अनेन स परामृष्टो राम सूर्यरथोपरि । अपक्रान्तस्ततस्त्रस्तो राहुश्चन्द्रार्कमर्दनः ।। ७.३५.
राम, चंद्र आणि सूर्याला त्रास देणारा राहू, सूर्याच्या रथावर उभा असताना त्याला स्पर्श करून घाबरून तिथून पळून गेला.
स इन्द्रभवनं गत्वा सरोषः सिंहिकासुतः । अब्रवीद्भ्रुकुटिं कृत्वा देवं देवगणैर्वृतम् ।। ७.३५.
नंतर, सिंहिकेचा मुलगा राहू रागाने इंद्राच्या महालात गेला, कपाळावर आठ्या घालून, देव आणि देवतांच्या गर्दीत इंद्राला बोलू लागला.
बुभुक्षापनयं दत्त्वा चन्द्रार्कौ मम वासव । किमिदं तत्त्वया दत्तमन्यस्य बलवृत्रहन् ।। ७.३५.
वज्रधारी इंद्रा, तू मला भूक शमवण्यासाठी सूर्य आणि चंद्र दिले, मग हे दुसऱ्याला का दिलेस?
अद्याहं पर्वकाले तु जिघृक्षुः सूर्यमागतः । अथान्यो राहुरासाद्य जग्राह सहसा रविम् ।। ७.३५.
आज पर्वकाळात मी सूर्य पकडायला आलो होतो, पण अचानक दुसरा राहू आला आणि त्याने रविला पटकन पकडले.
स राहोर्वचनं श्रुत्वा वासवः सम्भ्रमान्वितः । उत्पपातासनं हित्वा चोद्वहन्काञ्चनीं स्रजम् ।। ७.३५.
राहूचे बोल ऐकून इंद्र घाबरून गेला, आपले आसन सोडून, सोन्याची फुलमाळ घेऊन उभा राहिला.
ततः कैलासकूटाभं चतुर्दन्तं मदस्रवम् । शृङ्गारधारिणं प्रांशुं स्वर्णघण्टाट्टहासिनम् ।। ७.३५.
मग कैलासाच्या शिखरासारखा, चार सोंडांचा, मदाने ओथंबलेला, सुंदर मुकुट घातलेला, उंच आणि सोन्याच्या घंटांनी सजलेला गजराजावर चढला.
इन्द्रः करीन्द्रमारुह्य राहुं कृत्वा पुरःसरम् । प्रायाद्यत्राभवत्सूर्यः सहानेन हनूमता ।। ७.३५.
इंद्र गजराजावर बसला, राहूला पुढे घेऊन, जिथे सूर्य होता तिथे, हनुमानासह गेला.
अथातिरभसेनागाद्राहुरुत्सृज्य वासवम् । अनेन च स वै दृष्टः प्रधावञ्छैलकूटवत् ।। ७.३५.
तेव्हा राहू अतिशय घाईने इंद्राला मागे टाकून, हनुमानाला पाहून, पर्वताच्या शिखरासारखा पळून गेला.
ततः सूर्यं समुत्सृज्य राहुं फलमवेक्ष्य च । उत्पपात पुनर्व्योम ग्रहीतुं सिंहिकासुतम् ।। ७.३५.
मग हनुमानाने सूर्य सोडून, राहूला आपले लक्ष्य मानून, पुन्हा आकाशात उडी मारली आणि सिंहिकेच्या मुलाला पकडायला निघाला.
उत्सृज्यार्कमिमं राम प्रधावन्तं प्लवङ्गमम् । अवेक्ष्यैवं परावृत्त्य मुखशेषः पराङ्मुखः ।। ७.३५.
राम, वानराने सूर्य सोडून राहूच्या मागे धावताना पाहून, राहू फक्त चेहरा दिसेल असा वळून, उलट्या दिशेने पळून गेला.
