सज्जं द्युतिकरं श्रीमदभिषेकपुरस्सरम्। पाण्डुरश्च वृषः सज्जः पाण्डुराश्वश्च संस्थितः
अभिषेकासाठी तेजस्वी आणि शुभ वस्तू तयार होत्या; पांढरा बैल आणि पांढरे घोडेही सज्ज ठेवले होते.
वादित्राणि च सर्वाणि वन्दिनश्च तथापरे। इक्ष्वाकूणां यथा राज्ये सम्भ्रियेताभिषेचनम्
सर्व वाद्ये आणि गायक मंडळी एकत्र जमली होती, जशी इक्ष्वाकू घराण्याच्या राजांच्या अभिषेकावेळी असते.
तथाजातीयमादाय राजपुत्राभिषेचनम्। ते राजवचनात् तत्र समवेता महीपतिम्
राजपुत्राच्या अभिषेकासाठी लागणाऱ्या सर्व गोष्टी घेऊन, राजाच्या आज्ञेने ते सर्वजण तिथे एकत्र आले.
अपश्यन्तोऽब्रुवन् को नु राज्ञो नः प्रतिवेदयेत्। न पश्यामश्च राजानमुदितश्च दिवाकरः
राजा दिसत नसल्याने त्यांनी म्हटले, 'आमच्यासाठी राजाला कोण सांगणार? आम्हाला राजा दिसत नाही आणि सूर्यही उगवला आहे.'
अब्रवीत् तानिदं वाक्यं सुमन्त्रो राजसत्कृतः। रामं राज्ञो नियोगेन त्वरया प्रस्थितो ह्यहम्
राजाने सन्मान दिलेल्या सुमंत्राने त्यांना सांगितले, 'राजाच्या आज्ञेने मी रामाला बोलवायला लवकर गेलो होतो.'
पूज्या राज्ञो भवन्तश्च रामस्य तु विशेषतः। अयं पृच्छामि वचनात् सुखमायुष्मतामहम्
'राजाकडून आणि विशेषतः रामाकडून तुम्हा सर्वांचा सन्मान व्हावा; राजाच्या वतीने मी तुमची कुशलता विचारतो, हे पुण्यवान हो.'
राज्ञः सम्प्रतिबुद्धस्य चानागमनकारणम्। इत्युक्त्वान्तःपुरद्वारमाजगाम पुराणवित्
'राजा उठला आहे, पण तो का आला नाही याचे कारण...' असे सांगून तो ज्ञानी मनुष्य अंतःपुराच्या दाराशी गेला.
सदा सक्तं च तद् वेश्म सुमन्त्रः प्रविवेश ह। तुष्टावास्य तदा वंशं प्रविश्य स विशाम्पतेः
सुमंत्र, जो नेहमी त्या राजवाड्याशी जोडलेला होता, आत गेला; राजाच्या घरात शिरून त्याने त्या वंशाचे गुणगान केले.
शयनीयं नरेन्द्रस्य तदासाद्य व्यतिष्ठत। सोऽत्यासाद्य तु तद् वेश्म तिरस्करणिमन्तरा
राजाच्या शयनगृहाजवळ जाऊन तो उभा राहिला; अगदी जवळ जाऊन तो पडद्याच्या बाहेर थांबला.
आशीर्भिर्गुणयुक्ताभिरभितुष्टाव राघवम्। सोमसूर्यौ च काकुत्स्थ शिववैश्रवणावपि
त्याने गुणांनी युक्त अशी आशीर्वादे देत राघवाचे स्तवन केले; तसेच सोम, सूर्य, शिव आणि वैश्रवण यांचेही स्मरण केले, हे ककुत्स्थ.
वरुणश्चाग्निरिन्द्रश्च विजयं प्रदिशन्तु ते। गता भगवती रात्रिरहः शिवमुपस्थितम्
वरुण, अग्नी आणि इंद्र तुझ्या विजयासाठी कृपा करो देो. आता पवित्र रात्र संपली आहे आणि शुभ दिवस उजाडला आहे.
बुद्ध्यस्व राजशार्दूल कुरु कार्यमनन्तरम्। ब्राह्मणा बलमुख्याश्च नैगमाश्चागतास्त्विह
राजसिंहा, आता उठ आणि तुझ्या तातडीच्या कामांकडे लक्ष दे. श्रेष्ठ ब्राह्मण, सेनापती आणि नगरातील लोक सगळे इथे जमले आहेत.
दर्शनं तेऽभिकांक्षन्ते प्रतिबुद्ध्यस्व राघव। स्तुवन्तं तं तदा सूतं सुमन्त्रं मन्त्रकोविदम्
सर्वांना तुझं दर्शन हवं आहे, म्हणून उठ, राघवा. अशा रीतीने मंत्रज्ञान असलेला सारथी सुमंत्र त्याचं कौतुक करत होता.
प्रतिबुद्ध्य ततो राजा इदं वचनमब्रवीत्। राममानय सूतेति यदस्यभिहितो मया
मग राजा जागा होऊन म्हणाला, 'मी सांगितल्याप्रमाणे रामाला इथे घेऊन ये.'
किमिदं कारणं येन ममाज्ञा प्रतिवाह्यते। न चैव सम्प्रसुप्तोऽहमानयेहाशु राघवम्
'माझ्या आज्ञेला उशीर का होतो आहे? मी खोल झोपेत नाहीये; राघवाला लगेच इथे घेऊन ये.'
इति राजा दशरथः सूतं तत्रान्वशात् पुनः। स राजवचनं श्रुत्वा शिरसा प्रतिपूज्य तम्
दशरथ राजा पुन्हा त्या सारथ्याला आग्रह करू लागला. राजाची आज्ञा ऐकून त्याने आदराने डोकं झुकवलं.
