नीचस्य क्षुद्रशीलस्य मिथ्यावृत्तस्य रक्षसः। प्राणानपहरिष्यामि गरुत्मानमृतं यथा
नीच, क्षुद्र स्वभावाच्या, खोटारड्या राक्षसा, मी तुझे प्राण गरुडाने अमृत घेते तसे हिरावून घेईन.
अद्य ते भिन्नकण्ठस्य फेनबुद्बुदभूषितम्। विदारितस्य मद्बाणैर्मही पास्यति शोणितम्
आज माझ्या बाणांनी तुझा कंठ फाडला जाईल, आणि तुझे फेसाळते, बुडबुडते रक्त पृथ्वी प्यायील.
पांसुरूषितसर्वाङ्गः स्रस्तन्यस्तभुजद्वयः। स्वप्स्यसे गां समाश्लिष्य दुर्लभां प्रमदामिव
संपूर्ण अंग मातीने माखलेले, हात शिथिल झालेले, तू जमिनीला बिलगून झोपशील, जणू दुर्लभ प्रेयसीला मिठी मारतोस.
प्रवृद्धनिद्रे शयिते त्वयि राक्षसपांसने। भविष्यन्ति शरण्यानां शरण्या दण्डका इमे
राक्षसांचा कलंक, जेव्हा तू खोल झोपेत पडशील, तेव्हा हे दंडकारण्य आश्रय शोधणाऱ्यांसाठी सुरक्षित होतील.
जनस्थाने हतस्थाने तव राक्षस मच्छरैः। निर्भया विचरिष्यन्ति सर्वतो मुनयो वने
राक्षसा, जनस्थानात मी तुला बाणांनी मारल्यावर, सर्व ऋषी निर्भयपणे या वनात सर्वत्र संचार करतील.
अद्य विप्रसरिष्यन्ति राक्षस्यो हतबान्धवाः। बाष्पार्द्रवदना दीना भयादन्यभयावहाः
आज, नातेवाईक गमावलेल्या, अश्रूंनी ओले तोंड असलेल्या, दुःखी व भयभीत राक्षसी भयामुळे पळून जातील.
अद्य शोकरसज्ञास्ता भविष्यन्ति निरर्थिकाः। अनुरूपकुलाः पत्न्यो यासां त्वं पतिरीदृशः
आज, ज्या योग्य कुळातील स्त्रिया तुझ्या पत्नी आहेत, त्या दुःखाचा स्वाद घेतील आणि निरुपयोगी होतील.
नृशंसशील क्षुद्रात्मन् नित्यं ब्राह्मणकण्टक। त्वत्कृते शङ्कितैरग्नौ मुनिभिः पात्यते हविः
क्रूर स्वभावाच्या, क्षुद्र मनाच्या, ब्राह्मणांचा शत्रू राक्षसा, तुझ्यामुळे ऋषी भयाने संशयाने अग्नीत आहुती टाकतात.
तमेवमभिसंरब्धं ब्रुवाणं राघवं वने। खरो निर्भर्त्सयामास रोषात् खरतरस्वरः
राघवाने वनात असा संतापाने बोलताच, खराने रागाने कडक आवाजात त्याला झिडकारले.
दृढं खल्ववलिप्तोऽसि भयेष्वपि च निर्भयः। वाच्यावाच्यं ततो हि त्वं मृत्योर्वश्यो न बुध्यसे
तू फारच गर्विष्ठ आहेस, संकटातही निर्भय आहेस; म्हणून योग्य-अयोग्य बोलतोस, मृत्यूच्या तावडीत आहेस हे तुला कळत नाही.
कालपाशपरिक्षिप्ता भवन्ति पुरुषा हि ये। कार्याकार्यं न जानन्ति ते निरस्तषडिन्द्रियाः
ज्यांना काळाच्या फासात अडकवले जाते, ते आपले भान हरवतात आणि काय करावे, काय करू नये हे ओळखू शकत नाहीत.
एवमुक्त्वा ततो रामं संरुध्य भृकुटिं ततः। स ददर्श महासालमविदूरे निशाचरः
खराने असे म्हणून, भुवया ताठ करून, जवळचं एक मोठं सालाचं झाड पाहिलं.
रणे प्रहरणस्यार्थे सर्वतो ह्यवलोकयन्। स तमुत्पाटयामास संदष्टदशनच्छदम्
रणात शस्त्र शोधताना, सर्वत्र पाहून, त्याने रागाने ओठ चावीत ते झाड उपटले.
तं समुत्क्षिप्य बाहुभ्यां विनर्दित्वा महाबलः। राममुद्दिश्य चिक्षेप हतस्त्वमिति चाब्रवीत्
मजबूत हातांनी ते झाड उपसून, मोठ्याने गर्जना करत, बलवान खराने 'तू आता मेलेला आहेस' असे म्हणत रामावर फेकले.
तमापतन्तं बाणौघैश्छित्त्वा रामः प्रतापवान्। रोषमाहारयत् तीव्रं निहन्तुं समरे खरम्
राघवांनी धाडसाने समोर येणाऱ्या बाणांच्या वर्षावाला छेदून टाकले आणि खराचा वध करण्यासाठी मनात प्रचंड राग उभा केला.
