स पुण्यकर्मा भुवने द्विजर्षभः पितामहं सानुचरं ददर्श ह। पितामहश्चापि समीक्ष्य तं द्विजं ननन्द सुस्वागतमित्युवाच ह
पुण्यवान आणि जगातील श्रेष्ठ ब्राह्मण असलेल्या त्या ऋषीने, आपल्या सेवकांसह ब्रह्मदेवाला पाहिले. ब्रह्मदेवानेही त्या ब्राह्मणाला पाहून आनंदाने त्याचे स्वागत केले.
thumb|षष्ठः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे अरण्यकाण्डे षष्ठः सर्गः ॥३-
श्रीमद्वाल्मिकी रामायणातील अरण्यकांडाचा सहावा सर्ग ऐका.
शरभङ्गे दिवं प्राप्ते मुनिसङ्घाः समागताः। अभ्यगच्छन्त काकुत्स्थं रामं ज्वलिततेजसम्
शरभंग स्वर्गात गेला तेव्हा अनेक ऋषी एकत्र आले आणि तेजस्वी रामाकडे गेले.
वैखानसा वालखिल्याः सम्प्रक्षाला मरीचिपाः। अश्मकुट्टाश्च बहवः पत्राहाराश्च तापसाः
त्यात वैखानस, वालखिल्य, संप्रक्षाळ, मरीचिप, अनेक अश्मकुट्ट, आणि पानावर जगणारे तपस्वी होते.
दन्तोलूखलिनश्चैव तथैवोन्मज्जकाः परे। गात्रशय्या अशय्याश्च तथैवानवकाशिकाः
काही दातांनी उखळासारखे वापरणारे, काही नेहमी पाण्यात बुडून राहणारे, काही जमिनीवर झोपणारे किंवा झोप न घेणारे, आणि काही मोकळ्या जागेत राहणारेही होते.
मुनयः सलिलाहारा वायुभक्षास्तथापरे। आकाशनिलयाश्चैव तथा स्थण्डिलशायिनः
काही पाण्यावर जगणारे, काही वाऱ्यावर जगणारे, काही आकाशात राहणारे, आणि काही मातीवर झोपणारे ऋषी होते.
तथोर्ध्ववासिनो दान्तास्तथाऽऽर्द्रपटवाससः। सजपाश्च तपोनिष्ठास्तथा पञ्चतपोऽन्विताः
काही उभे राहून राहणारे, इंद्रियांवर ताबा असणारे, ओल्या वस्त्रात राहणारे, जप करणारे, कठोर तप करणारे आणि पंचतप करणारेही होते.
अभिगम्य च धर्मज्ञा रामं धर्मभृतां वरम्। ऊचुः परमधर्मज्ञमृषिसङ्घाः समागताः
राम या धर्मप्रिय आणि धर्म जाणणाऱ्या श्रेष्ठ पुरुषाजवळ जाऊन, एकत्र आलेले ऋषी त्याच्याशी बोलले.
त्वमिक्ष्वाकुकुलस्यास्य पृथिव्याश्च महारथः। प्रधानश्चापि नाथश्च देवानां मघवानिव
तू इक्ष्वाकू कुळाचा आणि या पृथ्वीचा पराक्रमी योद्धा, प्रमुख आणि रक्षण करणारा आहेस, जसा देवांत इंद्र आहे.
विश्रुतस्त्रिषु लोकेषु यशसा विक्रमेण च। पितृव्रतत्वं सत्यं च त्वयि धर्मश्च पुष्कलः
तीनही लोकांत तुझं यश आणि शौर्य प्रसिद्ध आहे; तुझ्यात पित्यावरील निष्ठा, सत्य आणि भरपूर धर्म आहे.
त्वामासाद्य महात्मानं धर्मज्ञं धर्मवत्सलम्। अर्थित्वान्नाथ वक्ष्यामस्तच्च नः क्षन्तुमर्हसि
महात्मा, धर्म जाणणारा आणि धर्मावर प्रेम करणारा म्हणून आम्ही तुझ्याकडे आलो आहोत; आम्ही मागणी करतो, हे रक्षक, कृपया आमचं हे मागणं क्षमा कर.
अधर्मः सुमहान् नाथ भवेत् तस्य तु भूपतेः। यो हरेद् बलिषड्भागं न च रक्षति पुत्रवत्
राजा जर प्रजेकडून सहावा भाग घेतो आणि मुलांसारखी प्रजा सांभाळत नाही, तर तो मोठा अधर्म करतो.
युञ्जानः स्वानिव प्राणान् प्राणैरिष्टान् सुतानिव। नित्ययुक्तः सदा रक्षन् सर्वान् विषयवासिनः
जो राजा नेहमीच आपली प्रजा स्वतःच्या प्राणांसारखी, किंवा प्रिय मुलांसारखी जपत असतो, तोच खरा राजा असतो.
प्राप्नोति शाश्वतीं राम कीर्तिं स बहुवार्षिकीम्। ब्रह्मणः स्थानमासाद्य तत्र चापि महीयते
असा राजा, हे राम, अनेक वर्षे टिकणारी कीर्ती मिळवतो, ब्रह्माचा लोक मिळवतो आणि तिथेही सन्मानित होतो.
यत् करोति परं धर्मं मुनिर्मूलफलाशनः। तत्र राज्ञश्चतुर्भागः प्रजा धर्मेण रक्षतः
मूळ आणि फळावर जगणारा तपस्वी जो श्रेष्ठ धर्म करतो, त्यातला चौथा भाग प्रजेला धर्माने वाचवणाऱ्या राजाला मिळतो.
