एष मातुर्वियोगाच्च क्षुधया च भृशार्दितः । रुरोद शिशुरत्यर्थं शिशुः शरवणे यथा ।। ७.३५.
आईपासून दूर राहून आणि भुकेने त्रस्त होऊन तो लहान मुलगा फार मोठ्याने रडू लागला, जसा एखादा बाळ झुडपात रडतो.
तदोद्यन्तं विवस्वन्तं जपापुष्पोत्करोपमम् । ददर्श फललोभाच्च ह्युत्पपात रविं प्रति ।। ७.३५.
त्याने उगवता सूर्य, जो जास्वंदीच्या फुलांच्या घोसासारखा दिसत होता, पाहिला आणि फळाच्या लोभाने त्याच्याकडे उडी मारली.
बालार्काभिमुखो बालो बालार्क इव मूर्तिमान् । ग्रहीतुकामो बालार्कं प्लवते ऽम्बरमध्यगः ।। ७.३५.
लहानपणीच तो सूर्याच्या दिशेने तोंड करून, स्वतःही लहान सूर्यासारखा तेजस्वी दिसत होता. तो सूर्य पकडायच्या इच्छेने आकाशात झेपावला.
एतस्मिन्प्लवमाने तु शिशुभावे हनूमति । देवदानवयक्षाणां विस्मयः सुमहानभूत् ।। ७.३५.
हनुमान हा अजून लहान असतानाच उडी मारू लागला तेव्हा देव, दानव आणि यक्ष यांना फार मोठा आश्चर्य वाटले.
नाप्येवं वेगवान्वायुर्गरुडो वा मनस्तथा । यथा ऽयं वायुपुत्रस्तु क्रमते ऽम्बरमुत्तमम् ।। ७.३५.
वाऱ्याचा वेग असो, गरुड असो किंवा अगदी मनही असो, तरी वायुपुत्राने जसा वेगाने आकाश पार केलं, तसं कोणालाही शक्य नव्हतं.
यदि तावच्छिशोरस्य त्वीदृशो गतिविक्रमः । यौवनं बलमासाद्य कथं वेगो भविष्यति ।। ७.३५.
जर लहानपणीच त्याचा असा वेग आणि पराक्रम आहे, तर जेव्हा तो तारुण्यात आणि पूर्ण बळात पोहोचेल, तेव्हा त्याचा वेग किती प्रचंड असेल?
तमनुप्लवते वायुः प्लवन्तं पुत्रमात्मनः । सूर्यदाहभयाद्रक्षंस्तुषारचयशीतलः ।। ७.३५.
वायूने आपल्या झेपावणाऱ्या मुलामागे जाऊन, सूर्याच्या ज्वाळांपासून त्याचे रक्षण केले आणि बर्फाच्या थंडाव्यासारखी शीतलता दिली.
बहुयोजनसाहस्रं क्रमत्येष गतोम्बरम् । पितुर्बलाच्च बाल्याच्च भास्कराभ्याशमागतः ।। ७.३५.
तो हजारो योजनांचं अंतर आकाशातून पार करीत गेला आणि वडिलांच्या बळाने व स्वतःच्या बालसाहसाने सूर्याजवळ पोहोचला.
शिशुरेष त्वदोषज्ञ इति मत्वा दिवाकरः । कार्यं चात्र समायत्तमित्येवं न ददाह सः ।। ७.३५.
सूर्याने विचार केला, 'हा मुलगा अजून दोष ओळखू शकत नाही आणि हे सर्व माझ्या हातात आहे,' म्हणून त्याने त्याला जाळलं नाही.
यमेव दिवसं ह्येष ग्रहीतुं भास्करं प्लुतः । तमेव दिवसं राहुर्जिघृक्षति दिवाकरम् ।। ७.३५.
ज्या दिवशी तो सूर्य पकडायला झेपावला, त्याच दिवशी राहूनेही सूर्याला पकडायचा प्रयत्न केला.
अनेन स परामृष्टो राम सूर्यरथोपरि । अपक्रान्तस्ततस्त्रस्तो राहुश्चन्द्रार्कमर्दनः ।। ७.३५.
राम, चंद्र आणि सूर्याला त्रास देणारा राहू, सूर्याच्या रथावर उभा असताना त्याला स्पर्श करून घाबरून तिथून पळून गेला.
स इन्द्रभवनं गत्वा सरोषः सिंहिकासुतः । अब्रवीद्भ्रुकुटिं कृत्वा देवं देवगणैर्वृतम् ।। ७.३५.
नंतर, सिंहिकेचा मुलगा राहू रागाने इंद्राच्या महालात गेला, कपाळावर आठ्या घालून, देव आणि देवतांच्या गर्दीत इंद्राला बोलू लागला.
बुभुक्षापनयं दत्त्वा चन्द्रार्कौ मम वासव । किमिदं तत्त्वया दत्तमन्यस्य बलवृत्रहन् ।। ७.३५.
वज्रधारी इंद्रा, तू मला भूक शमवण्यासाठी सूर्य आणि चंद्र दिले, मग हे दुसऱ्याला का दिलेस?
अद्याहं पर्वकाले तु जिघृक्षुः सूर्यमागतः । अथान्यो राहुरासाद्य जग्राह सहसा रविम् ।। ७.३५.
आज पर्वकाळात मी सूर्य पकडायला आलो होतो, पण अचानक दुसरा राहू आला आणि त्याने रविला पटकन पकडले.
स राहोर्वचनं श्रुत्वा वासवः सम्भ्रमान्वितः । उत्पपातासनं हित्वा चोद्वहन्काञ्चनीं स्रजम् ।। ७.३५.
