ततस्तदिक्ष्वाकुवरौ सततं विविधैर्द्रुमैः। काननं तौ विविशतुः सीतया सह राघवौ
मग रघुकुलातील ते दोघे नेहमी एकत्र राहणारे, सीतेसह विविध वृक्षांनी भरलेल्या त्या अरण्यात शिरले.
प्रविष्टस्तु वनं घोरं बहुपुष्पफलद्रुमम्। ददर्शाश्रममेकान्ते चीरमालापरिष्कृतम्
फुलांनी आणि फळांनी बहरलेल्या, भीषण अशा त्या वनात शिरून, त्याने एका एकांत ठिकाणी चिरमाळांनी सजवलेला आश्रम पाहिला.
तत्र तापसमासीनं मलपङ्कजधारिणम्। रामः सुतीक्ष्णं विधिवत् तपोधनमभाषत
तिथे, तपश्चर्येच्या आणि मलमय वस्त्रांच्या चिन्हांनी युक्त असलेल्या सुतिक्ष्ण तपस्वीला रामाने योग्य रीतीने संबोधले.
रामोऽहमस्मि भगवन् भवन्तं द्रष्टुमागतः। तन्माभिवद धर्मज्ञ महर्षे सत्यविक्रम
भगवन्, मी राम आहे, तुम्हाला भेटायला आलो आहे; म्हणून धर्मज्ञ, सत्यप्रताप महर्षे, मला काही बोला.
स्वागतं ते रघुश्रेष्ठ राम सत्यभृतां वर। आश्रमोऽयं त्वयाऽऽक्रान्तः सनाथ इव साम्प्रतम्
रघुकुलातील श्रेष्ठ राम, सत्यधर्म पाळणाऱ्यांमध्ये सर्वोत्तम, तुला स्वागत आहे; तुझ्या येण्याने हा आश्रम जणू स्वामी असलेल्या घरासारखा झाला आहे.
प्रतीक्षमाणस्त्वामेव नारोहेऽहं महायशः। देवलोकमितो वीर देहं त्यक्त्वा महीतले
हे महाप्रसिद्धा, तुझीच वाट पाहत मी पृथ्वीवर शरीर ठेवून देवलोकात गेलो नाही.
चित्रकूटमुपादाय राज्यभ्रष्टोऽसि मे श्रुतः। इहोपयातः काकुत्स्थ देवराजः शतक्रतुः
चित्रकूटावर वास्तव्य करून, राज्य गमावलेला तू इथे आला आहेस, हे मी ऐकलं; आणि देवराज इंद्रही इथे आला आहे.
उपागम्य च मे देवो महादेवः सुरेश्वरः। सर्वाल्ँ लोकाञ्जितानाह मम पुण्येन कर्मणा
माझ्या पुण्यकर्मामुळे मी सर्व लोक जिंकले, असं देवाधिदेव महादेवाने इथे येऊन मला सांगितलं.
तेषु देवर्षिजुष्टेषु जितेषु तपसा मया। मत्प्रसादात् सभार्यस्त्वं विहरस्व सलक्ष्मणः
देव आणि ऋषी यांनी पावन केलेल्या या जागेत, जी मी तपाने मिळवली आहे, माझ्या कृपेने, तू सीतेसह आणि लक्ष्मणासह येथे आनंदाने राहू शकतोस.
तमुग्रतपसं दीप्तं महर्षिं सत्यवादिनम्। प्रत्युवाचात्मवान् रामो ब्रह्माणमिव वासवः
तीव्र तपाने तेजस्वी, सत्य बोलणाऱ्या त्या महर्षींना, स्वतःवर संयम असलेल्या रामाने, जसा इंद्र ब्रह्माला उत्तर देतो तसा, उत्तर दिले.
अहमेवाहरिष्यामि स्वयं लोकान् महामुने। आवासं त्वहमिच्छामि प्रदिष्टमिह कानने
महामुने, मी स्वतःच सर्व लोकांना जिंकू शकतो; पण या वनात, जसे तू दाखवले आहेस तसे, मला निवास करायची इच्छा आहे.
भवान् सर्वत्र कुशलः सर्वभूतहिते रतः। आख्यातं शरभङ्गेन गौतमेन महात्मना
तुम्ही सर्व कामांत कुशल आहात, सर्व प्राण्यांच्या कल्याणात रममाण आहात; हे मला महान शरभंग आणि गौतम यांनी सांगितले आहे.
एवमुक्तस्तु रामेण महर्षिर्लोकविश्रुतः। अब्रवीन्मधुरं वाक्यं हर्षेण महता युतः
रामाने असे म्हटल्यावर, जगात प्रसिद्ध असलेल्या त्या महर्षींनी, मोठ्या आनंदाने गोड शब्द बोलले.
अयमेवाश्रमो राम गुणवान् रम्यतामिति। ऋषिसंघानुचरितः सदा मूलफलैर्युतः
हे राम, हाच आश्रम गुणवान आणि रमणीय आहे, नेहमी ऋषींच्या समूहांनी वावरलेला, आणि मुळं-फळांनी भरलेला आहे.
इममाश्रममागम्य मृगसंघा महीयसः। अहत्वा प्रतिगच्छन्ति लोभयित्वाकुतोभयाः
या आश्रमात येणारे मोठे हरिणांचे कळप, फक्त मोह करून, कुणालाही इजा न करता, निर्भयपणे परत निघून जातात.