निर्जगाम नृपावासान्मन्यमानः प्रियं महत्। प्रपन्नो राजमार्गं च पताकाध्वजशोभितम्
तो आनंदाची बातमी घेऊन राजवाड्यातून बाहेर पडला आणि पताका-ध्वजांनी सजलेल्या राजमार्गावर गेला.
हृष्टः प्रमुदितः सूतो जगामाशु विलोकयन्। स सूतस्तत्र शुश्राव रामाधिकरणाः कथाः
सारथी आनंदी आणि उत्साही मनाने वेगाने निघाला, आणि जात असताना त्याने रामाबद्दलच्या गोष्टी ऐकल्या.
अभिषेचनसंयुक्ताः सर्वलोकस्य हृष्टवत्। ततो ददर्श रुचिरं कैलाससदृशप्रभम्
रामाच्या अभिषेकाबद्दल सगळ्या लोकांमध्ये आनंद भरला होता; मग त्याने कैलासासारखा तेजस्वी आणि सुंदर घर पाहिलं.
रामवेश्म सुमन्त्रस्तु शक्रवेश्मसमप्रभम्। महाकपाटपिहितं वितर्दिशतशोभितम्
सुमंत्राने रामाचं घर पाहिलं, जे इंद्राच्या महालासारखं तेजस्वी होतं, मोठ्या दरवाजांनी बंद आणि अनेक गॅलऱ्यांनी सजलेलं.
काञ्चनप्रतिमैकाग्रं मणिविद्रुमतोरणम्। शारदाभ्रघनप्रख्यं दीप्तं मेरुगुहासमम्
ते घर सोन्याच्या मूर्तींनी, मणी आणि प्रवाळांनी सजलेल्या कमानींनी, शरद ऋतूच्या मेघांसारखं आणि मेरू पर्वताच्या गुहेसारखं तेजस्वी होतं.
मणिभिर्वरमाल्यानां सुमहद्भिरलंकृतम्। मुक्तामणिभिराकीर्णं चन्दनागुरुभूषितम्
ते घर सुंदर रत्नमालांनी, मोत्यांनी आणि मण्यांनी भरलेलं, चंदन आणि अगरूच्या सुवासाने दरवळत होतं.
गन्धान् मनोज्ञान् विसृजद् दार्दुरं शिखरं यथा। सारसैश्च मयूरैश्च विनदद्भिर्विराजितम्
पावसाळ्यातील डोंगरशिखरासारखी मधुर सुवास पसरवत होतं, आणि तिथे बगळे व मोर यांच्या गोड आवाजांनी घर गूंजत होतं.
सुकृतेहामृगाकीर्णमुत्कीर्णं भक्तिभिस्तथा। मनश्चक्षुश्च भूतानामाददत् तिग्मतेजसा
ते घर सुंदर शिल्पांनी कोरलेल्या हरणांनी वेढलेलं, भक्तीने सजलेलं, आणि त्याचं तेज सर्वांच्या मनाला व डोळ्यांना आकर्षित करणारं होतं.
चन्द्रभास्करसंकाशं कुबेरभवनोपमम्। महेन्द्रधामप्रतिमं नानापक्षिसमाकुलम्
चंद्र-सूर्यासारखं तेजस्वी, कुबेराच्या महालासारखं, इंद्राच्या निवासासारखं आणि विविध पक्ष्यांनी गजबजलेलं होतं.
मेरुशृङ्गसमं सूतो रामवेश्म ददर्श ह। उपस्थितैः समाकीर्णं जनैरञ्जलिकारिभिः
सारथ्याने मेरू पर्वताच्या शिखरासारखं उंच रामाचं घर पाहिलं, जिथे लोक हात जोडून उभे होते.
उपादाय समाक्रान्तैस्तदा जानपदैर्जनैः। रामाभिषेकसुमुखैरुन्मुखैः समलंकृतम्
गावातील लोक तिथे एकत्र जमले होते, रामाच्या अभिषेकाची वाट पाहत त्यांच्या चेहऱ्यावर आनंद झळकत होता.
महामेघसमप्रख्यमुदग्रं सुविराजितम्। नानारत्नसमाकीर्णं कुब्जकैरपि चावृतम्
ते घर मोठ्या मेघासारखं भव्य, तेजस्वी, विविध रत्नांनी भरलेलं आणि कुब्ज लोकांनीही वेढलेलं होतं.
स वाजियुक्तेन रथेन सारथिः समाकुलं राजकुलं विराजयन्। वरूथिना राजगृहाभिपातिना पुरस्य सर्वस्य मनांसि हर्षयन्
घोड्यांनी जोडलेल्या रथावर बसलेला सारथी, राजवाड्याच्या अंगणात गजबज निर्माण करत होता. तो आपल्या भव्य सोबतीसह राजगृहाजवळ येताच, संपूर्ण नगरातील लोकांच्या मनात आनंद भरला.
ततः समासाद्य महाधनं महत् प्रहृष्टरोमा स बभूव सारथिः। मृगैर्मयूरैश्च समाकुलोल्बणं गृहं वरार्हस्य शचीपतेरिव
मग तो मोठ्या संपत्तीच्या आणि वैभवाच्या घराजवळ पोहोचला, तेव्हा सारथ्याच्या अंगावर आनंदाने रोमांच उभे राहिले. हरिणे आणि मोरांनी भरलेले ते घर, इंद्रपत्नी शचीच्या निवासासारखे भव्य दिसत होते.