इति तस्यां ब्रुवाणायां चतुर्दश महाबलान्। व्यादिदेश खरः क्रुद्धो राक्षसानन्तकोपमान्
ती असं बोलत असताना, खरा रागाने पेटून, चौदा बलवान राक्षसांना, जणू प्रलयासारख्या, आज्ञा दिली.
मानुषौ शस्त्रसम्पन्नौ चीरकृष्णाजिनाम्बरौ। प्रविष्टौ दण्डकारण्यं घोरं प्रमदया सह
दोन माणसं, शस्त्रांनी सजलेली, झाडाच्या साली आणि काळ्या मृगाच्या कातडीचं वस्त्र घातलेली, एका स्त्रीसह या भयंकर दंडकारण्यात आली आहेत.
तौ हत्वा तां च दुर्वृत्तामुपावर्तितुमर्हथ। इयं च भगिनी तेषां रुधिरं मम पास्यति
त्या दोघांना आणि त्या वाईट स्त्रीला मारून तुम्ही परत या; आणि त्यांची बहीण असलेली ही माझ्यासाठी त्यांचं रक्त पिणार आहे.
मनोरथोऽयमिष्टोऽस्या भगिन्या मम राक्षसाः। शीघ्रं सम्पाद्यतां गत्वा तौ प्रमथ्य स्वतेजसा
ही माझ्या बहिणीची इच्छा आहे, राक्षसांनो; ती लवकर पूर्ण करा—जाऊन स्वतःच्या बळावर त्यांना हरवा.
युष्माभिर्निहतौ दृष्ट्वा तावुभौ भ्रातरौ रणे। इयं प्रहृष्टा मुदिता रुधिरं युधि पास्यति
तुम्ही त्या दोन्ही भावांना युद्धात मारल्यानंतर, ही आनंदाने आणि हर्षाने युद्धात त्यांचं रक्त पिणार आहे.
इति प्रतिसमादिष्टा राक्षसास्ते चतुर्दश। तत्र जग्मुस्तया सार्धं घना वातेरिता इव
अशी आज्ञा मिळाल्यावर, ते चौदा राक्षस तिच्यासोबत तिथे गेले, जणू वाऱ्याने ढग पुढे जातात तसे.
thumb|विंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे अरण्यकाण्डे विंशः सर्गः ॥३-
श्रीमद्वाल्मीकी रामायणाच्या अरण्यकांडातील वीसावा सर्ग ऐका.
ततः शूर्पणखा घोरा राघवाश्रममागता। राक्षसानाचचक्षे तौ भ्रातरौ सह सीतया
मग भीषण शूर्पणखा राघवांच्या आश्रमात आली आणि त्या दोन्ही भावांची व सीतेची माहिती राक्षसांना दिली.
ते रामं पर्णशालायामुपविष्टं महाबलम्। ददृशुः सीतया सार्धं लक्ष्मणेनापि सेवितम्
त्यांनी पर्णकुटीत बसलेल्या, मोठ्या बळाच्या रामाला, सीता आणि लक्ष्मण यांच्या सोबत पाहिलं.
तां दृष्ट्वा राघवः श्रीमानागतांस्तांश्च राक्षसान्। अब्रवीद् भ्रातरं रामो लक्ष्मणं दीप्ततेजसम्
ती आली आणि ते राक्षस आलेले पाहून, तेजस्वी राघवाने आपल्या तेजस्वी भावाला लक्ष्मणाला म्हटलं—
मुहूर्तं भव सौमित्रे सीतायाः प्रत्यनन्तरः। इमानस्या वधिष्यामि पदवीमागतानिह
सुमित्रे, थोडा वेळ सीतेजवळ थांब. या वाटेवर आलेल्यांना मी आत्ता संपवतो.
वाक्यमेतत् ततः श्रुत्वा रामस्य विदितात्मनः। तथेति लक्ष्मणो वाक्यं राघवस्य प्रपूजयन्
स्वतःला ओळखणाऱ्या रामाचे हे बोल लक्ष्मणाने ऐकले आणि आदराने म्हणाला, 'तसेच होईल.'
राघवोऽपि महच्चापं चामीकरविभूषितम्। चकार सज्यं धर्मात्मा तानि रक्षांसि चाब्रवीत्
धर्मशील राघवाने सोन्याने मढवलेले मोठे धनुष्य उचलले, ते सज्ज केले आणि त्या राक्षसांना उद्देशून बोलला.
पुत्रौ दशरथस्यावां भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ। प्रविष्टौ सीतया सार्धं दुश्चरं दण्डकावनम्
आम्ही दशरथाचे दोन पुत्र, राम आणि लक्ष्मण, सीतेसह या कठीण दंडकारण्यात आलो आहोत.
फलमूलाशनौ दान्तौ तापसौ ब्रह्मचारिणौ। वसन्तौ दण्डकारण्ये किमर्थमुपहिंसथ
फळमुळे खाणारे, संयमी, तपस्वी आणि ब्रह्मचर्य पाळणारे आम्ही या दंडकारण्यात राहतो; मग तुम्ही आम्हाला त्रास का देता?
युष्मान् पापात्मकान् हन्तुं विप्रकारान् महाहवे। ऋषीणां तु नियोगेन सम्प्राप्तः सशरासनः
महर्षींच्या आज्ञेने, धनुष्यबाण घेऊन, या युद्धात दुष्ट कृत्य करणाऱ्या तुमच्यासारख्या पापींचा नाश करायला मी आलो आहे.
