तामिमां मद्गतिं वीर हन्तुं नार्हसि राघव। मनोजवं गमिष्यामि महेन्द्रं पर्वतोत्तमम्
हे राघव, वीर, माझा हा मार्ग नष्ट करू नकोस; मी मनासारख्या वेगाने महेंद्र पर्वतावर जाईन.
लोकास्त्वप्रतिमा राम निर्जितास्तपसा मया। जहि ताञ्छरमुख्येन मा भूत् कालस्य पर्ययः
हे राम, या जगांना मी तपाने जिंकले आहे; तू तुझ्या श्रेष्ठ बाणाने त्यांना भेद, म्हणजे काळाचा संहारकाळ येऊ नये.
अक्षय्यं मधुहन्तारं जानामि त्वां सुरेश्वरम्। धनुषोऽस्य परामर्शात् स्वस्ति तेऽस्तु परंतप
मी जाणतो की तू अमर असलेला मधुचा संहार करणारा, देवांचा स्वामी आहेस; या धनुष्याला स्पर्श केल्यावर, हे शत्रूंना जाळणाऱ्या, तुला कल्याण लाभो.
एते सुरगणाः सर्वे निरीक्षन्ते समागताः। त्वामप्रतिमकर्माणमप्रतिद्वन्द्वमाहवे
हे अद्वितीय कृत्य करणाऱ्या, युद्धात तुला तोड नाही अशा तुला पाहण्यासाठी हे सर्व देवगण येथे एकत्र जमले आहेत आणि पाहत आहेत.
न चेयं मम काकुत्स्थ व्रीडा भवितुमर्हति। त्वया त्रैलोक्यनाथेन यदहं विमुखीकृतः
हे काकुत्स्थ, तू त्रैलोक्याचा स्वामी असून मला पराभूत केलेस, यामुळे मला लाज वाटू नये.
शरमप्रतिमं राम मोक्तुमर्हसि सुव्रत। शरमोक्षे गमिष्यामि महेन्द्रं पर्वतोत्तमम्
हे दृढ व्रत पाळणाऱ्या राम, तू हा अद्वितीय बाण सोडावा; बाण सोडल्यानंतर मी महेंद्र पर्वतावर जाईन.
तथा ब्रुवति रामे तु जामदग्न्ये प्रतापवान्। रामो दाशरथिः श्रीमांश्चिक्षेप शरमुत्तमम्
जमदग्नीपुत्राने रामाला असे म्हटल्यावर, दशरथपुत्र रामाने, तेजस्वी असलेल्या, तो श्रेष्ठ बाण सोडला.
स हतान् दृश्य रामेण स्वाँल्लोकांस्तपसार्जितान्। जामदग्न्यो जगामाशु महेन्द्रं पर्वतोत्तमम्
रामाने आपल्या तपाने मिळवलेल्या लोकांना नष्ट होताना पाहून, जमदग्नीपुत्र वेगाने महेंद्र पर्वतावर गेला.
ततो वितिमिराः सर्वा दिशश्चोपदिशस्तथा। सुराः सर्षिगणा रामं प्रशशंसुरुदायुधम्
मग सर्व दिशा आणि आकाश उजळले; देव आणि ऋषीगणांनी, महान धनुष्यधारी रामाचे स्तुती केली.
रामं दाशरथिं रामो जामदग्न्यः प्रपूजितः। ततः प्रदक्षिणीकृत्य जगामात्मगतिं प्रभुः
दशरथपुत्र रामाचा जमदग्नीपुत्र रामाने सन्मान केला; त्यानंतर प्रदक्षिणा घालून तो प्रभू आपल्या मार्गाने निघून गेला.
thumb|सप्तसप्ततितमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे बालकाण्डे सप्तसप्ततितमः सर्गः ॥१-
श्रीवाल्मीकी रामायणाच्या बालकांडातील सत्त्याहत्तरावा सर्ग ऐका.
गते रामे प्रशान्तात्मा रामो दाशरथिर्धनुः। वरुणायाप्रमेयाय ददौ हस्ते महायशाः
राम निघून गेल्यावर, शांतचित्त असलेल्या दशरथपुत्र रामाने मोठ्या कीर्तीने ते धनुष्य अमाप सामर्थ्य असलेल्या वरुणाच्या हाती दिले.
अभिवाद्य ततो रामो वसिष्ठप्रमुखानृषीन्। पितरं विकलं दृष्ट्वा प्रोवाच रघुनन्दनः
त्यानंतर रामाने वसिष्ठांसह इतर ऋषींना वंदन केले आणि मग आपल्या दुःखी वडिलांना पाहून, रघुकुळाचा आनंद असलेल्या रामाने त्यांच्याशी बोलले.
जामदग्न्यो गतो रामः प्रयातु चतुरंगिणी। अयोध्याभिमुखी सेना त्वया नाथेन पालिता
जामदग्नीपुत्र राम निघून गेला आहे; आता चारही अंगांनी सज्ज असलेली आपली सेना, तुझ्या रक्षणाखाली, अयोध्येकडे जाऊ दे.
रामस्य वचनं श्रुत्वा राजा दशरथः सुतम्। बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य मूर्ध्न्युपाघ्राय राघवम्
रामाची ही वचने ऐकून राजा दशरथाने आपल्या राघव पुत्राला दोन्ही हातांनी घट्ट मिठी मारली आणि त्याच्या डोक्यावर प्रेमाने चुंबन घेतले.
