तथेति च ततः सर्वे मन्त्रिणः प्रत्यपूजयन् । पार्थिवेन्द्रस्य तद् वाक्यं यथाज्ञप्तमकुर्वत ॥१-१२-
तेव्हा सर्व मंत्र्यांनी 'तसेच होईल' असे म्हणत राजाच्या आज्ञेचे आदरपूर्वक पालन केले.
ततो द्विजास्ते धर्मज्ञमस्तुवन् पार्थिवर्षभम् । अनुज्ञातास्ततः सर्वे पुनर्जग्मुर्यथागतम् ॥१-१२-
नंतर त्या द्विजांनी धर्मज्ञ अशा राजाची स्तुती केली आणि त्याची परवानगी घेऊन जसे आले तसे परत गेले.
गतेषु तेषु विप्रेषु मन्त्रिणस्तान् नराधिपः । विसर्जयित्वा स्वं वेश्म प्रविवेश महामतिः ॥१-१२-
त्या ब्राह्मणांनी परत गेल्यावर, राजाने आपल्या मंत्र्यांना निरोप दिला आणि स्वतःच्या राजवाड्यात गेला.
thumb|त्रयोदशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे बालकाण्डे त्रयोदशः सर्गः ॥१-
आता श्रीमद्वाल्मीकीरामायणातील बालकांडातील त्रयोदश अध्याय ऐका.
पुनः प्राप्ते वसन्ते तु पूर्णः संवत्सरोऽभवत् । प्रसवार्थं गतो यष्टुं हयमेधेन वीर्यवान् ॥१-१३-
पुन्हा वसंत ऋतू आल्यावर एक पूर्ण वर्ष झाले आणि संततीसाठी बलवान राजा यज्ञ करण्यासाठी निघाला.
अभिवाद्य वसिष्ठं च न्यायतः प्रतिपूज्य च । अब्रवीत् प्रश्रितं वाक्यं प्रसवार्थं द्विजोत्तमम् ॥१-१३-
त्याने वसिष्ठांना नम्रपणे वंदन करून योग्य सन्मान दिला आणि संततीच्या इच्छेसाठी श्रेष्ठ ब्राह्मणांशी विनम्रपणे बोलला.
यज्ञो मे क्रियतां ब्रह्मन् यथोक्तं मुनिपुङ्गव । यथा न विघ्नाः क्रियन्ते यज्ञाङ्गेषु विधीयताम् ॥१-१३-
हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, माझ्यासाठी यज्ञ नियमाप्रमाणे करा, आणि यज्ञाच्या कोणत्याही भागात अडथळा येऊ नये, याची काळजी घ्या.
भवान् स्निग्धः सुहृन्मह्यं गुरुश्च परमो महान् । वोढव्यो भवता चैव भारो यज्ञस्य चोद्यतः ॥१-१३-
आपण माझे प्रेमळ मित्र, आणि महान गुरु आहात. म्हणून या यज्ञाचा भार आपणच उचलावा.
तथेति च स राजानमब्रवीद् द्विजसत्तमः । करिष्ये सर्वमेवैतद् भवता यत् समर्थितम् ॥१-१३-
त्यावर त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाने राजाला सांगितले, 'तसेच होईल; आपण ठरवलेले सर्व मी पार पाडीन.'
ततोऽब्रवीद् द्विजान् वृद्धान् यज्ञकर्मसुनिष्ठितान् । स्थापत्ये निष्ठितांश्चैव वृद्धान् परमधार्मिकान् ॥१-१३-
नंतर त्यांनी यज्ञकर्मात पारंगत आणि वयोवृद्ध ब्राह्मणांना, तसेच बांधकामात निपुण आणि श्रेष्ठ धर्मशील वृद्धांना बोलावले.
कर्मान्तिकाञ्शिल्पकारान् वर्धकीन् खनकानपि । गणकाञ्शिल्पिनश्चैव तथैव नटनर्तकान् ॥१-१३-
त्यांनी कुशल कारागीर, सुतार, खोदकाम करणारे, गणक, शिल्पकार, तसेच नट-नर्तकांनाही बोलावले.
तथा शुचीञ्शास्त्रविदः पुरुषान् सुबहुश्रुतान् । यज्ञकर्म समीहन्तां भवन्तो राजशासनात् ॥१-१३-
त्याचप्रमाणे शुद्ध, शास्त्रज्ञ आणि विद्वान पुरुषांनाही बोलावले आणि सांगितले, 'राजाच्या आज्ञेने आपण सर्वांनी हा यज्ञ आरंभावा.'
इष्टका बहुसाहस्री शीघ्रमानीयतामिति । उपकार्याः क्रियन्तां च राज्ञो बहुगुणान्विताः ॥१-१३-
हजारो विटा लवकर आणा आणि राजासाठी सगळी तयारी काळजीपूर्वक व उत्तम रीतीने करा.
ब्राह्मणावसथाश्चैव कर्तव्याः शतशः शुभाः । भक्ष्यान्नपानैर्बहुभिः समुपेताः सुनिष्ठिताः ॥१-१३-
शेकडो शुभ ब्राह्मणांच्या वसती घ्या, जिथे भरपूर जेवण आणि पाणी व्यवस्थितपणे उपलब्ध असेल.
तथा पौरजनस्यापि कर्तव्याश्च सुविस्तराः । आगतानां सुदूराच्च पार्थिवानां पृथक् पृथक् ॥१-१३-
तसेच नगरातील लोकांसाठीही प्रशस्त निवास व्यवस्था करा आणि दूरदूरून येणाऱ्या राजांसाठी वेगळी सोय करा.
