कश्यपः प्रतिजग्राह तासामष्टौ सुमध्यमाः। अदितिं च दितिं चैव दनूमपि च कालकाम्
त्यातील आठ सडपातळ कश्यपाने स्वीकारल्या — अदिती, दिती, दनू आणि काळका.
ताम्रां क्रोधवशां चैव मनुं चाप्यनलामपि। तास्तु कन्यास्ततः प्रीतः कश्यपः पुनरब्रवीत्
ताम्रा, क्रोधवशा, मनू आणि अनला या सुद्धा त्यात होत्या. त्यानंतर कश्यप त्या कन्यांवर खूश होऊन पुन्हा बोलला.
पुत्रांस्त्रैलोक्यभर्तॄन् वै जनयिष्यथ मत्समान्। अदितिस्तन्मना राम दितिश्च दनुरेव च
तुम्ही माझ्यासारखे, तीनही लोकांचे स्वामी असणारे पुत्र जन्माला घालाल; हे राम, अदिती, दिती आणि दनू यांनी हाच संकल्प केला होता.
कालका च महाबाहो शेषास्त्वमनसोऽभवन्। अदित्यां जज्ञिरे देवास्त्रयस्त्रिंशदरिंदम
महाबाहू, कालका आणि इतर काही आपल्या मनातून उत्पन्न झाले; अदितीच्या पोटी त्र्यस्त्रिंश देव जन्मले, हे शत्रूंना जिंकणाऱ्या.
आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनौ च परंतप। दितिस्त्वजनयत् पुत्रान् दैत्यांस्तात यशस्विनः
शत्रूंना जाळणाऱ्या, आदित्य, वसु, रुद्र आणि अश्विनी हे अदितीच्या पोटी जन्मले; पण दितीने यशस्वी दैत्य पुत्र जन्माला घातले.
नरकं कालकं चैव कालकापि व्यजायत। क्रौञ्चीं भासीं तथा श्येनीं धृतराष्ट्रीं तथा शुकीम्
नरक आणि कालक तसेच कालका हीही जन्मली; क्रौंची, भासी, श्येनी, धृतराष्ट्रि आणि शुकी ह्याही जन्मल्या.
ताम्रा तु सुषुवे कन्याः पञ्चैता लोकविश्रुताः। उलूकाञ्जनयत् क्रौञ्ची भासी भासान् व्यजायत
ताम्रा हिने या पाच जगप्रसिद्ध कन्या जन्माला घातल्या; क्रौंचीने घुबडांना जन्म दिला, भासीने बगळ्यांना जन्म दिला.
श्येनी श्येनांश्च गृध्रांश्च व्यजायत सुतेजसः। धृतराष्ट्री तु हंसांश्च कलहंसाश्च सर्वशः
श्येनीने घारी आणि बलवान गिधाडांना जन्म दिला; धृतराष्ट्रिने हंस आणि सर्व प्रकारच्या कलहंसांना जन्म दिला.
चक्रवाकांश्च भद्रं ते विजज्ञे सापि भामिनी। शुकी नतां विजज्ञे तु नतायां विनता सुता
ती तेजस्विनी स्त्रीने चक्रवाक पक्ष्यांना जन्म दिला; शुकीने नता हिला जन्म दिला, आणि नता पासून विनता ही कन्या झाली.
दश क्रोधवशा राम विजज्ञेऽप्यात्मसंभवाः। मृगीं च मृगमन्दां च हरीं भद्रमदामपि
हे राम, तिच्या क्रोधातून दहा पुत्र जन्मले; मृगी, मृगमंदा, हरी आणि भद्रमदा ह्याही जन्मल्या.
मातङ्गीमथ शार्दूलीं श्वेतां च सुरभीं तथा। सर्वलक्षणसम्पन्नां सुरसां कद्रुकामपि
मग मातंगी, शार्दूली, श्वेता आणि सुरभी ह्याही जन्मल्या; सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त सुरसा आणि कद्रू ह्याही जन्मल्या.
अपत्यं तु मृगाः सर्वे मृग्या नरवरोत्तम। ऋक्षाश्च मृगमन्दायाः सृमराश्चमरास्तथा
हे श्रेष्ठ पुरुषा, मृगीच्या पोटी सर्व हरिण जन्मले; मृगमंदेच्या पोटी अस्वल, स्रमरा आणि चमरा ह्यांचाही जन्म झाला.
ततस्त्विरावतीं नाम जज्ञे भद्रमदा सुताम्। तस्यास्त्वैरावतः पुत्रो लोकनाथो महागजः
नंतर भद्रमदेला इरावती नावाची कन्या झाली; तिच्या पोटी ऐरावत नावाचा जगाचा स्वामी असणारा महान हत्ती जन्मला.
हर्याश्च हरयोऽपत्यं वानराश्च तपस्विनः। गोलाङ्गूलाश्च शार्दूली व्याघ्रांश्चाजनयत् सुतान्
हरीच्या पोटी वानर आणि तपस्वी वानर जन्मले; शार्दूलीच्या पोटी गोळांगूळ आणि वाघ हे पुत्र जन्मले.
मातङ्ग्यास्त्वथ मातङ्गा अपत्यं मनुजर्षभ। दिशागजं तु काकुत्स्थ श्वेता व्यजनयत् सुतम्
मग, हे श्रेष्ठ पुरुषा, मातंगीच्या पोटी हत्ती जन्मले; श्वेताच्या पोटी दिशांचा हत्ती जन्मला, हे काकुत्स्थ.
