ततो यथावद् रामेण स राज्ञो गुरुरर्चितः। अभ्यनुज्ञाप्य काकुत्स्थं ययौ रामनिवेशनात्
नंतर, रामाने योग्यरित्या सन्मान केल्यावर, राजगुरूंनी काकुत्स्थाची परवानगी घेऊन रामाच्या निवासस्थानातून प्रस्थान केले.
सुहृद्भिस्तत्र रामोऽपि सहासीनः प्रियंवदैः। सभाजितो विवेशाथ ताननुज्ञाप्य सर्वशः
तेथे, राम आपल्या प्रिय आणि गोड बोलणाऱ्या मित्रांसोबत बसला, त्यांचा सन्मान केला आणि सर्वांची परवानगी घेऊन घरात गेला.
हृष्टनारीनरयुतं रामवेश्म तदा बभौ। यथा मत्तद्विजगणं प्रफुल्लनलिनं सरः
त्या वेळी, रामाचे घर आनंदी स्त्री-पुरुषांनी भरलेले होते आणि ते जणू फुललेल्या कमळांनी व नाचणाऱ्या पक्ष्यांनी भरलेल्या सरोवरासारखे शोभत होते.
स राजभवनप्रख्यात् तस्माद् रामनिवेशनात्। निर्गत्य ददृशे मार्गं वसिष्ठो जनसंवृतम्
राजमहलासारख्या त्या रामाच्या निवासस्थानातून वसिष्ठ बाहेर पडले आणि लोकांनी भरलेला रस्ता पाहिला.
वृन्दवृन्दैरयोध्यायां राजमार्गाः समन्ततः। बभूवुरभिसम्बाधाः कुतूहलजनैर्वृताः
अयोध्येतील राजमार्ग सर्वत्र उत्सुक लोकांच्या झुंडीने गच्च भरलेले होते.
जनवृन्दोर्मिसंघर्षहर्षस्वनवृतस्तदा। बभूव राजमार्गस्य सागरस्येव निःस्वनः
त्या वेळी, राजमार्गावर लोकांच्या आनंदाच्या लाटा उसळत होत्या आणि त्याचा गजर समुद्राच्या गाजेसारखा वाटत होता.
सिक्तसम्मृष्टरथ्या हि तथा च वनमालिनी। आसीदयोध्या तदहः समुच्छ्रितगृहध्वजा
त्या दिवशी, अयोध्या पाणी शिंपडून आणि झाडून स्वच्छ केलेल्या रस्त्यांनी, वनफुलांच्या माळांनी आणि उंच घरांच्या पताकांनी सजलेली होती.
तदा ह्ययोध्यानिलयः सस्त्रीबालाकुलो जनः। रामाभिषेकमाकांक्षन्नाकांक्षन्नुदयं रवेः
त्या वेळी, अयोध्येतील स्त्री-पुरुष आणि मुले, जसे सूर्याचा उदय होण्याची आतुरतेने वाट पाहतात, तसे रामाच्या अभिषेकाची अपेक्षा करत होते.
प्रजालंकारभूतं च जनस्यानन्दवर्धनम्। उत्सुकोऽभूज्जनो द्रष्टुं तमयोध्यामहोत्सवम्
लोकांनी स्वतःला सजवले होते आणि आनंदाने भरले होते; त्या अयोध्येच्या महोत्सवाचे दर्शन घेण्यासाठी ते सर्व उत्सुक होते.
एवं तज्जनसम्बाधं राजमार्गं पुरोहितः। व्यूहन्निव जनौघं तं शनै राजकुलं ययौ
अशा रीतीने, पुरोहिताने लोकांनी भरलेल्या राजमार्गातून हळूहळू मार्ग काढत राजवाड्याकडे प्रस्थान केले.
सिताभ्रशिखरप्रख्यं प्रासादमधिरुह्य च। समीयाय नरेन्द्रेण शक्रेणेव बृहस्पतिः
पांढऱ्या मेघांच्या शिखरासारख्या त्या प्रासादावर चढून, तो राजाकडे गेला, जणू बृहस्पती इंद्राकडे जातो.
तमागतमभिप्रेक्ष्य हित्वा राजासनं नृपः। पप्रच्छ स्वमतं तस्मै कृतमित्यभिवेदयत्
त्याला आलेले पाहून, राजा सिंहासनावरून उठला आणि त्याच्याशी विचारपूस करून, सर्व काही पूर्ण झाल्याचे सांगितले.
तेन चैव तदा तुल्यं सहासीनाः सभासदः। आसनेभ्यः समुत्तस्थुः पूजयन्तः पुरोहितम्
त्यावेळी, तो पुरोहित जितका मानाचा होता, तितकाच मान असलेला म्हणून सभेत बसलेले सर्व सभासद आपल्या जागेवरून उठले आणि पुरोहिताचा सन्मान केला.
गुरुणा त्वभ्यनुज्ञातो मनुजौघं विसृज्य तम्। विवेशान्तःपुरं राजा सिंहो गिरिगुहामिव
गुरूने परवानगी दिल्यावर, राजा त्या लोकसमुदायाला मागे सोडून, पर्वताच्या गुहेत शिरणाऱ्या सिंहासारखा अंतःपुरात गेला.
