ततस्त्रियुग्मस्त्रिककुत्ऺित्रधामा त्रिदशार्चितः । उवाच देवता ब्रह्मा मारुतप्रियकाम्यया ।। ७.३६.
नंतर, तीन शिखरे आणि तीन जोडांनी तेजस्वी, देवांनी पूजलेले ब्रह्मा, वाऱ्याला प्रसन्न करण्याच्या इच्छेने देवतांना म्हणाले.
भो महेन्द्रेशवरुणप्रजेश्वरधनेश्वराः । जानतामपि वः सर्वं वक्ष्यामि श्रूयतां हितम् ।। ७.३६.
हे इंद्र, वरुण, प्रजापती, कुबेर, तुम्हा सर्वांना सर्व काही माहिती असले तरी, मी हिताचे बोल सांगतो, ऐका.
अनेन शिशुना कार्यं कर्तव्यं वो भविष्यति । तद्वदध्वं वरान्सर्वे मारुतस्यास्य तुष्टये ।। ७.३६.
या बालकाच्या माध्यमातून तुम्हाला एक कार्य करावयाचे आहे; म्हणून, वाऱ्याला प्रसन्न करण्यासाठी तुम्ही सर्वजण वर द्या.
ततः सहस्रनयनः प्रीतियुक्तः शुभाननः । कुशेशयमयीं मालामुत्क्षिप्येदं वचो ऽब्रवीत् ।। ७.३६.
मग हजार डोळ्यांचा, आनंदी आणि शुभमुख असलेला इंद्र, कमळांनी बनवलेली माळ उचलून म्हणाला.
मत्करोत्सृष्टवज्रेण हनुरस्य यथा हतः । नाम्ना वै कपिशार्दूलो भविता हनुमानिति ।। ७.३६.
माझ्या वज्राने याच्या हनुवटीला जखम झाली; म्हणून याचे नाव 'हनुमान' असेल आणि तो वानरांमध्ये श्रेष्ठ ठरेल.
अहमस्य प्रदास्यामि परमं वरमद्भुतम् । इतः प्रभृति वज्रस्य ममावध्यो भविष्यति ।। ७.३६.
मी त्याला एक अद्भुत आणि श्रेष्ठ वर देतो: आजपासून माझ्या वज्राने त्याला कधीच मारता येणार नाही.
मार्तण्डस्त्वब्रवीत्तत्र भगवांस्तिमिरापहः । तेजसो ऽस्य मदीयस्य ददामि शतिकां कलाम् ।। ७.३६.
मग अंधार दूर करणारा, पूज्य सूर्य म्हणाला: मी माझ्या तेजाचा एक अंश त्याला देतो.
यदा तु शास्त्राण्यध्येतुं शक्तिरस्य भविष्यति । तदास्य शास्त्रं दास्यामि येन वाग्ग्मी भविष्यति ।। ७.३६.
जेव्हा त्याला शास्त्र शिकण्याची क्षमता येईल, तेव्हा मी त्याला असे ज्ञान देईन की तो अत्यंत वाक्पटू होईल.
नचास्य भविता कश्चित्सदृशः शास्त्रदर्शने । वरुणश्च वरं प्रादान्नास्य मृत्युर्भविष्यति । वर्षायुतशतेनापि मत्पाशादुदकादपि ।। ७.३६.
शास्त्र समजण्यात त्याच्या तोडीचा कोणीच नसेल; आणि वरुणाने वर दिला की, माझ्या पाशाने किंवा पाण्याने, शंभर हजार वर्षांनीही त्याचा मृत्यू होणार नाही.
यमो दण्डादवध्यत्वमरोगत्वं च नित्यशः । वरं ददामि सन्तुष्ट अविषादं च संयुगे ।। ७.३६.
यमाने त्याला आपल्या दंडापासून अमर्यादित संरक्षण, कायम आरोग्य आणि युद्धात कधीही खचू नये असा वर दिला.