ततो दुहितरौ राम सुरभिर्द्वे व्यजायत। रोहिणीं नाम भद्रं ते गन्धर्वीं च यशस्विनीम्
नंतर, हे राम, सुरभीने दोन कन्या जन्माला घातल्या; रोहिणी आणि यशस्विनी गंधर्वी.
रोहिण्यजनयद् गावो गन्धर्वी वाजिनः सुतान्। सुरसाजनयन्नागान् राम कद्रूश्च पन्नगान्
रोहिणीने गायी जन्माला घातल्या, गंधर्वीने घोड्यांना जन्म दिला; सुरसाने सर्पांना आणि कद्रूने नागांना जन्म दिला, हे राम.
मनुर्मनुष्याञ्जनयत् कश्यपस्य महात्मनः। ब्राह्मणान् क्षत्रियान् वैश्यान् शूद्रांश्च मनुजर्षभ
महात्मा कश्यपाच्या पोटी मनूने माणसांना जन्म दिला; हे श्रेष्ठ पुरुषा, ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र हे त्यातून जन्मले.
मुखतो ब्राह्मणा जाता उरसः क्षत्रियास्तथा। ऊरुभ्यां जज्ञिरे वैश्याः पद्भ्यां शूद्रा इति श्रुतिः
त्याच्या तोंडातून ब्राह्मण, छातीपासून क्षत्रिय, मांड्यांपासून वैश्य आणि पायांपासून शूद्र जन्मले, असं श्रुती सांगते.
सर्वान् पुण्यफलान् वृक्षाननलापि व्यजायत। विनता च शुकीपौत्री कद्रूश्च सुरसास्वसा
अनलाने सर्व पुण्यफळ देणारी झाडे जन्माला घातली; शुकीची नात विनता आणि सुरसेची बहीण कद्रू ह्याही जन्मल्या.
कद्रूर्नागसहस्रं तु विजज्ञे धरणीधरान्। द्वौ पुत्रौ विनतायास्तु गरुडोऽरुण एव च
कद्रूने हजार नागांना, म्हणजेच पृथ्वीला धारण करणाऱ्या नागांना जन्म दिला; आणि विनतेला दोन मुलगे झाले — गरुड आणि अरुण.
तस्माज्जातोऽहमरुणात् सम्पातिश्च ममाग्रजः। जटायुरिति मां विद्धि श्येनीपुत्रमरिंदम
अरुणापासून मी जन्मलो, आणि संपाती माझा मोठा भाऊ आहे; शत्रूंना जिंकणाऱ्या, मला श्येनीचा मुलगा जटायू म्हणून ओळख.
सोऽहं वाससहायस्ते भविष्यामि यदीच्छसि। इदं दुर्गं हि कान्तारं मृगराक्षससेवितम्। सीतां च तात रक्षिष्ये त्वयि याते सलक्ष्मणे
जर तुला हवे असेल, तर मी इथे तुझा सोबती होईन; कारण हे जंगल फार कठीण आणि धोकादायक आहे, जिथे मृग आणि राक्षस वावरतात. तात, तू लक्ष्मणासह निघून गेल्यावर मी सीतेचे रक्षण करीन.
जटायुषं तु प्रतिपूज्य राघवो मुदा परिष्वज्य च संनतोऽभवत् । पितुर्हि शुश्राव सखित्वमात्मवा- ञ्जटायुषा संकथितं पुनः पुनः
राघवाने जटायूचे आदरपूर्वक स्वागत केले, आनंदाने त्याला मिठी मारली आणि वाकून नमस्कार केला; कारण त्याने आपल्या वडिलांकडून जटायूशी असलेल्या मैत्रीबद्दल वारंवार ऐकले होते.
स तत्र सीतां परिदाय मैथिलीं सहैव तेनातिबलेन पक्षिणा। जगाम तां पञ्चवटीं सलक्ष्मणो रिपून् दिधक्षन् शलभानिवानलः
मिथिलेश्वरी सीतेला त्या बलाढ्य पक्ष्याच्या स्वाधीन करून, लक्ष्मणासह राम पञ्चवटीकडे गेला, शत्रूंना जाळणाऱ्या आगीसारखा त्यांचा नाश करण्याच्या इच्छेने.
thumb|सप्तदशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे अरण्यकाण्डे सप्तदशः सर्गः ॥३-
श्रीमद्वाल्मीकी रामायणाच्या अरण्यकांडातील सतरावा सर्ग ऐका.
कृताभिषेको रामस्तु सीता सौमित्रिरेव च। तस्माद् गोदावरीतीरात् ततो जग्मुः स्वमाश्रमम्
रामाने, स्नान वगैरे विधी करून, सीता आणि सौमित्रासह, गोदावरीच्या काठीवरून आपल्याच आश्रमाकडे प्रस्थान केले.
आश्रमं तमुपागम्य राघवः सहलक्ष्मणः। कृत्वा पौर्वाह्णिकं कर्म पर्णशालामुपागमत्
राघव आणि लक्ष्मण त्या आश्रमाजवळ गेले, सकाळचे विधी आटोपून पर्णकुटीत प्रवेश केला.
उवास सुखितस्तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः। स रामः पर्णशालायामासीनः सह सीतया
राम तिथे सुखाने राहू लागला, महर्षी त्याचा सन्मान करत होते; तो सीतेसह पर्णकुटीत बसला होता.
विरराज महाबाहुश्चित्रया चन्द्रमा इव। लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा चकार विविधाः कथाः
महाबाहू राम चंद्राच्या शोभेसारखा तिथे तेजस्वी दिसत होता; तो आपल्या भावासह, लक्ष्मणासह, विविध गप्पा मारत होता.