अहमेवाहरिष्यामि सर्वाल्ँ लोकान् महामुने। आवासं त्वहमिच्छामि प्रदिष्टमिह कानने
महामुने, मी स्वतःच सर्व लोक जिंकणार आहे; या वनात, जिथे तू दाखवले आहेस, तिथेच मला निवास हवा आहे.
राघवेणैवमुक्तस्तु शक्रतुल्यबलेन वै। शरभङ्गो महाप्राज्ञः पुनरेवाब्रवीद् वचः
इंद्रासारखी बळ असलेल्या राघवाने असे म्हटल्यावर, शरभंग महाप्राज्ञ पुन्हा बोलला.
इह राम महातेजाः सुतीक्ष्णो नाम धार्मिकः। वसत्यरण्ये नियतः स ते श्रेयो विधास्यति
रामा, इथे या वनात सुतिक्ष्ण नावाचा तेजस्वी आणि धर्मनिष्ठ ऋषी राहतो. तो तुझ्या कल्याणासाठी मार्ग दाखवेल.
सुतीक्ष्णमभिगच्छ त्वं शुचौ देशे तपस्विनम्। रमणीये वनोद्देशे स ते वासं विधास्यति
तू त्या सुतिक्ष्ण तपस्व्याजवळ जा, तो पवित्र आणि रम्य वनात राहतो. तो तुझ्या निवासाची व्यवस्था करील.
इमां मन्दाकिनीं राम प्रतिस्रोतामनुव्रज। नदीं पुष्पोडुपवहां ततस्तत्र गमिष्यसि
रामा, या मंदाकिनी नदीच्या प्रवाहाविरुद्ध चालत जा. ही नदी फुलांनी आणि तारकांनी भरलेली आहे; मग तू तुझ्या ठिकाणी पोहोचशील.
एष पन्था नरव्याघ्र मुहूर्तं पश्य तात माम्। यावज्जहामि गात्राणि जीर्णां त्वचमिवोरगः
मनुष्यसिंहा, हा मार्ग आहे. थोडा वेळ माझ्याकडे पाहा, मुला, जोपर्यंत मी सापाने जुनी कात टाकावी तशी माझी देहकले टाकतो.
ततोऽग्निं स समाधाय हुत्वा चाज्येन मन्त्रवत् । शरभङ्गो महातेजाः प्रविवेश हुताशनम्
मग त्याने अग्नी प्रज्वलित केला आणि मंत्रांनी तुपाची आहुती दिली. तेजस्वी शरभंग त्या यज्ञाग्नीत प्रवेश केला.
तस्य रोमाणि केशांश्च तदा वह्निर्महात्मनः। जीर्णां त्वचं तदस्थीनि यच्च मांसं च शोणितम्
त्या वेळी, त्या महात्म्याच्या अंगावरील केस, जुनी कात, हाडे, मांस आणि रक्त अग्निने भस्म केले.
स च पावकसंकाशः कुमारः समपद्यत। उत्थायाग्निचयात् तस्माच्छरभङ्गो व्यरोचत
मग तो अग्नीप्रमाणे तेजस्वी तरुण झाला, आणि यज्ञकुंडातून उभा राहून शरभंग झळकू लागला.
स लोकानाहिताग्नीनामृषीणां च महात्मनाम्। देवानां च व्यतिक्रम्य ब्रह्मलोकं व्यरोहत
त्याने अग्निहोत्र करणाऱ्या ऋषींचे, महात्म्यांचे आणि देवांचे लोक पार केले आणि ब्रह्मलोकात गेला.
स पुण्यकर्मा भुवने द्विजर्षभः पितामहं सानुचरं ददर्श ह। पितामहश्चापि समीक्ष्य तं द्विजं ननन्द सुस्वागतमित्युवाच ह
पुण्यवान आणि जगातील श्रेष्ठ ब्राह्मण असलेल्या त्या ऋषीने, आपल्या सेवकांसह ब्रह्मदेवाला पाहिले. ब्रह्मदेवानेही त्या ब्राह्मणाला पाहून आनंदाने त्याचे स्वागत केले.
thumb|षष्ठः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे अरण्यकाण्डे षष्ठः सर्गः ॥३-
श्रीमद्वाल्मिकी रामायणातील अरण्यकांडाचा सहावा सर्ग ऐका.
शरभङ्गे दिवं प्राप्ते मुनिसङ्घाः समागताः। अभ्यगच्छन्त काकुत्स्थं रामं ज्वलिततेजसम्
शरभंग स्वर्गात गेला तेव्हा अनेक ऋषी एकत्र आले आणि तेजस्वी रामाकडे गेले.
वैखानसा वालखिल्याः सम्प्रक्षाला मरीचिपाः। अश्मकुट्टाश्च बहवः पत्राहाराश्च तापसाः
त्यात वैखानस, वालखिल्य, संप्रक्षाळ, मरीचिप, अनेक अश्मकुट्ट, आणि पानावर जगणारे तपस्वी होते.
दन्तोलूखलिनश्चैव तथैवोन्मज्जकाः परे। गात्रशय्या अशय्याश्च तथैवानवकाशिकाः
काही दातांनी उखळासारखे वापरणारे, काही नेहमी पाण्यात बुडून राहणारे, काही जमिनीवर झोपणारे किंवा झोप न घेणारे, आणि काही मोकळ्या जागेत राहणारेही होते.
