ते तु तां रजनीमुष्य ब्राह्मणा वेदपारगाः। उपतस्थुरुपस्थानं सह राजपुरोहिताः
ती रात्र संपल्यावर वेदपारंगत ब्राह्मण आणि राजपुरोहित एकत्र दरबारात जमले.
अमात्या बलमुख्याश्च मुख्या ये निगमस्य च। राघवस्याभिषेकार्थे प्रीयमाणाः सुसंगताः
मंत्र्य mandळी, सेनापती आणि नगरातील प्रमुख लोक, राघवाच्या अभिषेकासाठी आनंदाने एकत्र आले.
उदिते विमले सूर्ये पुष्ये चाभ्यागतेऽहनि। लग्ने कर्कटके प्राप्ते जन्म रामस्य च स्थिते
शुद्ध सूर्य उगवला होता, पुष्य नक्षत्राचा दिवस उजाडला होता, कर्क राशीचा लग्न आलेला होता आणि रामाचा जन्माचा मुहूर्त ठरलेला होता.
अभिषेकाय रामस्य द्विजेन्द्रैरुपकल्पितम्। काञ्चना जलकुम्भाश्च भद्रपीठं स्वलंकृतम्
रामाच्या अभिषेकासाठी श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी सोन्याच्या जलकुंभांची आणि सुंदर सजवलेल्या शुभ आसनाची तयारी केली होती.
रथश्च सम्यगास्तीर्णो भास्वता व्याघ्रचर्मणा। गङ्गायमुनयोः पुण्यात् संगमादाहृतं जलम्
रथावर तेजस्वी वाघाच्या कातडीचे पांघरूण घातले होते आणि गंगा-यमुनेच्या पवित्र संगमावरून पाणी आणले होते.
याश्चान्याः सरितः पुण्या ह्रदाः कूपाः सरांसि च। प्राग्वहाश्चोर्ध्ववाहाश्च तिर्यग्वाहाश्च क्षीरिणः
इतर पवित्र नद्या, तळी, विहिरी आणि सरोवरे — पूर्वेकडे, वर, आडवे वाहणाऱ्या आणि दूधासारखे पाणी असणाऱ्या — यांमधूनही पाणी आणले होते.
ताभ्यश्चैवाहृतं तोयं समुद्रेभ्यश्च सर्वशः। क्षौद्रं दधि घृतं लाजा दर्भाः सुमनसः पयः
या सर्व ठिकाणांहून आणि समुद्रांहूनही पाणी आणले होते; तसेच मध, दही, तूप, लाह्या, दुर्वा, फुले आणि दूधही आणले होते.
अष्टौ च कन्या रुचिरा मत्तश्च वरवारणः। सजलाः क्षीरिभिश्छन्ना घटाः काञ्चनराजताः
आठ सुंदर कन्या आणि एक मदमस्त उत्तम हत्ती उपस्थित होते; सोन्या-चांदीच्या घंगाळांत दूध घालून पाणी भरून ठेवले होते.
पद्मोत्पलयुता भान्ति पूर्णाः परमवारिणा। चन्द्रांशुविकचप्रख्यं पाण्डुरं रत्नभूषितम्
कमळे आणि नीलकमळांनी सजवलेली, शुद्ध पाण्याने भरलेली ती भांडी चंद्राच्या प्रकाशासारखी शुभ्र आणि रत्नांनी सजलेली दिसत होती.
सज्जं तिष्ठति रामस्य वालव्यजनमुत्तमम्। चन्द्रमण्डलसंकाशमातपत्रं च पाण्डुरम्
रामासाठी उत्तम चामर आणि चंद्राच्या तेजासारखा शुभ्र छत्र तयार ठेवले होते.
सज्जं द्युतिकरं श्रीमदभिषेकपुरस्सरम्। पाण्डुरश्च वृषः सज्जः पाण्डुराश्वश्च संस्थितः
अभिषेकासाठी तेजस्वी आणि शुभ वस्तू तयार होत्या; पांढरा बैल आणि पांढरे घोडेही सज्ज ठेवले होते.
वादित्राणि च सर्वाणि वन्दिनश्च तथापरे। इक्ष्वाकूणां यथा राज्ये सम्भ्रियेताभिषेचनम्
सर्व वाद्ये आणि गायक मंडळी एकत्र जमली होती, जशी इक्ष्वाकू घराण्याच्या राजांच्या अभिषेकावेळी असते.
तथाजातीयमादाय राजपुत्राभिषेचनम्। ते राजवचनात् तत्र समवेता महीपतिम्
राजपुत्राच्या अभिषेकासाठी लागणाऱ्या सर्व गोष्टी घेऊन, राजाच्या आज्ञेने ते सर्वजण तिथे एकत्र आले.
अपश्यन्तोऽब्रुवन् को नु राज्ञो नः प्रतिवेदयेत्। न पश्यामश्च राजानमुदितश्च दिवाकरः
राजा दिसत नसल्याने त्यांनी म्हटले, 'आमच्यासाठी राजाला कोण सांगणार? आम्हाला राजा दिसत नाही आणि सूर्यही उगवला आहे.'
अब्रवीत् तानिदं वाक्यं सुमन्त्रो राजसत्कृतः। रामं राज्ञो नियोगेन त्वरया प्रस्थितो ह्यहम्
राजाने सन्मान दिलेल्या सुमंत्राने त्यांना सांगितले, 'राजाच्या आज्ञेने मी रामाला बोलवायला लवकर गेलो होतो.'