जातस्वेदस्ततो रामो रोषरक्तान्तलोचनः। निर्बिभेद सहस्रेण बाणानां समरे खरम्
नंतर रामांना घाम फुटला, डोळे रागाने लाल झाले आणि त्यांनी रणभूमीत खरावर हजारो बाणांचा वर्षाव केला.
तस्य बाणान्तराद् रक्तं बहु सुस्राव फेनिलम्। गिरेः प्रस्रवणस्येव धाराणां च परिस्रवः
त्या बाणांमधून खराच्या अंगातून फेसाळ रक्त मोठ्या प्रमाणात वाहू लागले, जणू काही डोंगराच्या झऱ्यातून पाण्याच्या धारा वाहतात.
विकलः स कृतो बाणैः खरो रामेण संयुगे। मत्तो रुधिरगन्धेन तमेवाभ्यद्रवद् द्रुतम्
रामांनी सोडलेल्या बाणांनी खराचा पुरता शक्तीहरण केला; रक्ताच्या वासाने वेडावून तो पुन्हा वेगाने रामांकडे धावला.
तमापतन्तं संक्रुद्धं कृतास्त्रो रुधिराप्लुतम्। अपासर्पद् द्वित्रिपदं किंचित्त्वरितविक्रमः
त्या वेळी तो रागाने पेटलेला, रक्ताने माखलेला खर शस्त्र सज्ज करून झेपावला, तेव्हा रामांनी चपळतेने दोन-तीन पावले मागे घेतली.
ततः पावकसंकाशं वधाय समरे शरम्। खरस्य रामो जग्राह ब्रह्मदण्डमिवापरम्
मग रामांनी रणात खराचा वध करण्यासाठी अग्नीप्रमाणे तेजस्वी असा एक बाण उचलला, जणू काही दुसरा ब्रह्मदंडच.
स तद् दत्तं मघवता सुरराजेन धीमता। संदधे च स धर्मात्मा मुमोच च खरं प्रति
तो बाण, जो बुद्धिमान देवराज इंद्राने दिला होता, रामांनी धनुष्याला जोडला आणि खरावर सोडला.
स विमुक्तो महाबाणो निर्घातसमनिःस्वनः। रामेण धनुरायम्य खरस्योरसि चापतत्
रामांनी सोडलेला तो प्रचंड बाण वज्रासारखा गडगडाट करत खराच्या छातीवर जाऊन लागला.
स पपात खरो भूमौ दह्यमानः शराग्निना। रुद्रेणेव विनिर्दग्धः श्वेतारण्ये यथान्धकः
तो बाणाच्या ज्वाळांनी भाजला जाऊन खर जमिनीवर कोसळला, जणू काही अंधकाला श्वेत अरण्यात रुद्राने जाळून टाकले.
स वृत्र इव वज्रेण फेनेन नमुचिर्यथा। बलो वेन्द्राशनिहतो निपपात हतः खरः
खर मारला गेला आणि तो वज्राने ठार झालेल्या वृत्रासारखा, किंवा फेनाने संपलेल्या नमुचीसारखा, किंवा इंद्राच्या वज्राने पाडलेल्या बलासारखा खाली पडला.
एतस्मिन्नन्तरे देवाश्चारणैः सह संगताः। दुन्दुभींश्चाभिनिघ्नन्तः पुष्पवर्षं समन्ततः
त्याच वेळी देव आणि गंधर्व एकत्र आले, त्यांनी दुंदुभी वाजवल्या आणि सर्वत्र फुलांचा वर्षाव केला.
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां कामरूपिणाम्। खरदूषणमुख्यानां निहतानि महामृधे
खर आणि दूषण यांच्या नेतृत्वाखालील चौदा हजार मायावी राक्षस त्या महान युद्धात मारले गेले.
अहो बत महत्कर्म रामस्य विदितात्मनः। अहो वीर्यमहो दार्ढ्यं विष्णोरिव हि दृश्यते
अहो, आत्मज्ञान असलेल्या रामांचे हे किती मोठे कृत्य! अहो, काय पराक्रम, काय दृढता! ते तर विष्णूसारखेच भासतात.
इत्येवमुक्त्वा ते सर्वे ययुर्देवा यथागतम्। ततो राजर्षयः सर्वे संगताः परमर्षयः
असे म्हणून सर्व देव जसे आले तसे परत गेले; त्यानंतर सर्व राजर्षी आणि महान ऋषी एकत्र जमले.
सभाज्य मुदिता रामं सागस्त्या इदमब्रुवन्। एतदर्थं महातेजा महेन्द्रः पाकशासनः
आनंदाने रामांचे कौतुक करून, अगस्त्यासह त्यांनी म्हटले, 'याच कारणासाठी महातेजस्वी इंद्र, वृत्रासुराचा संहार करणारा—'
शरभङ्गाश्रमं पुण्यमाजगाम पुरंदरः। आनीतस्त्वमिमं देशमुपायेन महर्षिभिः
'शरभंगाच्या पवित्र आश्रमात आला; आणि या महान ऋषींनी युक्तीने तुला या प्रदेशात आणले.'