ऋषयश्च महात्मानः सिद्धविद्याधरोरगाः । चारणाश्च सुतान् वीरान् ससृजुर्वनचारिणः ॥१-१७-
महान ऋषी, सिद्ध, विद्याधर, नाग आणि चारण यांनीही शूर आणि वनात राहणारी मुलं जन्माला घातली.
वानरेन्द्रं महेन्द्राभमिन्द्रो वालिनमात्मजम् । सुग्रीवं जनयामास तपनस्तपतां वरः ॥१-१७-
इंद्राने महेंद्रासारखा बलवान आणि वानरांचा राजा वालि जन्माला घातला; तर तेजस्वी सूर्याने सुग्रीवाला जन्म दिला.
बृहस्पतिस्त्वजनयत् तारं नाम महाकपिम् । सर्ववानरमुख्यानां बुद्धिमन्तमनुत्तमम् ॥१-१७-
बृहस्पतीने तारा नावाचा महान आणि सर्व वानरांमध्ये श्रेष्ठ, बुद्धिमान असा पुत्र जन्माला घातला.
धनदस्य सुतः श्रीमान् वानरो गन्धमादनः । विश्वकर्मा त्वजनयन्नलं नाम महाकपिम् ॥१-१७-
कुबेराचा तेजस्वी पुत्र गंधमादन वानर होता; तर विश्वकर्म्याने नल नावाचा महान वानर जन्माला घातला.
पावकस्य सुतः श्रीमान् नीलोऽग्निसदृशप्रभः । तेजसा यशसा वीर्यादत्यरिच्यत वीर्यवान् ॥१-१७-
अग्नीचा तेजस्वी पुत्र नील, अग्नीप्रमाणेच तेजस्वी होता; तो आपल्या तेज, कीर्ती आणि शौर्याने सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ ठरला.
रूपद्रविणसम्पन्नावश्विनौ रूपसम्मतौ । मैन्दं च द्विविदं चैव जनयामासतुः स्वयम् ॥१-१७-
रूप आणि संपत्तीने संपन्न अश्विनी कुमारांनी स्वतःच सुंदर आणि प्रसिद्ध अशी मैंद व द्विविद ही दोन मुलं जन्माला घातली.
वरुणो जनयामास सुषेणं नाम वानरम् । शरभं जनयामास पर्जन्यस्तु महाबलः ॥१-१७-
वरुणाने सुसेन नावाचा वानर जन्माला घातला; तर बलवान पर्जन्याने शरभ नावाचा पुत्र जन्माला घातला.
मारुतस्यौरसः श्रीमान् हनुमान् नाम वानरः । वज्रसंहननोपेतो वैनतेयसमो जवे ॥१-१७-
वायूचा तेजस्वी पुत्र हनुमान जन्माला आला, त्याचं शरीर वज्रासारखं मजबूत होतं आणि वेगाने तो गरुडासारखा होता.
अप्रमेयबला वीरा विक्रान्ताः कामरूपिणः । ते गजाचलसंकाशा वपुष्मन्तो महाबलाः ॥१-१७-
हे सर्व वीर अमाप बळाचे, पराक्रमी आणि इच्छेनुसार रूप बदलू शकणारे होते. ते हत्ती आणि पर्वतासारखे बलवान, तेजस्वी आणि सुंदर शरीराचे होते.
ऋक्षवानरगोपुच्छाः क्षिप्रमेवाभिजज्ञिरे । यस्य देवस्य यद्रूपं वेषो यश्च पराक्रमः ॥१-१७-
ऋक्ष, वानर आणि गायीच्या शेपटीसारखे शेपट असणारे हे सर्व, त्या त्या देवतेच्या रूप, वेश आणि पराक्रमानुसार लवकरच जन्मले.
अजायत समं तेन तस्य तस्य पृथक् पृथक् । गोलाङ्गूलीषु चोत्पन्नाः किंचिदुन्नतविक्रमाः ॥१-१७-
प्रत्येक जण त्या त्या देवतेसारखा, वेगळा वेगळा जन्मला; आणि गोलांगुलांमध्ये काही जण थोडे अधिक पराक्रमी होते.
ऋक्षीषु च तथा जाता वानराः किन्नरीषु च । देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्ययक्षा यशस्विनः ॥१-१७-
ऋक्ष आणि किंनरी स्त्रियांमध्येही वानर जन्मले; देव, महर्षी, गंधर्व, गरुड आणि प्रसिद्ध यक्ष,
नागाः किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगाः । बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रशः ॥१-१७-
नाग, किम्पुरुष, सिद्ध, विद्याधर आणि उरग यांनीही आनंदाने हजारो पुत्र तिथे जन्माला घातले.
चारणाश्च सुतान् वीरान् ससृजुर्वनचारिणः । वानरान् सुमहाकायान् सर्वान् वै वनचारिणः ॥१-१७-
चारणांनी देखील शूर आणि अरण्यात वावरणारे, प्रचंड शरीराचे वानर पुत्र निर्माण केले, जे सर्वजण वनातच राहणारे होते.
अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च । नागकन्यासु च तदा गन्धर्वीणां तनूषु च । कामरूपबलोपेता यथाकामविचारिणः ॥१-१७-
मुख्य अप्सरा, विद्याधरी, नागकन्या आणि गंधर्विणी यांच्या देहातून, इच्छेनुसार रूप व बल धारण करणारे, हवे तसे फिरणारे पुत्र जन्माला आले.