सोऽयं ब्राह्मणभूयिष्ठो वानप्रस्थगणो महान्। त्वन्नाथोऽनाथवद् राम राक्षसैर्हन्यते भृशम्
हे राम, तुझ्या संरक्षणाखाली असलेला हा मोठा, बहुतेक ब्राह्मणांचा, वनात राहणाऱ्या तपस्वींचा समुदाय राक्षसांनी जणू कोणीच नाही अशा प्रकारे मारला जात आहे.
एहि पश्य शरीराणि मुनीनां भावितात्मनाम्। हतानां राक्षसैर्घोरैर्बहूनां बहुधा वने
ये, पाहा या वनात कित्येक साधुपुरुषांचे, राक्षसांनी वेगवेगळ्या प्रकारे ठार केलेल्या, शरीरं पडली आहेत.
पम्पानदीनिवासानामनुमन्दाकिनीमपि। चित्रकूटालयानां च क्रियते कदनं महत्
पंपा नदी, अनु-मंदाकिनी आणि चित्रकूट येथे राहणाऱ्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर हत्याकांड घडत आहे.
एवं वयं न मृष्यामो विप्रकारं तपस्विनाम्। क्रियमाणं वने घोरं रक्षोभिर्भीमकर्मभिः
वनात तप करणाऱ्यांवर राक्षसांनी घडवलेला हा भयंकर अन्याय आम्हाला सहन होत नाही.
ततस्त्वां शरणार्थं च शरण्यं समुपस्थिताः। परिपालय नो राम वध्यमानान् निशाचरैः
म्हणून, आम्ही तुझ्या आश्रयाला आलो आहोत; रात्रभर हिंडणाऱ्या राक्षसांनी त्रस्त असलेल्या आम्हाला, हे राम, तू वाचव.
परा त्वत्तो गतिर्वीर पृथिव्यां नोपपद्यते। परिपालय नः सर्वान् राक्षसेभ्यो नृपात्मज
वीरांनो, या पृथ्वीवर तुझ्याशिवाय आम्हाला दुसरं कुठेच आश्रय नाही. राजपुत्रा, राक्षसांपासून आम्हा सर्वांचं रक्षण कर.
एतच्छ्रुत्वा तु काकुत्स्थस्तापसानां तपस्विनाम्। इदं प्रोवाच धर्मात्मा सर्वानेव तपस्विनः
हे ऐकून, धर्मशील काकुत्स्थपुत्राने त्या सर्व तपस्वी साधूंना असे सांगितले.
नैवमर्हथ मां वक्तुमाज्ञाप्योऽहं तपस्विनाम्। केवलेन स्वकार्येण प्रवेष्टव्यं वनं मया
तुम्ही मला असं आज्ञा देणं योग्य नाही; मी साधूंच्या आज्ञेने नाही, तर माझ्या कर्तव्यासाठीच या वनात येणार आहे.
विप्रकारमपाक्रष्टुं राक्षसैर्भवतामिमम्। पितुस्तु निर्देशकरः प्रविष्टोऽहमिदं वनम्
राक्षसांनी तुम्हा सर्वांवर केलेला अन्याय दूर करण्यासाठी आणि वडिलांची आज्ञा पाळण्यासाठी मी या वनात आलो आहे.
भवतामर्थसिद्ध्यर्थमागतोऽहं यदृच्छया। तस्य मेऽयं वने वासो भविष्यति महाफलः
तुमच्या कार्यसिद्धीसाठी मी योगायोगाने इथे आलो आहे; या वनातील माझा वास मला मोठं फळ देईल.
तपस्विनां रणे शत्रून् हन्तुमिच्छामि राक्षसान्। पश्यन्तु वीर्यमृषयः सभ्रातुर्मे तपोधनाः
मी या तपस्वींच्या शत्रू असलेल्या राक्षसांचा युद्धात नाश करण्याची इच्छा बाळगतो; माझ्या वीरतेचं साक्षीदार म्हणून हे तपस्वी आणि माझा भाऊ दोघंही पाहोत.
दत्त्वा वरं चापि तपोधनानां धर्मे धृतात्मा सह लक्ष्मणेन। तपोधनैश्चापि सहार्यदत्तः सुतीक्ष्णमेवाभिजगाम वीरः
तपस्वी साधूंना वर दिल्यावर, धर्मनिष्ठ आणि संयमी राम लक्ष्मणासह आणि त्या तपस्वींसह सुतिक्ष्णाकडे गेला.
thumb|सप्तमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे अरण्यकाण्डे सप्तमः सर्गः ॥३-
आता सप्तम सर्ग ऐका.
रामस्तु सहितो भ्रात्रा सीतया च परंतपः। सुतीक्ष्णस्याश्रमपदं जगाम सह तैर्द्विजैः
शत्रूंना जाळणारा राम, आपल्या भावासह आणि सीतेसह, त्या द्विजांसोबत सुतिक्ष्णाच्या आश्रमात गेला.
स गत्वा दूरमध्वानं नदीस्तीर्त्वा बहूदकाः। ददर्श विमलं शैलं महामेरुमिवोन्नतम्
दूरचा प्रवास करून, अनेक पाण्याने भरलेल्या नद्या ओलांडून, त्याने एक स्वच्छ, उंच असा मेरू पर्वतासारखा डोंगर पाहिला.