गदेयं मामिका नैनं संयुगेषु वधिष्यति । इत्येवं वरदः प्राह तदा ह्येकाक्षिपिङ्गलः ।। ७.३६.
माझे हे गदा शस्त्र युद्धात त्याला कधीच मारू शकणार नाही, असे एक डोळा आणि पिंगट डोळ्यांनी वर देणाऱ्याने सांगितले.
मत्तो मदायुधानां च न वध्यो ऽयं भविष्यति । इत्येवं शङ्करेणापि दत्तो ऽस्य परमो वरः ।। ७.३६.
माझ्या मदाने भरलेल्या शस्त्रांनीही त्याला मारता येणार नाही; असे शंकरानेही त्याला श्रेष्ठ वर दिला.
सर्वेषां ब्रह्मदण्डानामवध्यो ऽयं भविष्यति । दीर्घायुश्च महात्मा च इति ब्रह्माब्रवीद्वचः ।। ७.३६.
सर्व ब्रह्मदंडांपासून तो अवध्य राहील, दीर्घायुष्य आणि महान आत्मा असेल, असे ब्रह्मदेवाने सांगितले.
विश्वकर्मा च दृष्ट्वैनं बालसूर्योपमं शिशुम् । शिल्पिनां प्रवरः प्रादाद्वरमस्य महामतिः ।। ७.३६.
विश्वकर्म्याने, तो बालसूर्यासारखा तेजस्वी मुलगा पाहून, शिल्पकारांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्याने मोठ्या बुद्धीने त्याला वर दिला.
मत्कृतानि च शस्त्राणि यानि दिव्यानि संयुगे । तैरवध्यत्वमापन्नश्चिरजीवी भविष्यति ।। ७.३६.
मी केलेली जी दिव्य शस्त्रं आहेत, त्यांच्यामुळे तो युद्धात कोणाच्याही हातून मारला जाणार नाही आणि दीर्घायुषी राहील.
ततः सुराणां तु वरैर्दृष्ट्वा ह्येनमलङ्कृतम् । चतुर्मुखस्तुष्टमना वायुमाह जगद्गुरुः ।। ७.३६.
देवतांनी दिलेल्या वरांनी तो शोभून दिसत असताना, जगाचा गुरु आणि चतुर्मुख ब्रह्मदेव प्रसन्न मनाने वायुला म्हणाला.
अमित्राणां भयकरो मित्राणामभयङ्करः । अजेयो भविता पुत्रस्तव मारुत मारुतिः ।। ७.३६.
तो शत्रूंना भीती घालणारा आणि मित्रांना निर्भयता देणारा होईल; माऱुता, तुझा मुलगा मारुती कधीही जिंकता येणार नाही असा होईल.
कामरूपः कामचारी कामगः प्लवतां वरः । भवत्यव्याहतगतिः कीर्तिमांश्च भविष्यति ।। ७.३६.
तो इच्छेनुसार कोणतेही रूप घेऊ शकेल, हवे तसे फिरू शकेल, कुठेही जाऊ शकेल आणि उडणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ राहील; त्याच्या गतीला कोणीही अडथळा आणू शकणार नाही आणि त्याची कीर्ती सर्वत्र पसरलेली असेल.
रावणोत्सादनार्थानि रामप्रियकरणि च । रोमहर्षकराण्येष कर्ता कर्माणि संयुगे ।। ७.३६.
रावणाचा नाश करण्यासाठी आणि रामाला आनंद देण्यासाठी, युद्धात तो असे पराक्रम करील की ज्यामुळे अंगावर रोमांच येईल.
एवमुक्त्वा तमामन्त्र्य मारुतं त्वमरैः सह । यथागतं ययुः सर्वे पितामहपुरोगमाः ।। ७.३६.
असे सांगून आणि वायुला व देवतांसह निरोप घेऊन, ब्रह्मदेव पुढे राहून सर्वजण जसे आले तसे परत गेले.
