एवं स न्यवसत् तत्र सर्वकामैः सुपूजितः ऋष्यशृङ्गो महातेजाः शान्तया सह भार्यया ॥१-१०-
अशा प्रकारे, महातेजस्वी ऋष्यशृंग आपल्या पत्नी शांतेसह तिथे राहू लागला आणि सर्व इच्छांनी सन्मानित झाला.
thumb|एकादशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे बालकाण्डे एकादशः सर्गः ॥१-
श्रीमद्वाल्मीकी रामायणातील बालकांडातील अकरावा सर्ग ऐका.
भूय एव हि राजेन्द्र शृणु मे वचनं हितम् । यथा स देवप्रवरः कथयामास बुद्धिमान् ॥१-११-
राजेंद्र, पुन्हा एकदा माझे हितकारक शब्द ऐक. जसा तो बुद्धिमान देवश्रेष्ठ म्हणाला होता, तसे मी सांगतो.
इक्ष्वाकूणां कुले जातो भविष्यति सुधार्मिकः । नाम्ना दशरथो राजा श्रीमान् सत्यप्रतिश्रवः ॥१-११-
इक्ष्वाकू कुळात एक अत्यंत धर्मशील राजा जन्माला येईल, त्याचे नाव दशरथ असेल आणि तो सत्यप्रतिज्ञ व कीर्तीमान असेल.
अङ्गराजेन सख्यं च तस्य राज्ञो भविष्यति । कन्या चास्य महाभागा शान्ता नाम भविष्यति ॥१-११-
त्या राजाचे अंगराजाशी मैत्री असेल आणि त्याला शांता नावाची अत्यंत भाग्यशाली कन्या असेल.
पुत्रस्त्वङ्गस्य राज्ञस्तु रोमपाद इति श्रुतः । तं स राजा दशरथो गमिष्यति महायशाः ॥१-११-
अंगराजाचा मुलगा रोमपाद म्हणून प्रसिद्ध आहे; तो मोठ्या कीर्तीचा राजा दशरथ त्याच्याकडे जाईल.
अनपत्योऽस्मि धर्मात्मञ्छान्ताभर्ता मम क्रतुम् । आहरेत त्वयाज्ञप्तः संतानार्थं कुलस्य च ॥१-११-
मी पुत्रहीन आहे, धर्मात्मा; शांतेचा पती माझ्यासाठी, तुझ्या आज्ञेने, वंशासाठी आणि संततीसाठी यज्ञ करावा.
श्रुत्वा राज्ञोऽथ तद् वाक्यं मनसा स विचिन्त्य च । प्रदास्यते पुत्रवन्तं शान्ता भर्तारमात्मवान् ॥१-११-
राजाचे ते शब्द ऐकून आणि मनात विचार करून, तो आत्मसंयमी शांतेचा पती, ज्याला पुत्र आहे, देईल.
प्रतिगृह्य च तं विप्रं स राजा विगतज्वरः । आहरिष्यति तं यज्ञं प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥१-११-
तो ब्राह्मण मिळाल्यावर, राजा चिंता दूर करून, अंतःकरणात आनंदाने तो यज्ञ करील.
तं च राजा दशरथो यशस्कामः कृताञ्जलिः । ऋष्यशृङ्गं द्विजश्रेष्ठं वरयिष्यति धर्मवित् ॥१-११-
दशरथ राजा कीर्ती मिळवण्याच्या इच्छेने, हात जोडून, धर्म जाणणाऱ्या आणि सर्व ब्राह्मणांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या ऋष्यशृंग यांना निवडेल.
यज्ञार्थं प्रसवार्थं च स्वर्गार्थं च नरेश्वरः । लभते च स तं कामं द्विजमुख्याद् विशाम्पतिः ॥१-११-
तो नराधिप यज्ञासाठी, संततीसाठी आणि स्वर्गासाठी त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाकडून आपली इच्छा पूर्ण करून घेईल.
पुत्राश्चास्य भविष्यन्ति चत्वारोऽमितविक्रमाः । वंशप्रतिष्ठानकराः सर्वभूतेषु विश्रुताः ॥१-११-
त्याला चार अतुलनीय शौर्य असलेले पुत्र होतील, जे वंशाची कीर्ती प्रस्थापित करतील आणि सर्व लोकांत प्रसिद्ध होतील.
स त्वं पुरुषशार्दूल समानय सुसत्कृतम् । स्वयमेव महाराज गत्वा सबलवाहनः ॥१-११-
म्हणून, पुरुषांमध्ये वाघासारख्या राजन, स्वतःच मोठ्या सन्मानाने, सैन्य आणि रथांसह त्या ऋष्यशृंगाकडे जा.
सुमन्त्रस्य वचः श्रुत्वा हृष्टो दशरथोऽभवत् । अनुमान्य वसिष्ठं च सूतवाक्यं निशाम्य च ॥१-११-
सुमंत्राचे बोल ऐकून दशरथ राजा आनंदित झाला; वसिष्ठांचा सल्ला घेऊन आणि सारथ्याचे शब्द ऐकून त्याने निर्णय घेतला.
सान्तःपुरः सहामात्यः प्रययौ यत्र स द्विजः । वनानि सरितश्चैव व्यतिक्रम्य शनैः शनैः ॥१-११-
तो आपल्या अंतःपुरातील लोकांसह आणि मंत्र्यांसह त्या ब्राह्मण जिथे आहेत तिथे निघाला, हळूहळू जंगलं आणि नद्या ओलांडत गेला.
अभिचक्राम तं देशं यत्र वै मुनिपुङ्गवः । आसाद्य तं द्विजश्रेष्ठं रोमपादसमीपगम् ॥१-११-
तो त्या ठिकाणी गेला जिथे तो श्रेष्ठ ऋषी होता, आणि रोमपादाच्या जवळ असलेल्या त्या ब्राह्मणाजवळ पोहोचला.