राहूचे बोल ऐकून इंद्र घाबरून गेला, आपले आसन सोडून, सोन्याची फुलमाळ घेऊन उभा राहिला.
ततः कैलासकूटाभं चतुर्दन्तं मदस्रवम् । शृङ्गारधारिणं प्रांशुं स्वर्णघण्टाट्टहासिनम् ।। ७.३५.
मग कैलासाच्या शिखरासारखा, चार सोंडांचा, मदाने ओथंबलेला, सुंदर मुकुट घातलेला, उंच आणि सोन्याच्या घंटांनी सजलेला गजराजावर चढला.
इन्द्रः करीन्द्रमारुह्य राहुं कृत्वा पुरःसरम् । प्रायाद्यत्राभवत्सूर्यः सहानेन हनूमता ।। ७.३५.
इंद्र गजराजावर बसला, राहूला पुढे घेऊन, जिथे सूर्य होता तिथे, हनुमानासह गेला.
अथातिरभसेनागाद्राहुरुत्सृज्य वासवम् । अनेन च स वै दृष्टः प्रधावञ्छैलकूटवत् ।। ७.३५.
तेव्हा राहू अतिशय घाईने इंद्राला मागे टाकून, हनुमानाला पाहून, पर्वताच्या शिखरासारखा पळून गेला.
ततः सूर्यं समुत्सृज्य राहुं फलमवेक्ष्य च । उत्पपात पुनर्व्योम ग्रहीतुं सिंहिकासुतम् ।। ७.३५.
मग हनुमानाने सूर्य सोडून, राहूला आपले लक्ष्य मानून, पुन्हा आकाशात उडी मारली आणि सिंहिकेच्या मुलाला पकडायला निघाला.
उत्सृज्यार्कमिमं राम प्रधावन्तं प्लवङ्गमम् । अवेक्ष्यैवं परावृत्त्य मुखशेषः पराङ्मुखः ।। ७.३५.
राम, वानराने सूर्य सोडून राहूच्या मागे धावताना पाहून, राहू फक्त चेहरा दिसेल असा वळून, उलट्या दिशेने पळून गेला.
इन्द्रमाशंसमानस्तु त्रातारं सिंहिकासुतः । इन्द्र इन्द्रेति संत्रासान्मुहुर्महुरभाषत ।। ७.३५.
सिंहिकेचा मुलगा, इंद्र वाचवेल या आशेने, घाबरून पुन्हा पुन्हा 'इंद्रा! इंद्रा!' असे ओरडू लागला.
राहोर्विक्रोशमानस्य प्रागेवालक्षितं स्वरम् । श्रुत्वेन्द्रोवाच मा भैषीरहमेनं निषूदये ।। ७.३५.
राहूचा रडण्याचा आवाज ऐकून, इंद्र म्हणाला, 'घाबरू नकोस, मी त्याला ठार करतो.'
ऐरावतं ततो दृष्ट्वा महत्तदिदमित्यपि । फलं मत्वा हस्तिराजमभिदुद्राव मारुतिः ।। ७.३५.
मग ऐरावत गजराज पाहून, मारुतीने तो मोठा हत्ती मिळवावा म्हणून त्याच्याकडे धाव घेतली.
तथास्य धावतो रूपमैरावतजिघृक्षया । मुहूर्तमभवद्घोरमिन्द्राग्न्योरिव भास्वरम् ।। ७.३५.
हत्ती पकडायच्या इच्छेने धावत असताना, क्षणभर त्याचे रूप भीषण आणि तेजस्वी झाले, जणू इंद्र आणि अग्नीप्रमाणे.
एवमाधावमानं तु नातिक्रुद्धः शचीपतिः । हस्तान्तादतिमुक्तेन कुलिशेनाभ्यताडयत् ।। ७.३५.
असा धावत असताना, शचीपती इंद्र फारसा रागावला नाही, पण हातातून वज्र सोडून त्याला मारले.
ततो गिरौ पपातैष इन्द्रवज्राभिताडितः । पतमानस्य चैतस्य वामो हनुरभज्यत ।। ७.३५.
मग इंद्राच्या वज्राने मारल्यावर तो डोंगरावर पडला, पडताना त्याचा डावा जबडा तुटला.
तस्मिंस्तु पतिते बाले वज्रताडनविह्वले । चुक्रोधेन्द्राय पवनः प्रजानामहिताय सः ।। ७.३५.
तो मुलगा वज्राच्या आघाताने बेशुद्ध होऊन पडल्यावर, पवनदेव प्रजांना झालेल्या त्रासामुळे इंद्रावर रागावले.
प्रचारं स तु सङ्गृह्य प्रजास्वन्तर्गतः प्रभुः । गुहां प्रविष्टः स्वसुतं शिशुमादाय मारुतः ।। ७.३५.
मग सर्व प्राण्यांमध्ये आपली शक्ती गोळा करून, मारुतीला उचलून, पवनदेव एका गुहेत गेले.
विण्मूत्राशयमावृत्य प्रजानां परमार्तिकृत् । रुरोध सर्वभूतानि यथा वर्षाणि वासवः ।। ७.३५.
मूत्र व विष्ठेचे मार्ग बंद करून, सर्व प्राण्यांना फार त्रास दिला. जसा इंद्र पावसाला अडवतो, तसा त्याने सर्व सजीवांना रोखून धरले.
वायुप्रकोपाद्भूतानि निरुच्छ्वासानि सर्वतः । सन्धिभिर्भिद्यमानैश्च काष्ठभूतानि जज्ञिरे ।। ७.३५.
वाऱ्याच्या रागामुळे सर्व प्राणी श्वास घेऊ शकले नाहीत. त्यांच्या सांध्यांमध्ये तडे जाऊन, लाकडासारखी प्राणी निर्माण झाली.