इन्द्रमाशंसमानस्तु त्रातारं सिंहिकासुतः । इन्द्र इन्द्रेति संत्रासान्मुहुर्महुरभाषत ।। ७.३५.
सिंहिकेचा मुलगा, इंद्र वाचवेल या आशेने, घाबरून पुन्हा पुन्हा 'इंद्रा! इंद्रा!' असे ओरडू लागला.
राहोर्विक्रोशमानस्य प्रागेवालक्षितं स्वरम् । श्रुत्वेन्द्रोवाच मा भैषीरहमेनं निषूदये ।। ७.३५.
राहूचा रडण्याचा आवाज ऐकून, इंद्र म्हणाला, 'घाबरू नकोस, मी त्याला ठार करतो.'
ऐरावतं ततो दृष्ट्वा महत्तदिदमित्यपि । फलं मत्वा हस्तिराजमभिदुद्राव मारुतिः ।। ७.३५.
मग ऐरावत गजराज पाहून, मारुतीने तो मोठा हत्ती मिळवावा म्हणून त्याच्याकडे धाव घेतली.
तथास्य धावतो रूपमैरावतजिघृक्षया । मुहूर्तमभवद्घोरमिन्द्राग्न्योरिव भास्वरम् ।। ७.३५.
हत्ती पकडायच्या इच्छेने धावत असताना, क्षणभर त्याचे रूप भीषण आणि तेजस्वी झाले, जणू इंद्र आणि अग्नीप्रमाणे.
एवमाधावमानं तु नातिक्रुद्धः शचीपतिः । हस्तान्तादतिमुक्तेन कुलिशेनाभ्यताडयत् ।। ७.३५.
असा धावत असताना, शचीपती इंद्र फारसा रागावला नाही, पण हातातून वज्र सोडून त्याला मारले.
ततो गिरौ पपातैष इन्द्रवज्राभिताडितः । पतमानस्य चैतस्य वामो हनुरभज्यत ।। ७.३५.
मग इंद्राच्या वज्राने मारल्यावर तो डोंगरावर पडला, पडताना त्याचा डावा जबडा तुटला.
तस्मिंस्तु पतिते बाले वज्रताडनविह्वले । चुक्रोधेन्द्राय पवनः प्रजानामहिताय सः ।। ७.३५.
तो मुलगा वज्राच्या आघाताने बेशुद्ध होऊन पडल्यावर, पवनदेव प्रजांना झालेल्या त्रासामुळे इंद्रावर रागावले.
प्रचारं स तु सङ्गृह्य प्रजास्वन्तर्गतः प्रभुः । गुहां प्रविष्टः स्वसुतं शिशुमादाय मारुतः ।। ७.३५.
मग सर्व प्राण्यांमध्ये आपली शक्ती गोळा करून, मारुतीला उचलून, पवनदेव एका गुहेत गेले.
विण्मूत्राशयमावृत्य प्रजानां परमार्तिकृत् । रुरोध सर्वभूतानि यथा वर्षाणि वासवः ।। ७.३५.
मूत्र व विष्ठेचे मार्ग बंद करून, सर्व प्राण्यांना फार त्रास दिला. जसा इंद्र पावसाला अडवतो, तसा त्याने सर्व सजीवांना रोखून धरले.
वायुप्रकोपाद्भूतानि निरुच्छ्वासानि सर्वतः । सन्धिभिर्भिद्यमानैश्च काष्ठभूतानि जज्ञिरे ।। ७.३५.
वाऱ्याच्या रागामुळे सर्व प्राणी श्वास घेऊ शकले नाहीत. त्यांच्या सांध्यांमध्ये तडे जाऊन, लाकडासारखी प्राणी निर्माण झाली.
निःस्वाध्यायवषट्कारं निष्क्रियं धर्मवर्जितम् । वायुप्रकोपात्ऺत्रैलोक्यं निरयस्थमिवाभवत् ।। ७.३५.
