रावणस्य पुनर्वाक्यं निशम्य तदकम्पनः। आचचक्षे बलं तस्य विक्रमं च महात्मनः
रावणाचं बोलणं पुन्हा ऐकून, अकंपनानं त्या महात्म्याचं बळ आणि शौर्य सांगितलं.
रामो नाम महातेजाः श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम्। दिव्यास्त्रगुणसम्पन्नः परं धर्मं गतो युधि
राम नावाचा तेजस्वी आणि बलवान असा तो सर्व धनुर्धारकांमध्ये श्रेष्ठ आहे. त्याच्याकडे दिव्य अस्त्रांचं सामर्थ्य आहे आणि युद्धात तो सर्वोच्च धर्माचं पालन करतो.
तस्यानुरूपो बलवान् रक्ताक्षो दुन्दुभिस्वनः। कनीयाँल्लक्ष्मणो भ्राता राकाशशिनिभाननः
त्याचा लहान भाऊ लक्ष्मण, तितकाच बलवान, लाल डोळ्यांचा आणि ढोलासारखा गडगडणारा आवाज असलेला, पूर्ण चंद्रासारखं तेजस्वी मुख असलेला आहे.
स तेन सह संयुक्तः पावकेनानिलो यथा। श्रीमान् राजवरस्तेन जनस्थानं निपातितम्
तो लक्ष्मणासोबत अग्नी आणि वाऱ्यासारखा एकत्र झाला आणि त्या तेजस्वी राजकुमारानं जनस्थान नष्ट केलं.
नैव देवा महात्मानो नात्र कार्या विचारणा। शरा रामेण तूत्सृष्टा रुक्मपुङ्खाः पतत्त्रिणः
इथे ना देवांना, ना मोठ्या महात्म्यांना काही विचार करण्याची गरज आहे; कारण रामानं सोडलेले सोन्याच्या पिसाऱ्यांचे बाण पुरेसे आहेत.
सर्पाः पञ्चानना भूत्वा भक्षयन्ति स्म राक्षसान्। येन येन च गच्छन्ति राक्षसा भयकर्षिताः
ते बाण पाच तोंडांचे साप झाले आणि त्यांनी राक्षसांना गिळले. घाबरलेले राक्षस जिथे मिळेल तिथे पळू लागले.
तेन तेन स्म पश्यन्ति राममेवाग्रतः स्थितम्। इत्थं विनाशितं तेन जनस्थानं तवानघ
ते जिथे जिथे गेले, तिथे तिथे त्यांना राम समोर उभा दिसला; अशा प्रकारे त्यानं जनस्थान नष्ट केलं, हे निष्पापा.
अकम्पनवचः श्रुत्वा रावणो वाक्यमब्रवीत्। गमिष्यामि जनस्थानं रामं हन्तुं सलक्ष्मणम्
अकंपनाचं बोलणं ऐकून रावण म्हणाला, 'मी जनस्थानला जाऊन राम आणि लक्ष्मणाचा वध करीन.'
अथैवमुक्ते वचने प्रोवाचेदमकम्पनः। शृणु राजन् यथावृत्तं रामस्य बलपौरुषम्
असं रावणानं म्हटल्यावर अकंपनानं उत्तर दिलं, 'राजा, रामाचं खऱ्या अर्थानं बळ आणि शौर्य कसं आहे ते ऐक.'
असाध्यः कुपितो रामो विक्रमेण महायशाः। आपगायास्तु पूर्णाया वेगं परिहरेच्छरैः
राम, ज्याचं शौर्य जगप्रसिद्ध आहे, तो रागावला की कोणालाही जिंकता येत नाही; तो आपल्या बाणांनी वाहणाऱ्या पूर्ण नदीचाही वेग थांबवू शकतो.
सताराग्रहनक्षत्रं नभश्चाप्यवसादयेत्। असौ रामस्तु सीदन्तीं श्रीमानभ्युद्धरेन्महीम्
तो आकाशातले तारे, ग्रह, नक्षत्रे खाली आणू शकतो; आणि तो तेजस्वी राम बुडणाऱ्या पृथ्वीला वर उचलू शकतो.
भित्त्वा वेलां समुद्रस्य लोकानाप्लावयेद् विभुः। वेगं वापि समुद्रस्य वायुं वा विधमेच्छरैः
समुद्राची काठ फोडून तो सगळ्या लोकांना पाण्यात बुडवू शकतो; आणि समुद्राचा किंवा वाऱ्याचा वेगही आपल्या बाणांनी थोपवू शकतो.
संहृत्य वा पुनर्लोकान् विक्रमेण महायशाः। शक्तः श्रेष्ठः स पुरुषः स्रष्टुं पुनरपि प्रजाः
तो आपल्या शौर्याने सगळ्या लोकांना मागे घेऊ शकतो आणि तो श्रेष्ठ पुरुष पुन्हा नव्याने सृष्टी निर्माण करण्यासही समर्थ आहे.
नहि रामो दशग्रीव शक्यो जेतुं रणे त्वया। रक्षसां वापि लोकेन स्वर्गः पापजनैरिव
दशमुखा, तुला किंवा राक्षसांच्या जगाला युद्धात रामाला जिंकता येणार नाही, जसं पापी लोकांना स्वर्ग मिळत नाही.
न तं वध्यमहं मन्ये सर्वैर्देवासुरैरपि। अयं तस्य वधोपायस्तन्ममैकमनाः शृणु
माझ्या मते, सर्व देव आणि दैत्य मिळूनही त्याचा वध करू शकत नाहीत; पण त्याला मारण्याचा एक उपाय आहे—तो मी तुला एकाग्रपणे ऐकायला सांगतो.