पूज्या राज्ञो भवन्तश्च रामस्य तु विशेषतः। अयं पृच्छामि वचनात् सुखमायुष्मतामहम्
'राजाकडून आणि विशेषतः रामाकडून तुम्हा सर्वांचा सन्मान व्हावा; राजाच्या वतीने मी तुमची कुशलता विचारतो, हे पुण्यवान हो.'
राज्ञः सम्प्रतिबुद्धस्य चानागमनकारणम्। इत्युक्त्वान्तःपुरद्वारमाजगाम पुराणवित्
'राजा उठला आहे, पण तो का आला नाही याचे कारण...' असे सांगून तो ज्ञानी मनुष्य अंतःपुराच्या दाराशी गेला.
सदा सक्तं च तद् वेश्म सुमन्त्रः प्रविवेश ह। तुष्टावास्य तदा वंशं प्रविश्य स विशाम्पतेः
सुमंत्र, जो नेहमी त्या राजवाड्याशी जोडलेला होता, आत गेला; राजाच्या घरात शिरून त्याने त्या वंशाचे गुणगान केले.
शयनीयं नरेन्द्रस्य तदासाद्य व्यतिष्ठत। सोऽत्यासाद्य तु तद् वेश्म तिरस्करणिमन्तरा
राजाच्या शयनगृहाजवळ जाऊन तो उभा राहिला; अगदी जवळ जाऊन तो पडद्याच्या बाहेर थांबला.
आशीर्भिर्गुणयुक्ताभिरभितुष्टाव राघवम्। सोमसूर्यौ च काकुत्स्थ शिववैश्रवणावपि
त्याने गुणांनी युक्त अशी आशीर्वादे देत राघवाचे स्तवन केले; तसेच सोम, सूर्य, शिव आणि वैश्रवण यांचेही स्मरण केले, हे ककुत्स्थ.
वरुणश्चाग्निरिन्द्रश्च विजयं प्रदिशन्तु ते। गता भगवती रात्रिरहः शिवमुपस्थितम्
वरुण, अग्नी आणि इंद्र तुझ्या विजयासाठी कृपा करो देो. आता पवित्र रात्र संपली आहे आणि शुभ दिवस उजाडला आहे.
बुद्ध्यस्व राजशार्दूल कुरु कार्यमनन्तरम्। ब्राह्मणा बलमुख्याश्च नैगमाश्चागतास्त्विह
राजसिंहा, आता उठ आणि तुझ्या तातडीच्या कामांकडे लक्ष दे. श्रेष्ठ ब्राह्मण, सेनापती आणि नगरातील लोक सगळे इथे जमले आहेत.
दर्शनं तेऽभिकांक्षन्ते प्रतिबुद्ध्यस्व राघव। स्तुवन्तं तं तदा सूतं सुमन्त्रं मन्त्रकोविदम्
सर्वांना तुझं दर्शन हवं आहे, म्हणून उठ, राघवा. अशा रीतीने मंत्रज्ञान असलेला सारथी सुमंत्र त्याचं कौतुक करत होता.
प्रतिबुद्ध्य ततो राजा इदं वचनमब्रवीत्। राममानय सूतेति यदस्यभिहितो मया
मग राजा जागा होऊन म्हणाला, 'मी सांगितल्याप्रमाणे रामाला इथे घेऊन ये.'
किमिदं कारणं येन ममाज्ञा प्रतिवाह्यते। न चैव सम्प्रसुप्तोऽहमानयेहाशु राघवम्
'माझ्या आज्ञेला उशीर का होतो आहे? मी खोल झोपेत नाहीये; राघवाला लगेच इथे घेऊन ये.'
इति राजा दशरथः सूतं तत्रान्वशात् पुनः। स राजवचनं श्रुत्वा शिरसा प्रतिपूज्य तम्
दशरथ राजा पुन्हा त्या सारथ्याला आग्रह करू लागला. राजाची आज्ञा ऐकून त्याने आदराने डोकं झुकवलं.
निर्जगाम नृपावासान्मन्यमानः प्रियं महत्। प्रपन्नो राजमार्गं च पताकाध्वजशोभितम्
तो आनंदाची बातमी घेऊन राजवाड्यातून बाहेर पडला आणि पताका-ध्वजांनी सजलेल्या राजमार्गावर गेला.
हृष्टः प्रमुदितः सूतो जगामाशु विलोकयन्। स सूतस्तत्र शुश्राव रामाधिकरणाः कथाः
सारथी आनंदी आणि उत्साही मनाने वेगाने निघाला, आणि जात असताना त्याने रामाबद्दलच्या गोष्टी ऐकल्या.
अभिषेचनसंयुक्ताः सर्वलोकस्य हृष्टवत्। ततो ददर्श रुचिरं कैलाससदृशप्रभम्
रामाच्या अभिषेकाबद्दल सगळ्या लोकांमध्ये आनंद भरला होता; मग त्याने कैलासासारखा तेजस्वी आणि सुंदर घर पाहिलं.
रामवेश्म सुमन्त्रस्तु शक्रवेश्मसमप्रभम्। महाकपाटपिहितं वितर्दिशतशोभितम्
सुमंत्राने रामाचं घर पाहिलं, जे इंद्राच्या महालासारखं तेजस्वी होतं, मोठ्या दरवाजांनी बंद आणि अनेक गॅलऱ्यांनी सजलेलं.