गतो राम इति श्रुत्वा हृष्टः प्रमुदितो नृपः। पुनर्जातं तदा मेने पुत्रमात्मानमेव च
राम निघून गेला हे ऐकून राजा अतिशय आनंदित झाला; त्या क्षणी त्याला वाटले की जणू त्याचा मुलगा आणि तो स्वतः पुन्हा जन्माला आले आहेत.
चोदयामास तां सेनां जगामाशु ततः पुरीम्। पताकाध्वजिनीं रम्यां तूर्योद्घुष्टनिनादिताम्
त्याने सैन्याला पुढे जाण्याचा आदेश दिला आणि नंतर झेंडे व पताका यांनी सजलेल्या, वाद्यांच्या गजरात निनादणाऱ्या सुंदर नगरीकडे वेगाने गेला.
सिक्तराजपथारम्यां प्रकीर्णकुसुमोत्कराम्। राजप्रवेशसुमुखैः पौरैर्मङ्गलपाणिभिः
राजमार्ग पाण्याने शिंपलेला, सुंदर फुलांनी भरलेला होता; शुभ वस्तू हातात घेऊन नगरातील लोकांनी राजाचा स्वागत केला.
सम्पूर्णां प्राविशद् राजा जनौघैः समलंकृताम्। पौरैः प्रत्युद्गतो दूरं द्विजैश्च पुरवासिभिः
राजा लोकांच्या गर्दीने भरलेल्या आणि सजलेल्या नगरीत प्रवेशला; नगरवासी, ब्राह्मण आणि इतरांनी दूरवरून त्याचे स्वागत केले.
पुत्रैरनुगतः श्रीमान् श्रीमद्भिश्च महायशाः। प्रविवेश गृहं राजा हिमवत्सदृशं प्रियम्
आपल्या मुलांसह आणि कीर्तीमान मित्रांसह तो राजा, हिमालयासारख्या प्रिय राजवाड्यात गेला.
ननन्द स्वजनै राजा गृहे कामैः सुपूजितः। कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च सुमध्यमा
राजा आपल्या आप्तजनांसोबत घरात हर्षाने रमला, सर्व इच्छा पूर्ण झाल्याने सन्मानित झाला; कौसल्या, सुमित्रा आणि सुंदर कटिप्रदेश असलेली कैकेयीही आनंदली.
वधूप्रतिग्रहे युक्ता याश्चान्या राजयोषितः। ततः सीतां महाभागामूर्मिलां च यशस्विनीम्
वधूंचे स्वागत करण्यात गुंतलेल्या इतर राजस्त्रियांसह त्यांनी मग मोठ्या भाग्यवती सीता आणि कीर्तीशाली ऊर्मिला यांचेही स्वागत केले.
कुशध्वजसुते चोभे जगृहुर्नृपयोषितः। मंगलालापनैर्होमैः शोभिताः क्षौमवाससः
राजस्त्रियांनी कुशध्वजाच्या दोन्ही कन्यांना, शुभ बोल आणि हवनांनी अलंकृत, सुंदर वस्त्रांनी सजवून घेतले.
देवतायतनान्याशु सर्वास्ताः प्रत्यपूजयन्। अभिवाद्याभिवाद्यांश्च सर्वा राजसुतास्तदा
सर्वांनी देवतांच्या मंदिरे वेगाने पूजली आणि त्या वेळी सर्व राजपुत्रांनी वंदनीयांना वंदन केले.
रेमिरे मुदिताः सर्वा भर्तृभिर्मुदिता रहः। कृतदाराः कृतास्त्राश्च सधनाः ससुहृज्जनाः
सर्व स्त्रिया आनंदाने, आपल्या पतींसोबत एकांतात सुखावल्या; विवाह पूर्ण झाला, शस्त्रविद्या शिकल्या, संपत्ती आणि मित्र मिळाले.
शुश्रूषमाणाः पितरं वर्तयन्ति नरर्षभाः। कस्यचित्त्वथ कालस्य राजा दशरथः सुतम्
पुत्रांनी आपल्या वडिलांची सेवा मन लावून केली; काही काळानंतर राजा दशरथाने आपल्या पुत्राला असे सांगितले—
भरतं कैकयीपुत्रमब्रवीद् रघुनन्दनः। अयं केकयराजस्य पुत्रो वसति पुत्रक
रघुकुळाचा आनंद असलेल्या रामाने कैकेयीपुत्र भरताला म्हटले, 'हा केकयराजाचा पुत्र येथे राहतो आहे, बाळा.'
त्वां नेतुमागतो वीरो युधाजिन्मातुलस्तव। श्रुत्वा दशरथस्यैतद् भरतः कैकयीसुतः
'तुझ्या मामा युधाजित, शूरवीर, तुला घेऊन जायला आले आहेत.' हे दशरथाच्या तोंडून ऐकून कैकेयीपुत्र भरत—
गमनायाभिचक्राम शत्रुघ्नसहितस्तदा। आपृच्छ्य पितरं शूरो रामं चाक्लिष्टकारिणम्
त्या वेळी शत्रुघ्नासह तो वीर आपल्या वडिलांना आणि रामाला निरोप घेऊन निघाला.
मातॄश्चापि नरश्रेष्ठः शत्रुघ्नसहितो ययौ। युधाजित् प्राप्य भरतं सशत्रुघ्नं प्रहर्षितः
शत्रुघ्नासोबत तो श्रेष्ठ पुरुष आपल्या मातांकडे गेला; युधाजिताने भरत आणि शत्रुघ्नाला पाहून फार आनंद झाला.