मदमस्त, भयंकर, वेगवान हत्तींपासूनही?
कथमेका महारण्ये न बिभेषि वरानने। कासि कस्य कुतश्च त्वं किं निमित्तं च दण्डकान्
अशा मोठ्या अरण्यात तू एकटी असूनही, सुंदर मुखवाली, तुला भीती का वाटत नाही? तू कोण आहेस, कुणाची कन्या आहेस, कुठून आलीस, आणि कोणत्या कारणासाठी दंडकारण्यात आलीस?
एका चरसि कल्याणि घोरान् राक्षससेवितान्। इति प्रशस्ता वैदेही रावणेन महात्मना
हे सुंदरिये, तू एकटीच या भीषण राक्षसांनी भरलेल्या जागांमध्ये फिरतेस, असे म्हणून महान आत्म्याने, म्हणजे रावणाने, वैदेहीचे कौतुक केले.
द्विजातिवेषेण हि तं दृष्ट्वा रावणमागतम्। सर्वैरतिथिसत्कारैः पूजयामास मैथिली
द्विजाच्या वेशात आलेला रावण पाहून, मैथिलीने त्याचे सर्व पाहुणचार करून आदराने त्याचे स्वागत केले.
उपानीयासनं पूर्वं पाद्येनाभिनिमन्त्र्य च। अब्रवीत् सिद्धमित्येव तदा तं सौम्यदर्शनम्
तीने आधी आसन आणले, पाय धुण्यासाठी पाणी दिले आणि त्या सौम्य दिसणाऱ्याला सांगितले, 'सर्व काही तयार आहे.'
द्विजातिवेषेण समीक्ष्य मैथिली समागतं पात्रकुसुम्भधारिणम्। अशक्यमुद्द्वेष्टुमुपायदर्शना- न्न्यमन्त्रयद् ब्राह्मणवत् तथागतम्
द्विजाच्या वेशात, हातात पात्र आणि कुसुंभ घेऊन आलेला पाहून, मैथिलीला त्याला नकार देणे शक्य वाटले नाही, म्हणून तिने ब्राह्मणासारखे त्याचे स्वागत केले.
इयं बृसी ब्राह्मण काममास्यता- मिदं च पाद्यं प्रतिगृह्यतामिति। इदं च सिद्धं वनजातमुत्तमं त्वदर्थमव्यग्रमिहोपभुज्यताम्
'हे ब्राह्मण, हे आसन आहे, कृपया या आणि बसा; हे पाय धुण्यासाठी पाणी घ्या. हे उत्तम वनातील अन्न तुमच्यासाठी तयार केले आहे, ते इथे निर्धास्तपणे घ्या.'
निमन्त्र्यमाणः प्रतिपूर्णभाषिणीं नरेन्द्रपत्नीं प्रसमीक्ष्य मैथिलीम्। प्रसह्य तस्या हरणे दृढं मनः समर्पयामास वधाय रावणः
मैथिली, राजपत्नी, आदराने बोलत आहे हे पाहून, रावणाने तिला जबरदस्तीने पळविण्याचा आणि तिचा विनाश करण्याचा निश्चय केला.