वाऱ्याच्या संतापामुळे त्रैलोक्यांत वेदपठण, यज्ञातील उच्चार, सर्व कर्मे आणि धर्म नाहीसे झाले; जणू काही सगळं नरकासारखं झालं.
ततः प्रजाः सगन्धर्वाः सदेवासुरमानुषाः । प्रजापतिं समाधावन्दुःखिताश्च सुखेच्छया ।। ७.३५.
तेव्हा गंधर्व, देव, दैत्य आणि माणसे असे सर्व प्राणी दुःखी होऊन सुखाची इच्छा बाळगून प्रजापतीकडे गेले.
ऊचुः प्राञ्जलयो देवा महोदरनिभोदराः । त्वया नु भगवन्सृष्टाः प्रजानाथ चतुर्विधाः ।। ७.३५.
त्यांच्या पोटांचा आकार मोठ्या पर्वतासारखा दिसत होता. देवांनी हात जोडून म्हटले, 'भगवंत, आपणच चार प्रकारच्या प्रजांचा निर्माण केला आहे.'
त्वया दत्तो ऽयमस्माकमायुषः पवनः पतिः । सो ऽस्मान्प्राणेश्वरो भूत्वा कस्मादेषो ऽद्य सत्तम ।। ७.३५.
'आपण आमच्या आयुष्याचा स्वामी म्हणून वाऱ्याची नेमणूक केली आहे. तोच आमच्या प्राणांचा अधिपती होऊन, आज आम्हाला का त्रास देतो आहे, हे श्रेष्ठा?'
रुरोध दुःखं जनयन्नन्तःपुर इव स्त्रियः । तस्मात्त्वां शरणं प्राप्ता वायुनोहता वयम् ।। ७.३५.
'तो वारा आम्हाला अडवतो आहे आणि स्त्रियांचा अंतःपुरात जसा छळ होतो तसा आम्हाला दुःख देतो आहे. म्हणून आम्ही तुमच्याकडे आश्रय घेतला आहे, कारण वाऱ्याने आम्ही त्रस्त झालो आहोत.'
एतत्प्रजानां श्रुत्वा तु प्रजानाथः प्रजापतिः । कारणादिति चोक्त्वासौ प्रजाः पुनरभाषत ।। ७.३५.
हे सर्व प्रजांनी सांगितल्यावर प्रजापती म्हणाला, 'हीच त्याची कारणे आहेत,' आणि पुन्हा प्रजांना बोलला.
यस्मिंश्च कारणे वायुश्चुक्रोध च रुरोध च । प्रजाः शृणुध्वं तत्सर्वं श्रोतव्यं चात्मनः क्षमम् ।। ७.३५.
'ज्या कारणामुळे वारा रागावला आणि तुम्हाला अडवले, ते सर्व ऐका. ते ऐकणे तुमच्यासाठी योग्य आहे.'
पुत्रस्तस्यामरेशेन इन्द्रेणाद्य निपातितः । राहोर्वचनमास्थाय ततः स कुपितो ऽनिलः ।। ७.३५.
'आज अमरांचा राजा इंद्राने राहूच्या सांगण्यावरून वाऱ्याचा मुलगा ठार केला. म्हणून वारा संतापला आहे.'
अशरीरः शरीरेषु वायुश्चरति पालयन् । शरीरं हि विना वायुं समतां याति दारुभिः ।। ७.३५.
'वारा स्वतः शरीररहित असूनही, तो सर्व शरीरांत वावरतो आणि त्यांना चालवतो. कारण वारा नसला, तर शरीर लाकडासारखेच होते.'
वायुः प्राणः सुखं वायुर्वायुः सर्वमिदं जगत् । वायुना सम्परित्यक्तं न सुखं विन्दते जगत् ।। ७.३५.
'वारा म्हणजेच प्राण, वारा म्हणजेच सुख, आणि वारा म्हणजेच हे सर्व जग. वारा नसेल, तर जगाला सुख मिळत नाही.'