भार्या तस्योत्तमा लोके सीता नाम सुमध्यमा। श्यामा समविभक्ताङ्गी स्त्रीरत्नं रत्नभूषिता
त्याची पत्नी, जगात प्रसिद्ध असलेली, सिता नावाची, सडपातळ कंबरेची, सावळी, सुंदर बांध्याची, स्त्रियांमध्ये रत्नासारखी आणि रत्नांनी सजलेली आहे.
नैव देवी न गन्धर्वी नाप्सरा न च पन्नगी। तुल्या सीमन्तिनी तस्या मानुषी तु कुतो भवेत्
ती कोणतीही देवी, गंधर्वी, अप्सरा किंवा नागकन्या यांच्याशीही तुलना होऊ शकत नाही; मग साध्या माणसाच्या स्त्रीची काय कथा!
अरोचयत तद्वाक्यं रावणो राक्षसाधिपः। चिन्तयित्वा महाबाहुरकम्पनमुवाच ह
राक्षसांचा राजा रावणाला ते बोलणं आवडलं; विचार करून, त्या बलाढ्याने अकंपनाला उत्तर दिलं.
बाढं कल्यं गमिष्यामि ह्येकः सारथिना सह। आनेष्यामि च वैदेहीमिमां हृष्टो महापुरीम्
होय, प्रिय, मी लगेचच सारथ्यासोबत एकटाच जाईन; आनंदाने ही वैदेही परत आणीन आणि तिला महानगरात घेऊन येईन.
तदेवमुक्त्वा प्रययौ खरयुक्तेन रावणः। रथेनादित्यवर्णेन दिशः सर्वाः प्रकाशयन्
असं म्हणून रावण खच्चरांनी ओढलेल्या, सूर्यासारखा तेजस्वी रथावर बसून, सर्व दिशांना उजळवत निघून गेला.
स रथो राक्षसेन्द्रस्य नक्षत्रपथगो महान्। चञ्चूर्यमाणः शुशुभे जलदे चन्द्रमा इव
राक्षसाधिपतीचा तो मोठा रथ, ताऱ्यांच्या मार्गावरून जात होता, आणि मेघांमधील चंद्रासारखा गडगडत झळकत होता.
स दूरे चाश्रमं गत्वा ताटकेयमुपागमत्। मारीचेनार्चितो राजा भक्ष्यभोज्यैरमानुषैः
रावण दूरवर जाऊन ताटकेच्या आश्रमाजवळ पोहोचला; तिथे मारीचाने त्याचं अमानुष खाण्यापिण्याच्या पदार्थांनी स्वागत केलं.
तं स्वयं पूजयित्वा तु आसनेनोदकेन च। अर्थोपहितया वाचा मारीचो वाक्यमब्रवीत्
स्वतः त्याला आसन व पाणी देऊन, आणि हितगुजाने बोलून, मारीचाने रावणाला विचारलं.
कच्चित् सकुशलं राजँल्लोकानां राक्षसाधिप। आशङ्के नाधिजाने त्वं यतस्तूर्णमुपागतः
राजा, राक्षसांचा अधिपती, तुझ्या लोकांचं सगळं ठीक आहे ना? मी आश्चर्यचकित आहे, कारण तुला इतक्या घाईने इथे का यावं लागलं, हे मला माहीत नाही.
एवमुक्तो महातेजा मारीचेन स रावणः। ततः पश्चादिदं वाक्यमब्रवीद् वाक्यकोविदः
मारीचाने असं विचारल्यावर, तेजस्वी आणि बोलण्यात कुशल रावणाने पुढील शब्द सांगितले.
आरक्षो मे हतस्तात रामेणाक्लिष्टकारिणा। जनस्थानमवध्यं तत् सर्वं युधि निपातितम्
माझा रक्षण करणारा, रामाने, जो निष्कलंक आहे, त्याने मारला; जनस्थान, जे अजेय होतं, ते युद्धात पूर्णपणे नष्ट झालं.
तस्य मे कुरु साचिव्यं तस्य भार्यापहारणे। राक्षसेन्द्रवचः श्रुत्वा मारीचो वाक्यमब्रवीत्
म्हणून, त्याच्या पत्नीचं अपहरण करण्यासाठी मला मदत कर; राक्षसाधिपतीचं हे बोलणं ऐकून मारीचाने उत्तर दिलं.
आख्याता केन वा सीता मित्ररूपेण शत्रुणा। त्वया राक्षसशार्दूल को न नन्दति नन्दितः
सीतेची माहिती तुला कोणत्या मित्ररूप शत्रूने दिली? राक्षसांमध्ये वाघासारख्या तुझ्यासोबत आनंदी असलेला कोण आनंदी होत नाही?
सीतामिहानयस्वेति को ब्रवीति ब्रवीहि मे। रक्षोलोकस्य सर्वस्य कः शृङ्गं छेत्तुमिच्छति
‘सीतेला इथे आण’ असं तुला कोण म्हणतं? मला सांग. सर्व राक्षसांमध्ये स्वतःचं शिंग कापावं असं कोणाला वाटतं?
प्रोत्साहयति यश्च त्वां स च शत्रुरसंशयम्। आशीविषमुखाद् दंष्ट्रामुद्धर्तुं चेच्छति त्वया
जो तुला प्रोत्साहन देतो, तोही नक्कीच तुझा शत्रू आहे; कारण तो तुला विषारी सापाच्या तोंडातून दात काढायला सांगतो.