अरण्यं विचरामीदमेका सर्वभयंकरा। रावणो नाम मे भ्राता यदि ते श्रोत्रमागतः
मी या जंगलात एकटीच फिरते, सगळ्यांना भीती घालणारी आहे. रावण माझा भाऊ आहे—कदाचित त्याचं नाव तुझ्या कानावर आलं असेल.
वीरो विश्रवसः पुत्रो यदि ते श्रोत्रमागतः। प्रवृद्धनिद्रश्च सदा कुम्भकर्णो महाबलः
तो विश्व्रवसाचा वीर पुत्र आहे—कदाचित हेही तुला माहीत असेल. आणि कुम्भकर्ण, जो नेहमी गाढ झोपेत असतो, तोही फार बलवान आहे.
विभीषणस्तु धर्मात्मा न तु राक्षसचेष्टितः। प्रख्यातवीर्यौ च रणे भ्रातरौ खरदूषणौ
विभीषण हा धार्मिक आहे, तो राक्षसांसारखा वागत नाही. आणि माझे भाऊ खर व दूषण, हे युद्धात प्रसिद्ध वीर आहेत.
तानहं समतिक्रान्तां राम त्वापूर्वदर्शनात्। समुपेतास्मि भावेन भर्तारं पुरुषोत्तमम्
हे सर्व मागे सोडून, रामा, मी तुला पहिल्यांदाच पाहतेय आणि मनापासून तुझ्याकडे आकर्षित होऊन, तुला पती म्हणून निवडायला आले आहे.
अहं प्रभावसम्पन्ना स्वच्छन्दबलगामिनी। चिराय भव भर्ता मे सीतया किं करिष्यसि
माझ्यात मोठी शक्ती आहे, मी माझ्या इच्छेने कुठेही जाऊ शकते. तूच माझा पती हो, सिता तुला कशाला पाहिजे?
विकृता च विरूपा च न सेयं सदृशी तव। अहमेवानुरूपा ते भार्यारूपेण पश्य माम्
ती कुरूप आणि विचित्र आहे, तुझ्यासाठी योग्य नाही. मीच तुझ्यासाठी योग्य पत्नी आहे—माझ्याकडे तसंच पाहा.
इमां विरूपामसतीं करालां निर्णतोदरीम्। अनेन सह ते भ्रात्रा भक्षयिष्यामि मानुषीम्
ही कुरूप, दुर्जन, भयंकर आणि पोट आत गेलेली स्त्री—तुझ्या भावासोबत, मी तिलाही खाऊन टाकीन.
ततः पर्वतशृङ्गाणि वनानि विविधानि च। पश्यन् सह मया कामी दण्डकान् विचरिष्यसि
मग आपण दोघं, डोंगरशिखरं आणि विविध जंगलं पाहात, इच्छा पूर्ण करत दंडकारण्यात फिरू.
इत्येवमुक्तः काकुत्स्थः प्रहस्य मदिरेक्षणाम्। इदं वचनमारेभे वक्तुं वाक्यविशारदः
असं तिच्याकडून ऐकून, काकुत्स्थ राम हसला आणि मदाने डोळे लाल झालेल्या तिला उत्तर देण्यासाठी बोलू लागला.
thumb|अष्टादशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे अरण्यकाण्डे अष्टादशः सर्गः ॥३-
श्रीमद्वाल्मीकी रामायणाच्या अरण्यकांडातील अठरावा सर्ग ऐका.
तां तु शूर्पणखां रामः कामपाशावपाशिताम्। स्वेच्छया श्लक्ष्णया वाचा स्मितपूर्वमथाब्रवीत्
शूर्पणखा कामाच्या जाळ्यात अडकली आहे हे पाहून, रामाने हसत, आपुलकीने आणि गोड शब्दांत तिला उत्तर दिलं.
कृतदारोऽस्मि भवति भार्येयं दयिता मम। त्वद्विधानां तु नारीणां सुदुःखा ससपत्नता
मी आधीच लग्न केले आहे आणि ही माझी प्रिय पत्नी आहे. तुमच्यासारख्या स्त्रियांसाठी दुसरी पत्नी असणे फार दुःखदायक असते.
अनुजस्त्वेष मे भ्राता शीलवान् प्रियदर्शनः। श्रीमानकृतदारश्च लक्ष्मणो नाम वीर्यवान्
पण हा माझा लहान भाऊ आहे, त्याचे नाव लक्ष्मण आहे. तो गुणी, देखणा, तेजस्वी आणि अजून लग्न न केलेला, धाडसी आहे.
अपूर्वी भार्यया चार्थी तरुणः प्रियदर्शनः। अनुरूपश्च ते भर्ता रूपस्यास्य भविष्यति
तो तरुण आहे, सुंदर आहे, पहिल्यांदाच पत्नी मिळवू इच्छितो आणि तो तुझ्या रूपाशी शोभणारा पती होईल.
एनं भज विशालाक्षि भर्तारं भ्रातरं मम। असपत्ना वरारोहे मेरुमर्कप्रभा यथा
मोठ्या डोळ्यांची सुंदरी, माझ्या भावाला पती म्हणून स्वीकार, तू त्याची एकमेव पत्नी राहशील, जशी मेरू पर्वतावर सूर्याची प्रभा एकटीच असते.