सिंहशार्दूलसदृशा दर्पेण च बलेन च । शिलाप्रहरणाः सर्वे सर्वे पादपयोधिनः ॥१-१७-
ते सर्व अभिमान व बळाने सिंह व वाघासारखे होते, दगड शस्त्र म्हणून वापरत आणि झाडे व डोंगरांमध्ये वावरत.
नखदंष्ट्रायुधाः सर्वे सर्वे सर्वास्त्रकोविदाः । विचालयेयुः शैलेन्द्रान् भेदयेयुः स्थिरान् द्रुमान् ॥१-१७-
सर्वांच्या नखदात हेच त्यांचे शस्त्र होते, सर्व अस्त्रांचे तज्ञ होते, ते डोंगर हलवू शकत आणि मजबूत झाडे फोडू शकत.
क्षोभयेयुश्च वेगेन समुद्रं सरितां पतिम् । दारयेयुः क्षितिं पद्भ्यामाप्लवेयुर्महार्णवान् ॥१-१७-
त्यांच्या वेगाने ते समुद्र हलवू शकत, पायांनी पृथ्वी फाडू शकत आणि मोठ्या समुद्रांवरून उडी मारू शकत.
नभस्तलं विशेयुश्च गृह्णीयुरपि तोयदान् । गृह्णीयुरपि मातङ्गान् मत्तान् प्रव्रजतो वने ॥१-१७-
ते आकाशात जाऊ शकत, ढग पकडू शकत आणि अरण्यात भटकणारे मदमस्त हत्ती देखील पकडू शकत.
नर्दमानांश्च नादेन पातयेयुर्विहङ्गमान् । ईदृशानां प्रसूतानि हरीणां कामरूपिणाम् ॥१-१७-
त्यांच्या गजराने ते आकाशात उडणारे पक्षी खाली पाडू शकत; असे हे इच्छेनुसार रूप बदलणारे वानर जन्मले.
शतं शतसहस्राणि यूथपानां महात्मनाम् । ते प्रधानेषु यूथेषु हरीणां हरियूथपाः ॥१-१७-
शेकडो शेकडो हजारो बलवान वानरसेनापती जन्मले, जे वानरांमध्ये प्रमुख होते.
बभूवुर्यूथपश्रेष्ठान् वीरांश्चाजनयन् हरीन् । अन्ये ऋक्षवतः प्रस्थानुपतस्थुः सहस्रशः ॥१-१७-
ते वानरसेनापतींच्या अग्रगण्य झाले आणि शूर वानरांची निर्मिती केली; इतर हजारो वानर ऋक्षांसोबत प्रवासाला निघाले.
अन्ये नानाविधाञ्छैलान् काननानि च भेजिरे । सूर्यपुत्रं च सुग्रीवं शक्रपुत्रं च वालिनम् ॥१-१७-
इतर काही वेगवेगळ्या डोंगरांमध्ये आणि जंगलांत गेले; त्यांनी सूर्यपुत्र सुग्रीव आणि इंद्रपुत्र वाली यांची सेवा केली.
भ्रातरावुपतस्थुस्ते सर्वे च हरियूथपाः । नलं नीलं हनूमन्तमन्यांश्च हरियूथपान् ॥१-१७-
सर्व वानरसेनापती त्या दोन भावांभोवती गोळा झाले, तसेच नल, नील, हनुमान आणि इतर वानरसेनापतीही होते.
ते तार्क्ष्यबलसम्पन्नाः सर्वे युद्धविशारदाः । विचरन्तोऽर्दयन् सर्वान् सिंहव्याघ्रमहोरगान् ॥१-१७-
ते सर्व गरुडासारख्या बळाचे, युद्धकुशल होते, फिरताना सिंह, वाघ आणि मोठ्या सर्पांना पराभूत करत.
महाबलो महाबाहुर्वाली विपुलविक्रमः । जुगोप भुजवीर्येण ऋक्षगोपुच्छवानरान् ॥१-१७-
महाबली, दीर्घबाहू आणि पराक्रमी वाली आपल्या भुजाबळाने ऋक्षासारख्या शेपटीच्या वानरांचे रक्षण करत असे.
तैरियं पृथिवी शूरैः सपर्वतवनार्णवा । कीर्णा विविधसंस्थानैर्नानाव्यञ्जनलक्षणैः ॥१-१७-
या शूरांनी पर्वत, वन आणि समुद्रांसह ही पृथ्वी विविध रूपांनी आणि वैशिष्ट्यांनी भरून गेली.
तैर्मेघवृन्दाचलकूटसंनिभै- :::र्महाबलैर्वानरयूथपाधिपैः बभूव भूर्भीमशरीररूपैः :::समावृता रामसहायहेतोः ॥१-१७-
मेघांच्या किंवा डोंगरशिखरांच्या सारख्या बलवान वानरसेनापतींमुळे, पृथ्वी भीषण रूपांनी भरली गेली, रामाच्या सहाय्यासाठी.
thumb|अष्टादशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे बालकाण्डे अष्टादशः सर्गः ॥१-
आता अठरावा सर्ग ऐका.
निर्वृत्ते तु क्रतौ तस्मिन् हयमेधे महात्मनः । प्रतिगृह्यमरा भागान् प्रतिजग्मुर्यथागतम् ॥१-१८-
महात्म्य असलेल्या त्या अश्वमेध यज्ञाची पूर्णता झाल्यावर, देवांनी आपापला भाग घेतला आणि जसे आले तसे परत गेले.