सूर्येऽभ्युदितमात्रे श्वो भविता स्वस्तिवाचनम्। ब्राह्मणाश्च निमन्त्र्यन्तां कल्प्यन्तामासनानि च
उद्या सूर्य उगवल्यावर लगेच शुभ विधी करा, ब्राह्मणांना आमंत्रित करा आणि त्यांच्यासाठी आसने लावा.
आबध्यन्तां पताकाश्च राजमार्गश्च सिच्यताम्। सर्वे च तालापचरा गणिकाश्च स्वलंकृताः
पताका बांधा, राजमार्ग पाणी शिंपडून स्वच्छ करा आणि सर्व दारपाल व गणिका सुंदर वस्त्रांनी सजवा.
कक्ष्यां द्वितीयामासाद्य तिष्ठन्तु नृपवेश्मनः। देवायतनचैत्येषु सान्नभक्ष्याः सदक्षिणाः
खाण्यापिण्याच्या आणि दक्षिणा असलेले लोक राजवाड्याच्या दुसऱ्या अंगणात, तसेच देवळे व चैत्यांमध्ये उभे राहू द्या.
उपस्थापयितव्याः स्युर्माल्ययोग्याः पृथक्पृथक्। दीर्घासिबद्धगोधाश्च संनद्धा मृष्टवाससः
फुलमाळा घेऊन उभे राहणारे वेगवेगळ्या जागी उभे राहू द्या आणि लांब तलवारी, कातडी पट्टे घातलेले, सज्ज आणि सुंदर वस्त्रातील सैनिकही उपस्थित राहू द्या.
महाराजाङ्गनं शूराः प्रविशन्तु महोदयम्। एवं व्यादिश्य विप्रौ तु क्रियास्तत्र विनिष्ठितौ
शूर वीरांनी राजवाड्याच्या मोठ्या सभागृहात प्रवेश करावा. असे आदेश देऊन त्या दोन ब्राह्मणांनी सर्व तयारी पूर्ण केली.
चक्रतुश्चैव यच्छेषं पार्थिवाय निवेद्य च। कृतमित्येव चाब्रूतामभिगम्य जगत्पतिम्
त्यांनी उरलेली सर्व कामंही पूर्ण केली, राजाला कळवलं आणि जगाचा स्वामी असलेल्या राजाजवळ जाऊन, 'सर्व काही पूर्ण झालं' असं सांगितलं.
यथोक्तवचनं प्रीतौ हर्षयुक्तौ द्विजोत्तमौ। ततः सुमन्त्रं द्युतिमान् राजा वचनमब्रवीत्
राजाच्या सांगण्यानुसार काम केल्याने आनंदी झालेल्या त्या तेजस्वी राजाने मग सुमंत्राला बोलावलं.
रामः कृतात्मा भवता शीघ्रमानीयतामिति। स तथेति प्रतिज्ञाय सुमन्त्रो राजशासनात्
'स्वतःवर नियंत्रण असलेला राम लवकर इथे आण.' असं सांगितल्यावर सुमंत्राने मान्यता दिली आणि राजाच्या आज्ञेने निघाला.
रामं तत्रानयांचक्रे रथेन रथिनां वरम्। अथ तत्र सहासीनास्तदा दशरथं नृपम्
सुमंत्राने रथात बसवून सर्वश्रेष्ठ रथी रामाला तिथे आणलं. तेव्हा ते दोघं एकत्र बसले असताना रामाने राजा दशरथांना पाहिलं.
प्राच्योदीच्या प्रतीच्याश्च दाक्षिणात्याश्च भूमिपाः। म्लेच्छाश्चार्याश्च ये चान्ये वनशैलान्तवासिनः
पूर्व, उत्तर, पश्चिम आणि दक्षिणेकडील राजे, तसेच म्लेच्छ, आर्य आणि जंगलात व डोंगरात राहणारे इतर सर्व लोक,
उपासांचक्रिरे सर्वे तं देवा वासवं यथा। तेषां मध्ये स राजर्षिर्मरुतामिव वासवः
सर्वजण जसा इंद्राची सेवा करतात तशी त्यांची सेवा करत होते. त्या सर्वांच्या मध्ये तो राजर्षी इंद्रासारखा तेजस्वी दिसत होता.