ऋषिपुत्रं ददर्शाथो दीप्यमानमिवानलम् । ततो राजा यथायोग्यं पूजां चक्रे विशेषतः ॥१-११-
दशरथाने त्या ऋषिपुत्राला अग्नीप्रमाणे तेजस्वी पाहिले; मग राजाने त्याला योग्य त्या सन्मानाने विशेष आदर केला.
सखित्वात्तस्य वै राज्ञः प्रहृष्टेनान्तरात्मना । रोमपादेन चाख्यातमृषिपुत्राय धीमते ॥१-११-
त्या राजाशी असलेल्या मैत्रीमुळे रोमपादाने अंतःकरणात आनंदाने त्या बुद्धिमान ऋषिपुत्राला सर्व काही सांगितले.
सख्यं सम्बन्धकं चैव तदा तं प्रत्यपूजयत् । एवं सुसत्कृतस्तेन सहोषित्वा नरर्षभः ॥१-११-
त्याला मैत्री आणि नात्याच्या बंधनांनी सन्मानित केले; अशा प्रकारे उत्तम आदर मिळाल्यावर तो श्रेष्ठ पुरुष तिथे राहिला.
सप्ताष्टदिवसान् राजा राजानमिदमब्रवीत् । शान्ता तव सुता राजन् सह भर्त्रा विशाम्पते ॥१-११-
सात-आठ दिवसांनी राजाने दुसऱ्या राजाला सांगितले, 'राजन, तुझी कन्या शांता पतीसह येथे आहे.'
मदीयं नगरं यातु कार्यं हि महदुद्यतम् । तथेति राजा संश्रुत्य गमनं तस्य धीमतः ॥१-११-
‘माझ्या नगरात जाऊ द्या, कारण मोठे कार्य समोर आहे.’ असे म्हणत राजाने त्या बुद्धिमानाला जाण्याची संमती दिली.
उवाच वचनं विप्रं गच्छ त्वं सह भार्यया । ऋषिपुत्रः प्रतिश्रुत्य तथेत्याह नृपं तदा ॥१-११-
त्याने त्या ब्राह्मणाला सांगितले, 'तू तुझ्या पत्नीसमवेत जा.' ऋषिपुत्राने मान्यता देऊन, 'तसेच होईल' असे राजाला सांगितले.
स नृपेणाभ्यनुज्ञातः प्रययौ सह भार्यया । तावन्योन्याञ्जलिं कृत्वा स्नेहात्संश्लिष्य चोरसा ॥१-११-
राजाने परवानगी दिल्यावर तो आपल्या पत्नीसमवेत निघाला; दोघांनी प्रेमाने एकमेकांना आलिंगन दिले आणि हात जोडले.
ननन्दतुर्दशरथो रोमपादश्च वीर्यवान् । ततः सुहृदमापृच्छ्य प्रस्थितो रघुनन्दनः ॥१-११-
दशरथ आणि बलवान रोमपाद आनंदित झाले; मग मित्राचा निरोप घेऊन रघुवंशातील राजा निघाला.
पौरेषु प्रेषयामास दूतान् वै शीघ्रगामिनः । क्रियतां नगरं सर्वं क्षिप्रमेव स्वलंकृतम् ॥१-११-
त्याने नगरातील लोकांमध्ये जलद जाऊन सांगणारे दूत पाठवले, 'संपूर्ण नगर लवकर आणि सुंदरपणे सजवा.'
धूपितं सिक्तसम्मृष्टं पताकाभिरलंकृतम् । ततः प्रहृष्टाः पौरास्ते श्रुत्वा राजानमागतम् ॥१-११-
धूप केलेले, पाणी शिंपडून स्वच्छ केलेले आणि पताकांनी सजवलेले नगर असावे; मग राजाच्या आगमनाची बातमी ऐकून नगरवासी आनंदित झाले.
तथा चक्रुश्च तत् सर्वं राज्ञा यत् प्रेषितं तदा । ततः स्वलंकृतं राजा नगरं प्रविवेश ह ॥१-११-
राजाने सांगितल्याप्रमाणे सर्वांनी ते कार्य केले; मग राजा त्या सुंदरपणे सजवलेल्या नगरात प्रवेश केला.
शङ्खदुन्दुभिनिर्ह्रादैः पुरस्कृत्वा द्विजर्षभम् । ततः प्रमुदिताः सर्वे दृष्ट्वा वै नागरा द्विजम् ॥१-११-
शंख आणि नगाऱ्यांचा गजर करत, त्यांनी त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाला पुढे नेले. मग सर्व नगरवासी त्या ब्राह्मणाला पाहून अत्यंत आनंदित झाले.
प्रवेश्यमानं सत्कृत्य नरेन्द्रेणेन्द्रकर्मणा । यथा दिवि सुरेन्द्रेण सहस्राक्षेण काश्यपम् ॥१-११-
राजाने, जो इंद्रासारखा पराक्रमी होता, त्या ब्राह्मणाचा सन्मान केला आणि त्याला अगदी जसा इंद्राने स्वर्गात कश्यपाचा सन्मान करावा तसा आत घेऊन गेला.
अन्तःपुरं प्रवेश्यैनं पूजां कृत्वा तु शास्त्रतः । कृतकृत्यं तदात्मानं मेने तस्योपवाहनात् ॥१-११-
त्याला अंतःपुरात नेऊन, शास्त्रानुसार पूजा केली. तेव्हा त्या ब्राह्मणाला आत आणल्याने राजा स्वतःला कृतार्थ समजला.