मुनयः सलिलाहारा वायुभक्षास्तथापरे। आकाशनिलयाश्चैव तथा स्थण्डिलशायिनः
काही पाण्यावर जगणारे, काही वाऱ्यावर जगणारे, काही आकाशात राहणारे, आणि काही मातीवर झोपणारे ऋषी होते.
तथोर्ध्ववासिनो दान्तास्तथाऽऽर्द्रपटवाससः। सजपाश्च तपोनिष्ठास्तथा पञ्चतपोऽन्विताः
काही उभे राहून राहणारे, इंद्रियांवर ताबा असणारे, ओल्या वस्त्रात राहणारे, जप करणारे, कठोर तप करणारे आणि पंचतप करणारेही होते.
अभिगम्य च धर्मज्ञा रामं धर्मभृतां वरम्। ऊचुः परमधर्मज्ञमृषिसङ्घाः समागताः
राम या धर्मप्रिय आणि धर्म जाणणाऱ्या श्रेष्ठ पुरुषाजवळ जाऊन, एकत्र आलेले ऋषी त्याच्याशी बोलले.
त्वमिक्ष्वाकुकुलस्यास्य पृथिव्याश्च महारथः। प्रधानश्चापि नाथश्च देवानां मघवानिव
तू इक्ष्वाकू कुळाचा आणि या पृथ्वीचा पराक्रमी योद्धा, प्रमुख आणि रक्षण करणारा आहेस, जसा देवांत इंद्र आहे.
विश्रुतस्त्रिषु लोकेषु यशसा विक्रमेण च। पितृव्रतत्वं सत्यं च त्वयि धर्मश्च पुष्कलः
तीनही लोकांत तुझं यश आणि शौर्य प्रसिद्ध आहे; तुझ्यात पित्यावरील निष्ठा, सत्य आणि भरपूर धर्म आहे.
त्वामासाद्य महात्मानं धर्मज्ञं धर्मवत्सलम्। अर्थित्वान्नाथ वक्ष्यामस्तच्च नः क्षन्तुमर्हसि
महात्मा, धर्म जाणणारा आणि धर्मावर प्रेम करणारा म्हणून आम्ही तुझ्याकडे आलो आहोत; आम्ही मागणी करतो, हे रक्षक, कृपया आमचं हे मागणं क्षमा कर.
अधर्मः सुमहान् नाथ भवेत् तस्य तु भूपतेः। यो हरेद् बलिषड्भागं न च रक्षति पुत्रवत्
राजा जर प्रजेकडून सहावा भाग घेतो आणि मुलांसारखी प्रजा सांभाळत नाही, तर तो मोठा अधर्म करतो.
युञ्जानः स्वानिव प्राणान् प्राणैरिष्टान् सुतानिव। नित्ययुक्तः सदा रक्षन् सर्वान् विषयवासिनः
जो राजा नेहमीच आपली प्रजा स्वतःच्या प्राणांसारखी, किंवा प्रिय मुलांसारखी जपत असतो, तोच खरा राजा असतो.
प्राप्नोति शाश्वतीं राम कीर्तिं स बहुवार्षिकीम्। ब्रह्मणः स्थानमासाद्य तत्र चापि महीयते
असा राजा, हे राम, अनेक वर्षे टिकणारी कीर्ती मिळवतो, ब्रह्माचा लोक मिळवतो आणि तिथेही सन्मानित होतो.
यत् करोति परं धर्मं मुनिर्मूलफलाशनः। तत्र राज्ञश्चतुर्भागः प्रजा धर्मेण रक्षतः
मूळ आणि फळावर जगणारा तपस्वी जो श्रेष्ठ धर्म करतो, त्यातला चौथा भाग प्रजेला धर्माने वाचवणाऱ्या राजाला मिळतो.
सोऽयं ब्राह्मणभूयिष्ठो वानप्रस्थगणो महान्। त्वन्नाथोऽनाथवद् राम राक्षसैर्हन्यते भृशम्
हे राम, तुझ्या संरक्षणाखाली असलेला हा मोठा, बहुतेक ब्राह्मणांचा, वनात राहणाऱ्या तपस्वींचा समुदाय राक्षसांनी जणू कोणीच नाही अशा प्रकारे मारला जात आहे.
एहि पश्य शरीराणि मुनीनां भावितात्मनाम्। हतानां राक्षसैर्घोरैर्बहूनां बहुधा वने
ये, पाहा या वनात कित्येक साधुपुरुषांचे, राक्षसांनी वेगवेगळ्या प्रकारे ठार केलेल्या, शरीरं पडली आहेत.
पम्पानदीनिवासानामनुमन्दाकिनीमपि। चित्रकूटालयानां च क्रियते कदनं महत्
पंपा नदी, अनु-मंदाकिनी आणि चित्रकूट येथे राहणाऱ्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर हत्याकांड घडत आहे.
एवं वयं न मृष्यामो विप्रकारं तपस्विनाम्। क्रियमाणं वने घोरं रक्षोभिर्भीमकर्मभिः
वनात तप करणाऱ्यांवर राक्षसांनी घडवलेला हा भयंकर अन्याय आम्हाला सहन होत नाही.
ततस्त्वां शरणार्थं च शरण्यं समुपस्थिताः। परिपालय नो राम वध्यमानान् निशाचरैः
म्हणून, आम्ही तुझ्या आश्रयाला आलो आहोत; रात्रभर हिंडणाऱ्या राक्षसांनी त्रस्त असलेल्या आम्हाला, हे राम, तू वाचव.