वाजिवारणशालाश्च तथा शय्यागृहाणि च । भटानां महदावासा वैदेशिकनिवासिनाम् ॥१-१३-
घोडे आणि हत्तींसाठी तबेले, झोपायला घरं, तसेच सैनिक आणि परदेशी पाहुण्यांसाठी मोठ्या निवासस्थानांचीही तयारी करा.
दातव्यमन्नं विधिवत् सत्कृत्य न तु लीलया । सर्वे वर्णा यथा पूजां प्राप्नुवन्ति सुसत्कृताः ॥१-१३-
जेवण योग्य रीतीने आणि आदराने द्या, हलगर्जीपणाने नाही, म्हणजे सर्व जातींना सन्मान मिळेल आणि त्यांची नीट पाहुणचार होईल.
न चावज्ञा प्रयोक्तव्या कामक्रोधवशादपि । यज्ञकर्मसु ये व्यग्राः पुरुषाः शिल्पिनस्तथा ॥१-१३-
यज्ञाच्या कामात गुंतलेल्या लोकांना किंवा कारागिरांना, इच्छा किंवा रागामुळेही, कधीही अपमान करू नका.
तेषामपि विशेषेण पूजा कार्या यथाक्रमम् । ये स्युः सम्पूजिताः सर्वे वसुभिर्भोजनेन च ॥१-१३-
त्यांचाही विशेष सन्मान योग्य क्रमाने करा, म्हणजे सर्वांना भेटवस्तू आणि जेवण मिळून त्यांचा आदर होईल.
यथा सर्वं सुविहितं न किंचित् परिहीयते । तथा भवन्तः कुर्वन्तु प्रीतियुक्तेन चेतसा ॥१-१३-
सर्व काही नीटनेटकं व्हावं, काहीही कमी पडू नये, आणि हे सर्व आनंदाने व भक्तीभावाने करा.
ततः सर्वे समागम्य वसिष्ठमिदमब्रुवन् । यथेष्टं तत् सुविहितं न किंचित् परिहीयते ॥१-१३-
नंतर सर्वजण एकत्र येऊन वसिष्ठांना म्हणाले, "आपण सांगितल्याप्रमाणे सर्व काही नीट झाले आहे, काहीच राहिले नाही."
यथोक्तं तत् करिष्यामो न किंचित् परिहास्यते । ततः सुमन्त्रमाहूय वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत् ॥१-१३-
"आपण सांगितले तसेच आम्ही करू, काहीही दुर्लक्ष केले जाणार नाही." मग वसिष्ठांनी सुमंत्राला बोलावून सांगितले:
निमन्त्रयस्व नृपतीन् पृथिव्यां ये च धार्मिकाः । ब्राह्मणान् क्षत्रियान् वैश्याञ्शूद्रांश्चैव सहस्रशः ॥१-१३-
पृथ्वीवरचे धर्मशील राजे, तसेच हजारो ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र यांना आमंत्रण दे.
समानयस्व सत्कृत्य सर्वदेशेषु मानवान् । मिथिलाधिपतिं शूरं जनकं सत्यवादिनम् ॥१-१३-
सर्व प्रदेशांतील लोकांना आदराने घेऊन ये, विशेषतः मिथिलाधिपती, शूर आणि सत्यवचनी जनक यांना.
तमानय महाभागं स्वयमेव सुसत्कृतम् । पूर्वं सम्बन्धिनं ज्ञात्वा ततः पूर्वं ब्रवीमि ते ॥१-१३-
तो महान आणि पूज्य जनक स्वतः जाऊन मोठ्या सन्मानाने घेऊन ये, कारण तो आपला जुना आप्त आहे, म्हणून मी त्याचा प्रथम उल्लेख केला.
तथा काशिपतिं स्निग्धं सततं प्रियवादिनम् । सद्वृत्तं देवसंकाशं स्वयमेवानयस्व ह ॥१-१३-
तसेच, नेहमी प्रेमळ आणि गोड बोलणारा, उत्तम वर्तनाचा व देवासारखा काशीचा राजा, त्यालाही स्वतः जाऊन घेऊन ये.
तथा केकयराजानं वृद्धं परमधार्मिकम् । श्वशुरं राजसिंहस्य सपुत्रं तमिहानय ॥१-१३-
तसेच, केकयांचा वृद्ध आणि परमधार्मिक राजा, राजसिंहाचा सासरा, त्याला आणि त्याच्या मुलांना येथे घेऊन ये.
अङ्गेश्वरं महेष्वासं रोमपादं सुसत्कृतम् । वयस्यं राजसिंहस्य सपुत्रं तमिहानय ॥१-१३-
अंगदेशाचा धनुर्धारी आणि पूज्य राजा रोमपाद, जो राजसिंहाचा मित्र आहे, त्याला आणि त्याच्या मुलांना येथे घेऊन ये.
तथा कोसलराजानं भानुमन्तं सुसंस्कृतम् । मगधाधिपतिं शूरं सर्वशास्त्रविशारदम् ॥१-१३-
तसेच, कोसलाचा सुसंस्कृत राजा भानुमंत आणि सर्व शास्त्रांचा जाणकार, शूर मगधाधिपती, यांनाही घेऊन ये.
प्राप्तिज्ञं परमोदारं सत्कृतं पुरुषर्षभम् । राज्ञः शासनमादाय चोदयस्व नृपर्षभान् । प्राचीनान् सिन्धुसौवीरान् सौराष्ठ्रेयांश्च पार्थिवान् ॥१-१३-
योग्य वेळी येणारा, अत्यंत उदार आणि सन्मानित असा श्रेष्ठ पुरुष, राजांचा आदेश घेऊन पूर्वेकडील, सिंधू, सौवीर आणि सौराष्ट्र या प्रदेशांतील राजांना देखील बोलाव.