सो ऽपि गन्धवहः पुत्रं प्रगृह्य गृहमानयत् । अञ्जनायास्तमाचख्यौ वरदत्तं विनिर्गतः ।। ७.३६.
मग वायुदेव आपल्या मुलाला घेऊन घरी गेला आणि अंजनेला मिळालेल्या वरांची माहिती सांगितली.
प्राप्य राम वरानेष वरदानसमन्वितः । बलेनात्मनि संस्थेन सो ऽपूर्यत यथा ऽर्णवः ।। ७.३६.
रामाकडून हे वर मिळाल्यावर, वरदात्यांनी दिलेल्या शक्तीने तो आपल्या अंगात समुद्रासारखा बळाने भरून गेला.
तरसा पूर्यमाणो ऽपि तदा वानरपुङ्गवः । आश्रमेषु महर्षीणामपराध्यति निर्भयः ।। ७.३६.
शक्तीने भरलेला तो वानरश्रेष्ठ निर्भयपणे महर्षींच्या आश्रमात उपद्रव करू लागला.
स्रुग्भाण्डान्यग्निहोत्रं च वल्कलाजिनसञ्चयान् । भग्नविच्छिन्नविध्वस्तान्संशान्तानां करोत्ययम् ।। ७.३६.
तो त्यांच्या यज्ञाचे चमचे, भांडी, अग्निहोत्र, झाडाच्या साली व मृगजिनांचे ढीग फोडून, विखुरून आणि नष्ट करून टाकायचा.
एवंविधानि कर्माणि प्रावर्तत महाबलः । सर्वेषां ब्रह्मदण्डानामवध्यः शम्भुना कृतः ।। ७.३६.
अशा प्रकारची कृत्ये तो महाबली करू लागला, कारण शंभूने त्याला ब्रह्मदेवांच्या शापांपासून अवध्य केले होते.
जानन्त ऋषयस्तं वै सहन्ते तस्य शक्तितः ।। ७.३६.
महर्षी त्याला ओळखून, आपल्या शक्तीनुसार त्याचा त्रास सहन करायचे.
यथा केसरिणा त्वेष वायुना सो ऽञ्जनासुतः । प्रतिषिद्धो ऽपि मर्यादां लङ्घयत्येव वानरः ।। ७.३६.
जसा अंजनेचा मुलगा, सिंहासारख्या वायुदेवांनी रोखले तरी, मर्यादा ओलांडतो, तसाच तो वानरही वागतो.
ततो महर्षयः क्रुद्धा भृग्वङ्गिरसवंशजाः । शेपुरेनं रघुश्रेष्ठ नातिक्रुद्धातिमन्यवः ।। ७.३६.
मग भृगु आणि अंगिरस वंशातील महर्षी रागावले आणि रघुकुळातील श्रेष्ठा, त्यांनी फारसा राग न धरता त्याला शाप दिला.
बाधसे यत्समाश्रित्य बलमस्मान्प्लवङ्गम । तद्दीर्घकालं वेत्तासि नास्माकं शापमोहितः । यदा ते स्मार्यते कीर्तिस्तदा ते वर्धते बलम् ।। ७.३६.
अरे वानरा, तू तुझ्या बळावर आमच्यावर त्रास करतोस, म्हणून आमच्या शापामुळे तू दीर्घ काळ तुझ्या शक्तीला विसरशील; पण जेव्हा तुझी कीर्ती कोणीतरी आठवेल, तेव्हा तुझे बळ पुन्हा वाढेल.
ततस्स हृततेजौजा महर्षिवचनौजसा । एषोश्रमाणि तान्येव मृदुभावं गतो ऽचरत् ।। ७.३६.
मग महर्षींच्या शब्दांमुळे त्याची तेज व शक्ती कमी झाली आणि तो मृदू स्वभावाने तीच कामे करू लागला.