प्रासादस्थो दशरथो ददर्शायान्तमात्मजम्। गन्धर्वराजप्रतिमं लोके विख्यातपौरुषम्
राजमहालाच्या गच्चीवर उभा राहून दशरथाने, गंधर्वराजासारखा आणि पराक्रमाने प्रसिद्ध असलेला आपला मुलगा येताना पाहिला.
दीर्घबाहुं महासत्त्वं मत्तमातङ्गगामिनम्। चन्द्रकान्ताननं राममतीव प्रियदर्शनम्
रामा दीर्घबाहू, मोठ्या सामर्थ्याचा, मदमस्त हत्तीप्रमाणे चालणारा, चंद्रकांतासारखा तेजस्वी चेहरा असलेला, पाहणाऱ्यांना अतिशय प्रिय वाटत होता.
रूपौदार्यगुणैः पुंसां दृष्टिचित्तापहारिणम्। घर्माभितप्ताः पर्जन्यं ह्लादयन्तमिव प्रजाः
त्याच्या सौंदर्याने, उदारतेने आणि गुणांनी लोकांचे डोळे व मन जिंकले होते; जसे उन्हाने तापलेल्या लोकांना पाऊस आनंद देतो, तसे तो सर्वांना आनंद देत होता.
न ततर्प समायान्तं पश्यमानो नराधिपः। अवतार्य सुमन्त्रस्तु राघवं स्यन्दनोत्तमात्
रामा जवळ येत असतानाही राजा त्याच्याकडे पाहून समाधान पावत नव्हता; तेव्हा सुमंत्राने राघवाला उत्तम रथातून खाली उतरवले.
पितुः समीपं गच्छन्तं प्राञ्जलिः पृष्ठतोऽन्वगात्। स तं कैलासशृङ्गाभं प्रासादं रघुनन्दनः
पिता जवळ जात असताना, सुमंत्राने हात जोडून मागून त्याचा पाठपुरावा केला; रघुकुळाचा आनंद कैलास शिखरासारख्या तेजस्वी राजवाड्याकडे गेला.
आरुरोह नृपं द्रष्टुं सहसा तेन राघवः। स प्राञ्जलिरभिप्रेत्य प्रणतः पितुरन्तिके
राघवाने त्या राजवाड्यात राजाला पाहण्यासाठी पटकन प्रवेश केला; हात जोडून, वडिलांसमोर जाऊन तो वाकला.
नाम स्वं श्रावयन् रामो ववन्दे चरणौ पितुः। तं दृष्ट्वा प्रणतं पार्श्वे कृताञ्जलिपुटं नृपः
रामा आपले नाव सांगत वडिलांच्या पायांना वंदन केले; त्याला हात जोडलेले, बाजूला वाकलेले पाहून राजा—
गृह्याञ्जलौ समाकृष्य सस्वजे प्रियमात्मजम्। तस्मै चाभ्युद्यतं सम्यङ्मणिकाञ्चनभूषितम्
राजाने त्याचे हात धरून, प्रिय पुत्राला जवळ ओढले; त्याला रत्न व सोन्याने सजवलेले सुंदर आसन दिले.
दिदेश राजा रुचिरं रामाय परमासनम्। तथाऽऽसनवरं प्राप्य व्यदीपयत राघवः
राजाने रामाला ते सुंदर, श्रेष्ठ आसन दाखवले; ते उत्तम आसन मिळाल्यावर राघव तेजाने उजळून गेला.
