तत्र काषायिणो वृद्धान् वेत्रपाणीन् स्वलंकृतान्। ददर्श विष्ठितान् द्वारि स्त्र्यध्यक्षान् समाहितान्
तेथे त्याने भगवे वस्त्र घातलेले, हातात काठी असलेले, सजलेले वृद्ध, तसेच दाराजवळ बसलेले, स्त्रियांच्या देखरेखीचे काम करणारे, शांत आणि लक्षपूर्वक असलेले अधिकारी पाहिले.
ते समीक्ष्य समायान्तं रामप्रियचिकीर्षवः। सहसोत्पतिताः सर्वे ह्यासनेभ्यः ससम्भ्रमाः
त्याला येताना पाहून, रामाला प्रसन्न करण्याची इच्छा असलेले सर्वजण, आदराने आणि घाईने आपापल्या जागेवरून उठले.
तानुवाच विनीतात्मा सूतपुत्रः प्रदक्षिणः। क्षिप्रमाख्यात रामाय सुमन्त्रो द्वारि तिष्ठति
विनम्र मनाने, त्या सारथ्याच्या मुलाने सर्वांची प्रदक्षिणा करून सांगितले, 'लवकर सांगा, सुमंत्र दाराशी उभा आहे.'
ते राममुपसङ्गम्य भर्तुः प्रियचिकीर्षवः। सहभार्याय रामाय क्षिप्रमेवाचचक्षिरे
ते सर्व, आपल्या स्वामीला प्रसन्न करण्याची इच्छा ठेवून, राम आणि त्याच्या पत्नीला सुमंत्राच्या येण्याची बातमी लगेच सांगायला गेले.
प्रतिवेदितमाज्ञाय सूतमभ्यन्तरं पितुः। तत्रैवानाययामास राघवः प्रियकाम्यया
ती बातमी ऐकून, राघवाने प्रसन्नतेने, आपल्या वडिलांच्या अंतःपुरात सारथ्याला बोलावले.
तं वैश्रवणसंकाशमुपविष्टं स्वलंकृतम्। ददर्श सूतः पर्यङ्के सौवर्णे सोत्तरच्छदे
सारथ्याने रामाला, कुबेरासारखा तेजस्वी, सुंदर अलंकार घातलेला, सुवर्ण पलंगावर छत्राखाली बसलेला पाहिले.
वराहरुधिराभेण शुचिना च सुगन्धिना। अनुलिप्तं परार्घ्येन चन्दनेन परंतपम्
शत्रूंचा पराभव करणारा तो, शुद्ध आणि सुगंधी, वराहाच्या रक्तासारख्या रंगाच्या, अत्यंत मौल्यवान चंदनाने अंगाला लावलेला होता.
स्थितया पार्श्वतश्चापि वालव्यजनहस्तया। उपेतं सीतया भूयश्चित्रया शशिनं यथा
त्याच्या शेजारी, हातात यक्षाच्या शेपटीचं पंखा घेतलेली, सुंदर अलंकारांनी सजलेली सीता उभी होती, जणू काही सुंदर ताऱ्याने वेढलेला चंद्रच.
तं तपन्तमिवादित्यमुपपन्नं स्वतेजसा। ववन्दे वरदं वन्दी विनयज्ञो विनीतवत्
स्वतःच्या तेजाने झळाळणाऱ्या, सूर्यासारखा तळपणाऱ्या, वर देणाऱ्या त्या रामाला, नम्रतेने आणि आदराने जाणणाऱ्या गायकाने वंदन केले.
प्राञ्जलिः सुमुखं दृष्ट्वा विहारशयनासने। राजपुत्रमुवाचेदं सुमन्त्रो राजसत्कृतः
राजाने सन्मान दिलेल्या सुमंत्राने, हात जोडून, रमणीय चेहरा असलेल्या राजपुत्राला, तो आरामात बसला असताना, असे संबोधले.
कौसल्या सुप्रजा राम पिता त्वां द्रष्टुमिच्छति। महिष्यापि हि कैकेय्या गम्यतां तत्र मा चिरम्
कौसल्येच्या पुत्रा राम, तुझे वडील तुला भेटायची इच्छा धरतात. तू आणि राणी कैकेयी दोघेही ताबडतोब तिथे जा.
एवमुक्तस्तु संहृष्टो नरसिंहो महाद्युतिः। ततः सम्मानयामास सीतामिदमुवाच ह
असे ऐकून, पुरुषसिंह आणि तेजस्वी राम आनंदित झाला, त्याने सीतेचा सन्मान केला आणि तिला असे म्हणाला.
देवि देवश्च देवी च समागम्य मदन्तरे। मन्त्रयेते ध्रुवं किंचिदभिषेचनसंहितम्
देवी, माझ्या अनुपस्थितीत राजा आणि राणी एकत्र येऊन, नक्कीच राज्याभिषेकासंबंधी काही चर्चा करत असतील.
सा प्रहृष्टा महाराजं हितकामानुवर्तिनी। जननी चार्थकामा मे केकयाधिपतेः सुता
माझ्या हिताची काळजी घेणारी, आनंदी असलेली, माझी आई—केकयाधिपतीची कन्या—माझ्या कल्याणाचीच इच्छा धरते.
दिष्ट्या खलु महाराजो महिष्या प्रियया सह। सुमन्त्रं प्राहिणोद् दूतमर्थकामकरं मम
सुदैवाने, महाराज आपल्या प्रिय राणीसमवेत, माझ्या इच्छांची पूर्तता व्हावी म्हणून सुमंत्राला दूत म्हणून पाठवले.