इति रामेण सा प्रोक्ता राक्षसी काममोहिता। विसृज्य रामं सहसा ततो लक्ष्मणमब्रवीत्
रामाने असे सांगितल्यावर, त्या राक्षसीला कामाने वेड लागले आणि तिने रामाला सोडून थेट लक्ष्मणाकडे वळून बोलायला सुरुवात केली.
अस्य रूपस्य ते युक्ता भार्याहं वरवर्णिनी। मया सह सुखं सर्वान् दण्डकान् विचरिष्यसि
सुंदर पुरुषा, मी तुझ्यासाठी योग्य पत्नी आहे, माझा वर्णही छान आहे. माझ्यासोबत तू दंडकारण्यात आनंदाने भटकशील.
एवमुक्तस्तु सौमित्री राक्षस्या वाक्यकोविदः। ततः शूर्पनखीं स्मित्वा लक्ष्मणो युक्तमब्रवीत्
राक्षसीने असे म्हटल्यावर, वाक्पटू सौमित्र लक्ष्मण हसला आणि योग्य उत्तर शूर्पणखेला दिले.
कथं दासस्य मे दासी भार्या भवितुमिच्छसि। सोऽहमार्येण परवान् भ्रात्रा कमलवर्णिनि
मी तर दास आहे, आणि तू दासी आहेस, मग तू माझी पत्नी व्हायची इच्छा कशी करतेस? मी माझ्या मोठ्या भावावर अवलंबून आहे, कमळासारख्या वर्णाच्या सुंदरी.
समृद्धार्थस्य सिद्धार्था मुदितामलवर्णिनी। आर्यस्य त्वं विशालाक्षि भार्या भव यवीयसी
मोठ्या डोळ्यांची, तू माझ्या मोठ्या भावाची लहान पत्नी हो, तो श्रीमंत, सिद्ध आणि आनंदी आहे, त्याचा वर्णही निर्मळ आहे.
एतां विरूपामसतीं करालां निर्णतोदरीम्। भार्यां वृद्धां परित्यज्य त्वामेवैष भजिष्यति
ही वयस्कर, कुरूप, दुष्ट, भयंकर, मोठ्या पोटाची पत्नी सोडून तो नक्कीच तुलाच पत्नी म्हणून स्वीकारेल.
को हि रूपमिदं श्रेष्ठं संत्यज्य वरवर्णिनि। मानुषीषु वरारोहे कुर्याद् भावं विचक्षणः
सुंदर वर्णाच्या सुंदरी, हुशार पुरुष कोण असा आहे की जो स्त्रियांमध्ये तुझ्यासारखे रूप सोडून दुसरीकडे मन लावेल?
इति सा लक्ष्मणेनोक्ता कराला निर्णतोदरी। मन्यते तद्वचः सत्यं परिहासाविचक्षणा
लक्ष्मणाने असे सांगितल्यावर, ती भयंकर, मोठ्या पोटाची राक्षसी, समज न ठेवता, त्याचे बोलणे खरे मानली.
सा रामं पर्णशालायामुपविष्टं परंतपम्। सीतया सह दुर्धर्षमब्रवीत् काममोहिता
कामाने वेडावलेली ती, शत्रूंना जिंकणाऱ्या, सीतेसह पर्णकुटीत बसलेल्या रामाजवळ आली.
इमां विरूपामसतीं करालां निर्णतोदरीम्। वृद्धां भार्यामवष्टभ्य न मां त्वं बहु मन्यसे
ही वयस्कर, कुरूप, दुष्ट, भयंकर, मोठ्या पोटाची पत्नी धरून ठेवून, तू मला किंमत देत नाहीस.
अद्येमां भक्षयिष्यामि पश्यतस्तव मानुषीम्। त्वया सह चरिष्यामि निःसपत्ना यथासुखम्
आज मी तुझ्या डोळ्यांसमोर या माणूस स्त्रीला खाऊन टाकीन, आणि मग स्पर्धा नसलेल्या पत्नीप्रमाणे तुझ्यासोबत हवे तसे भटकेन.
इत्युक्त्वा मृगशावाक्षीमलातसदृशेक्षणा। अभ्यगच्छत् सुसंक्रुद्धा महोल्का रोहिणीमिव
असे म्हणून, हरिणाच्या पिल्लासारख्या डोळ्यांची, वेलीसारखी दिसणारी ती, प्रचंड रागावून, धगधगत्या उल्केसारखी रोहिणीकडे झेपावली.
क्रूरैरनार्यैः सौमित्रे परिहासः कथंचन। न कार्यः पश्य वैदेहीं कथंचित् सौम्य जीवतीम्
सौमित्र, क्रूर आणि नीच लोकांसोबत कधीही विनोद करू नये; सौम्य, काहीही करून वैदेही जिवंत राहील याची काळजी घे.
इमां विरूपामसतीमतिमत्तां महोदरीम्। राक्षसीं पुरुषव्याघ्र विरूपयितुमर्हसि
पुरुषसिंहा, या कुरूप, दुष्ट, वेडसर, मोठ्या पोटाच्या राक्षसीचे रूप बदलून टाकायला हवे.
इत्युक्तो लक्ष्मणस्तस्याः क्रुद्धो रामस्य पश्यतः। उद्धृत्य खड्गं चिच्छेद कर्णनासे महाबलः
शूर्पणखेने असं बोलल्यावर, लक्ष्मणाला फार राग आला. रामाच्या डोळ्यांसमोर, त्याने आपली तलवार काढली आणि तिचे कान व नाक छाटले.