तदग्र्यवेषप्रमदाजनाकुलं महेन्द्रवेश्मप्रतिमं निवेशनम्। व्यदीपयंश्चारु विवेश पार्थिवः शशीव तारागणसंकुलं नभः
ते राजमहल, सुंदर वस्त्रांनी सजलेल्या स्त्रियांनी गजबजलेले आणि इंद्राच्या राजवाड्यासारखे भासणारे, त्या राजाने तेजाने उजळून, जणू काही चंद्र ताऱ्यांनी भरलेल्या आकाशात प्रवेश करतो तसा, प्रवेश केला.
thumb|षष्ठः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे अयोध्याकाण्डे षष्ठः सर्गः ॥२-
श्रीमद्वाल्मीकी रामायणाच्या अयोध्या कांडातील सहावा सर्ग ऐका.
गते पुरोहिते रामः स्नातो नियतमानसः। सह पत्न्या विशालाक्ष्या नारायणमुपागमत्
पुरोहित निघून गेल्यावर, रामाने स्नान करून, मन एकाग्र करून, मोठ्या डोळ्यांची पत्नी सीतेसह नारायणाची उपासना केली.
प्रगृह्य शिरसा पात्रीं हविषो विधिवत् ततः। महते दैवतायाज्यं जुहाव ज्वलितानले
नंतर, त्याने विधिप्रमाणे हातात आहुतीचे पात्र घेऊन, मोठ्या देवतेसाठी तुपाची आहुती जळत्या अग्नीत दिली.
शेषं च हविषस्तस्य प्राश्याशास्यात्मनः प्रियम्। ध्यायन्नारायणं देवं स्वास्तीर्णे कुशसंस्तरे
त्यातील उरलेली आहुती खाऊन, स्वतःच्या कल्याणासाठी, कुशाच्या आसनावर बसून, राम देव नारायणाचे ध्यान करू लागला.
एकयामावशिष्टायां रात्र्यां प्रतिविबुध्य सः। अलंकारविधिं सम्यक् कारयामास वेश्मनः
रात्रीचा एक प्रहर उरला असता, तो उठला आणि घराची योग्य पद्धतीने सुंदर सजावट करवून घेतली.
तत्र शृण्वन् सुखा वाचः सूतमागधवन्दिनाम्। पूर्वां संध्यामुपासीनो जजाप सुसमाहितः
तेथे, सूत, मागध, आणि वंदिंन यांच्या गोड वाणी ऐकत, तो एकाग्रतेने पूर्वसंध्येची पूजा करत जप म्हणू लागला.
तुष्टाव प्रणतश्चैव शिरसा मधुसूदनम्। विमलक्षौमसंवीतो वाचयामास स द्विजान्
त्याने नम्रपणे शिर झुकवून मधुसूदनाची स्तुती केली आणि स्वच्छ कापड परिधान करून ब्राह्मणांकडून वेदपठण करवून घेतले.
तेषां पुण्याहघोषोऽथ गम्भीरमधुरस्तथा। अयोध्यां पूरयामास तूर्यघोषानुनादितः
त्यांच्या पुण्यदायी, गंभीर आणि मधुर घोषांनी, वाद्यांच्या निनादासह, संपूर्ण अयोध्या भरून गेली.
कृतोपवासं तु तदा वैदेह्या सह राघवम्। अयोध्यानिलयः श्रुत्वा सर्वः प्रमुदितो जनः
राघव आणि वैदेही यांनी उपवास पूर्ण केला हे ऐकून, अयोध्येतील सर्व लोक आनंदित झाले.
ततः पौरजनः सर्वः श्रुत्वा रामाभिषेचनम्। प्रभातां रजनीं दृष्ट्वा चक्रे शोभयितुं पुरीम्
रामाच्या अभिषेकाची बातमी ऐकून आणि रात्र संपली हे पाहून, सर्व नगरवासी शहर सजवायला लागले.
सिताभ्रशिखराभेषु देवतायतनेषु च। चतुष्पथेषु रथ्यासु चैत्येष्वट्टालकेषु च
पांढऱ्या ढगांसारख्या देवळांमध्ये, चौकात, रस्त्यांवर, चैत्यांमध्ये आणि गॅलऱ्यांवर,
नानापण्यसमृद्धेषु वणिजामापणेषु च। कुटुम्बिनां समृद्धेषु श्रीमत्सु भवनेषु च
विविध वस्तूंनी भरलेल्या व्यापाऱ्यांच्या दुकानांमध्ये आणि श्रीमंत, समृद्ध घरांमध्ये,
सभासु चैव सर्वासु वृक्षेष्वालक्षितेषु च। ध्वजाः समुच्छ्रिताः साधु पताकाश्चाभवंस्तथा
सर्व सभागृहांमध्ये आणि झाडांवर, उंच ध्वज आणि पताका फडकू लागल्या.
नटनर्तकसङ्घानां गायकानां च गायताम्। मनःकर्णसुखा वाचः शुश्राव जनता ततः
नट, नर्तक आणि गायकांच्या मंडळींनी गायलेल्या मनाला आणि कानाला आनंद देणाऱ्या गोड वाणी लोकांनी ऐकल्या.
रामाभिषेकयुक्ताश्च कथाश्चक्रुर्मिथो जनाः। रामाभिषेके सम्प्राप्ते चत्वरेषु गृहेषु च
रामाच्या अभिषेकाची वेळ जवळ येत असताना, लोक चौकात आणि घराघरात रामाच्या अभिषेकाच्या गोष्टी बोलू लागले.