नान्यो दोषो भवेदत्र मृगेभ्योऽन्यत्र विद्धि वै। तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य महर्षेर्लक्ष्मणाग्रजः
येथे दुसरा कोणताही दोष नाही, फक्त हरिणांपासूनच त्रास होतो, हे जाणून ठेव. हे महर्षींचे शब्द लक्ष्मणाचा मोठा भाऊ रामाने ऐकले.
उवाच वचनं धीरो विगृह्य सशरं धनुः। तानहं सुमहाभाग मृगसंघान् समागतान्
धीराने, बाणांनी सज्ज धनुष्य हातात घेत, त्याने असे म्हटले: 'महाभाग, हे एकत्र आलेले हरिणांचे कळप मी मारून टाकीन.'
हन्यां निशितधारेण शरेणानतपर्वणा। भवांस्तत्राभिषज्येत किं स्यात् कृच्छ्रतरं ततः
'तीक्ष्ण आणि धारदार बाणाने मी त्यांना मारू शकतो; पण जर तुम्ही त्यांना तिथेच बरे केले, तर त्याहून मोठा त्रास कोणता?'
एतस्मिन्नाश्रमे वासं चिरं तु न समर्थये। तमेवमुक्त्वोपरमं रामः संध्यामुपागमत्
'या आश्रमात मी फार काळ राहू शकत नाही.' असे म्हणून राम शांत झाला आणि संध्याकाळची पूजा केली.
अन्वास्य पश्चिमां संध्यां तत्र वासमकल्पयत् । सुतीक्ष्णस्याश्रमे रम्ये सीतया लक्ष्मणेन च
तेथे संध्याकाळची पूजा करून, रामाने सीता आणि लक्ष्मणासह सुंदर सूतीक्ष्णाच्या आश्रमात राहायची व्यवस्था केली.
ततः शुभं तापसयोग्यमन्नं स्वयं सुतीक्ष्णः पुरुषर्षभाभ्याम्। ताभ्यां सुसत्कृत्य ददौ महात्मा संध्यानिवृत्तौ रजनीं समीक्ष्य
मग सूतीक्ष्ण ऋषींनी स्वतः, त्या दोन श्रेष्ठ पुरुषांचे योग्य आदरपूर्वक स्वागत करून, संध्याकाळ संपल्यावर, त्यांना तपस्व्यांना योग्य असे शुद्ध अन्न दिले.
thumb|अष्टमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे अरण्यकाण्डे अष्टमः सर्गः ॥३-
श्रीमद्वाल्मिकी रामायणाच्या अरण्यकांडातील आठवा सर्ग ऐका.
रामस्तु सहसौमित्रिः सुतीक्ष्णेनाभिपूजितः। परिणाम्य निशां तत्र प्रभाते प्रत्यबुध्यत
राम आणि सौमित्र, सूतीक्ष्ण ऋषींनी योग्य आदर दिल्यावर, तिथे रात्र घालवली आणि पहाटे उठले.
उत्थाय च यथाकालं राघवः सह सीतया। उपस्पृश्य सुशीतेन तोयेनोत्पलगन्धिना
निश्चित वेळेला, रामाने सीतेसह उठून, कमळाच्या सुवासिक आणि थंड पाण्याने शुद्धी केली.
अथ तेऽग्निं सुरांश्चैव वैदेही रामलक्ष्मणौ। काल्यं विधिवदभ्यर्च्य तपस्विशरणे वने
मग त्या तपस्व्यांच्या आश्रय असलेल्या वनात, वैदेही, राम आणि लक्ष्मण यांनी सकाळी अग्नी आणि देवतांची विधिपूर्वक पूजा केली.
उदयन्तं दिनकरं दृष्ट्वा विगतकल्मषाः। सुतीक्ष्णमभिगम्येदं श्लक्ष्णं वचनमब्रुवन्
सूर्य उगवताना पाहून, पापरहित झालेले ते तिघे सूतीक्ष्ण ऋषींकडे गेले आणि गोड शब्द बोलले.
सुखोषिताः स्म भगवंस्त्वया पूज्येन पूजिताः। आपृच्छामः प्रयास्यामो मुनयस्त्वरयन्ति नः
महाराज, तुमच्याकडून आम्हाला अगदी आदराने पाहुणचार मिळाला, त्यामुळे आम्ही फार सुखावलो आहोत. आता आम्ही परवानगी घेतो, कारण इतर ऋषी आम्हाला पुढे जायला सांगत आहेत.
त्वरामहे वयं द्रष्टुं कृत्स्नमाश्रममण्डलम्। ऋषीणां पुण्यशीलानां दण्डकारण्यवासिनाम्
आम्ही लवकरच दंडकारण्यात राहणाऱ्या पवित्र व्रतस्थ ऋषींच्या सर्व आश्रमांना भेट द्यायला निघालो आहोत.
अभ्यनुज्ञातुमिच्छामः सहैभिर्मुनिपुंगवैः। धर्मनित्यैस्तपोदान्तैर्विशिखैरिव पावकैः
या धर्मनिष्ठ, तपाने संयमित आणि अग्नीच्या ज्वाळेसारखे तेजस्वी असलेल्या श्रेष्ठ ऋषींसह आम्ही तुमची परवानगी मागतो.
तावदिच्छामहे गन्तुमित्युक्त्वा चरणौ मुनेः। ववन्दे सहसौमित्रिः सीतया सह राघवः
'आम्ही आता निघतो' असे सांगून, राम, सौमित्र आणि सीता यांनी त्या ऋषींच्या पायांना वंदन केले.