स्वयैव प्रभया मेरुमुदये विमलो रविः। तेन विभ्राजिता तत्र सा सभापि व्यरोचत
जसा निर्मळ सूर्य मेरू पर्वतावर उगवतो आणि आपल्या प्रकाशाने सर्वत्र उजेड करतो, तसा त्याच्या तेजाने ती सभा उजळून निघाली.
विमलग्रहनक्षत्रा शारदी द्यौरिवेन्दुना। तं पश्यमानो नृपतिस्तुतोष प्रियमात्मजम्
जशी शरद ऋतूतील स्वच्छ आकाश चंद्रामुळे ताऱ्यांनी व ग्रहांनी शोभून दिसते, तशी ती सभा उजळली; प्रिय पुत्राला पाहून राजा तृप्त झाला.
अलंकृतमिवात्मानमादर्शतलसंस्थितम्। स तं सुस्थितमाभाष्य पुत्रं पुत्रवतां वरः
स्वतःला जणू स्वच्छ आरशात पाहिल्याप्रमाणे सुशोभित वाटले; मग सर्व पुत्रांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या राजाने आपल्या नीट बसलेल्या मुलाशी बोलायला सुरुवात केली.
उवाचेदं वचो राजा देवेन्द्रमिव कश्यपः। ज्येष्ठायामसि मे पत्न्यां सदृश्यां सदृशः सुतः
राजा कश्यपाने जसा देवेन्द्राशी बोलेल, तसा रामाशी म्हणाला: 'तू माझ्या ज्येष्ठ, सर्व प्रकारे योग्य राणीपासून जन्मलेला आणि तसाच योग्य पुत्र आहेस.'
उत्पन्नस्त्वं गुणज्येष्ठो मम रामात्मजः प्रियः। त्वया यतः प्रजाश्चेमाः स्वगुणैरनुरञ्जिताः
'तू माझा प्रिय पुत्र राम, गुणांनी श्रेष्ठ आहेस; तुझ्या गुणांनी या सर्व लोकांचे मन जिंकले आहेस.'
तस्मात् त्वं पुष्ययोगेन यौवराज्यमवाप्नुहि। कामतस्त्वं प्रकृत्यैव निर्णीतो गुणवानिति
'म्हणून, पुष्य नक्षत्रावर, तू युवराजपद स्वीकार; कारण स्वभावाने आणि इच्छेने तू गुणी ठरलास.'
गुणवत्यपि तु स्नेहात् पुत्र वक्ष्यामि ते हितम्। भूयो विनयमास्थाय भव नित्यं जितेन्द्रियः
'तरीही, जरी तू गुणी असलास, तरी माझ्या प्रेमापोटी मी तुझे भले सांगतो: नेहमी नम्रता ठेव आणि नेहमी इंद्रिये जिंक.'
कामक्रोधसमुत्थानि त्यजस्व व्यसनानि च। परोक्षया वर्तमानो वृत्त्या प्रत्यक्षया तथा
'काम आणि रागातून निर्माण होणाऱ्या दोषांना सोड आणि गुप्त तसेच उघडपणे योग्य वर्तन कर.'
अमात्यप्रभृतीः सर्वाः प्रजाश्चैवानुरञ्जय। कोष्ठागारायुधागारैः कृत्वा संनिचयान् बहून्
'मंत्र्यांपासून सर्व लोकांपर्यंत सर्वांना आपलेसे कर; कोषागार आणि शस्त्रागारात भरपूर साठा जमा कर.'
इष्टानुरक्तप्रकृतिर्यः पालयति मेदिनीम्। तस्य नन्दन्ति मित्राणि लब्ध्वामृतमिवामराः
'ज्याच्या प्रजेचे मन आपल्यावर प्रेमाने व भक्तीने जडलेले असते, तो जेव्हा पृथ्वीचे पालन करतो, तेव्हा त्याचे मित्र अमृत मिळाल्यावर देवांसारखे आनंदी होतात.'