यादृशी परिषत् तत्र तादृशो दूत आगतः। ध्रुवमद्यैव मां राजा यौवराज्येऽभिषेक्ष्यति
जशी सभा श्रेष्ठ आहे, तसाच हा दूतही आहे; निश्चितच, आजच राजा मला युवराजपदासाठी अभिषेक करील.
हन्त शीघ्रमितो गत्वा द्रक्ष्यामि च महीपतिम्। सह त्वं परिवारेण सुखमास्स्व रमस्व च
बरं, मी लवकरच जाऊन राजाला भेटतो. तू आपल्या सख्या-सवंगड्यांसह इथे सुखाने रहा आणि आनंद घे.
पतिसम्मानिता सीता भर्तारमसितेक्षणा। आ द्वारमनुवव्राज मङ्गलान्यभिदध्युषी
पतीने सन्मान दिल्यावर, काळ्या डोळ्यांची सीता शुभशब्द उच्चारत, पतीच्या मागे दारापर्यंत गेली.
राज्यं द्विजातिभिर्जुष्टं राजसूयाभिषेचनम्। कर्तुमर्हति ते राजा वासवस्येव लोककृत्
ब्राह्मणांनी वेढलेल्या, राजसूय यज्ञासाठी योग्य अशा राजाने, जसा सृष्टीकर्त्याने इंद्राचा अभिषेक केला, तसाच तुझा अभिषेक करावा.
दीक्षितं व्रतसम्पन्नं वराजिनधरं शुचिम्। कुरङ्गशृङ्गपाणिं च पश्यन्ती त्वां भजाम्यहम्
व्रतस्थ, शुद्ध, उत्तम मृगचर्म परिधान केलेला, हरणाच्या शिंगाचा पाण्याचा कलश हातात घेतलेला, तुझा असा रूप पाहून मी आनंदित होते.
पूर्वां दिशं वज्रधरो दक्षिणां पातु ते यमः। वरुणः पश्चिमामाशां धनेशस्तूत्तरां दिशम्
पूर्व दिशेला इंद्र, दक्षिणेला यम, पश्चिमेला वरुण आणि उत्तर दिशेला कुबेर तुझे रक्षण करो.
अथ सीतामनुज्ञाप्य कृतकौतुकमङ्गलः। निश्चक्राम सुमन्त्रेण सह रामो निवेशनात्
सीतेची परवानगी घेऊन, तिने केलेल्या मंगलकार्यांनंतर, राम सुमंत्रासोबत घरातून बाहेर पडला.
पर्वतादिव निष्क्रम्य सिंहो गिरिगुहाशयः। लक्ष्मणं द्वारि सोऽपश्यत् प्रह्वाञ्जलिपुटं स्थितम्
जसा पर्वताच्या गुहेतून सिंह बाहेर येतो, तसा तो बाहेर पडला आणि दाराशी हात जोडून उभा असलेला लक्ष्मण त्याला दिसला.
अथ मध्यमकक्ष्यायां समागच्छत् सुहृज्जनैः। स सर्वानर्थिनो दृष्ट्वा समेत्य प्रतिनन्द्य च
मध्यभागीच्या दालनात, मित्रांसह येताना, त्याने सर्व मागणी करणाऱ्यांना पाहिले, त्यांच्याशी भेटून त्यांचे स्वागत केले.
ततः पावकसंकाशमारुरोह रथोत्तमम्। वैयाघ्रं पुरुषव्याघ्रो राजितं राजनन्दनः
तेव्हा राजांचा आनंद असलेला, पुरुषांमध्ये वाघासारखा राम, अग्नीप्रमाणे तेजस्वी असलेल्या उत्तम रथावर चढला.
मेघनादमसम्बाधं मणिहेमविभूषितम्। मुष्णन्तमिव चक्षूंषि प्रभया मेरुवर्चसम्
तो रथ मेघाच्या गडगडाटासारखा आवाज करत होता, रत्नांनी आणि सोन्याने सजवलेला होता, आणि त्याचे तेज मेरू पर्वतासारखे डोळ्यांना眩 करणारे होते.
करेणुशिशुकल्पैश्च युक्तं परमवाजिभिः। हरियुक्तं सहस्राक्षो रथमिन्द्र इवाशुगम्
हत्तीच्या पिल्लांसारख्या उत्तम घोड्यांनी तो वेगवान रथ ओढला जात होता, हिरव्या रंगाच्या घोड्यांनी जोडलेला तो इंद्राच्या रथासारखा वाटत होता.
प्रययौ तूर्णमास्थाय राघवो ज्वलितः श्रिया। स पर्जन्य इवाकाशे स्वनवानभिनादयन्
राम तेजाने झळकत, पटकन रथावर बसून निघाला, आणि आकाशात गडगडणाऱ्या मेघासारखा आवाज करत गेला.
निकेतान्निर्ययौ श्रीमान् महाभ्रादिव चन्द्रमाः। चित्रचामरपाणिस्तु लक्ष्मणो राघवानुजः
श्रीराम आपल्या निवासस्थानातून बाहेर पडला, जसा मोठ्या मेघातून चंद्र बाहेर येतो, आणि लक्ष्मण, सुशोभित चामर हातात घेऊन, त्याच्या मागे होता.
जुगोप भ्रातरं भ्राता रथमास्थाय पृष्ठतः। ततो हलहलाशब्दस्तुमुलः समजायत
लक्ष्मण रथावर मागे बसून आपल्या भावाचे रक्षण करत होता; आणि मग तिथे मोठा गोंधळाचा आवाज उठला.