तिष्ठतैवात्र संतुष्टा नोपवर्तितुमर्हथ। यदि प्राणैरिहार्थो वो निवर्तध्वं निशाचराः
इथेच शांत राहा, मागे फिरू नका. जर तुम्हाला तुमचा जीव प्रिय असेल तर, रात्रभर हिंडणाऱ्यांनो, इथून निघून जा.
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राक्षसास्ते चतुर्दश। ऊचुर्वाचं सुसंक्रुद्धा ब्रह्मघ्नाः शूलपाणयः
त्याचे बोल ऐकून, चौदा ब्राह्मणहंता, भाले घेऊन आलेले राक्षस मोठ्या रागाने उत्तर देऊ लागले.
संरक्तनयना घोरा रामं संरक्तलोचनम्। परुषा मधुराभाषं हृष्टा दृष्टपराक्रमम्
त्यांचे डोळे रक्ताळलेले, भयंकर दिसणारे, रामाकडे (ज्याचे डोळेही लाल झाले होते) पाहून ते उपहासाने गोड पण कठोर बोलले, त्याच्या शौर्याने ते खूश झाले होते.
क्रोधमुत्पाद्य नो भर्तुः खरस्य सुमहात्मनः। त्वमेव हास्यसे प्राणान् सद्योऽस्माभिर्हतो युधि
आमच्या पराक्रमी स्वामी खराचा राग ओढवून, तूच तुझा जीव गमावशील; आम्ही तुला या युद्धात आत्ताच ठार करू.
का हि ते शक्तिरेकस्य बहूनां रणमूर्धनि। अस्माकमग्रतः स्थातुं किं पुनर्योद्धुमाहवे
एकट्याने इतक्या लोकांसमोर युद्धात उभे राहण्याची तुझ्यात काय ताकद आहे? आमच्याशी लढणे तर दूरच राहिले.
एभिर्बाहुप्रयुक्तैश्च परिघैः शूलपट्टिशैः। प्राणांस्त्यक्ष्यसि वीर्यं च धनुश्च करपीडितम्
आमच्या हातून फेकलेल्या या गज, भाले आणि पट्ट्यांनी, तुझा जीव, तुझे बळ आणि हातातील धनुष्य सगळेच संपेल.
इत्येवमुक्त्वा संरब्धा राक्षसास्ते चतुर्दश। उद्यतायुधनिस्त्रिंशा राममेवाभिदुद्रुवुः
असे म्हणून, चौदा संतप्त राक्षसांनी शस्त्रे आणि तलवारी उंचावल्या आणि थेट रामावर धावले.
चिक्षिपुस्तानि शूलानि राघवं प्रति दुर्जयम्। तानि शूलानि काकुत्स्थः समस्तानि चतुर्दश
त्यांनी जिंकता न येणाऱ्या राघवावर चौदा भाले फेकले.
तावद्भिरेव चिच्छेद शरैः काञ्चनभूषितैः। ततः पश्चान्महातेजा नाराचान् सूर्यसंनिभान्
रामाने सोन्याने मढवलेल्या बाणांनी ते सर्व भाले छाटले; मग तेजस्वी रामाने सूर्यासारखे झळाळणारे नाराच बाण उचलले.
जग्राह परमक्रुद्धश्चतुर्दश शिलाशितान्। गृहीत्वा धनुरायम्य लक्ष्यानुद्दिश्य राक्षसान्
तीव्र रागाने, त्याने चौदा धारदार, दगडाच्या टोकाचे बाण घेतले, धनुष्य ताणले आणि राक्षसांवर लक्ष्य साधले.
विनिष्पेतुस्तदा भूमौ वल्मीकादिव पन्नगाः। तैर्भग्नहृदया भूमौ छिन्नमूला इव द्रुमाः
ते सर्व मुंग्याच्या वारुळातून बाहेर पडणाऱ्या सर्पांसारखे जमिनीवर कोसळले; त्यांच्या हृदयात घाव बसला, ते उन्मळून पडले जणू मुळे छाटलेली झाडे.
निपेतुः शोणितस्नाता विकृता विगतासवः। तान् भूमौ पतितान् दृष्ट्वा राक्षसी क्रोधमूर्छिता
रक्ताने माखलेले, विद्रूप आणि प्राणहीन ते राक्षस खाली पडले; ते जमिनीवर पडलेले पाहून ती राक्षसी संतापाने थरथरू लागली.
उपगम्य खरं सा तु किंचित्संशुष्कशोणिता। पपात पुनरेवार्ता सनिर्यासेव वल्लरी
ती रक्ताने थोडीशी सुकलेली असताना खराच्या जवळ गेली आणि पुन्हा दुःखाने खाली पडली, जणू रस हरवलेली वेल पडते तसे.
भ्रातुः समीपे शोकार्ता ससर्ज निनदं महत् । सस्वरं मुमुचे बाष्पं विवर्णवदना तदा
भावाजवळ जाऊन ती दुःखाने व्याकुळ झाली, मोठ्याने ओरडली आणि थरथरत्या आवाजात अश्रू ढाळू लागली, तिचा चेहरा फिकट पडला होता.