ततः प्रविशतस्तस्य विविधायुधधारिणः । विदुद्रुवुर्दिशः सर्वा दर्शनादेव देवताः ।। ७.२८.
त्या वेळी तो विविध शस्त्रांनी सज्ज होऊन आत शिरताच, फक्त त्याचा दर्शन होताच सर्व देवता घाबरून चौफेर पळून गेल्या.
न बभूव तदा कश्चिद्युयुत्सोरस्य सम्मुखे । सर्वानाविद्ध्य वित्रस्तांस्ततः शक्रो ऽब्रवीत्सुरान् ।। ७.२८.
त्या वेळी युद्धाची इच्छा असलेला एकही जण त्याच्या समोर उभा राहिला नाही; त्याने सर्वांना घायाळ केले आणि ते भयभीत झालेले पाहून, मग शक्राने देवतांना सांगितले.
न भेतव्यं न गन्तव्यं निवर्तध्वं रणे सुराः । एष गच्छति पुत्रो मे युद्धार्थमपराजितः ।। ७.२८.
घाबरू नका, पळू नका, युद्धात ठाम उभे राहा, हे देवहो. माझा पुत्र, अजिंक्य, आता युद्धासाठी पुढे जात आहे.
ततः शक्रसुतो देवो जयन्त इति विश्रुतः । रथेनाद्भुतकल्पेन सङ्ग्रामे सो ऽभ्यवर्तत ।। ७.२८.
मग शक्राचा पुत्र, जयंत नावाने प्रसिद्ध असलेला देव, अद्भुत असा रथ घेऊन युद्धात उतरला.
ततस्ते त्रिदशाः सर्वे परिवार्य शचीसुतम् । रावणस्य सुतं युद्धे समासाद्य प्रजघ्निरे ।। ७.२८.
तेव्हा सर्व देवतांनी शचीच्या पुत्राला वेढून घेतले आणि रावणाच्या पुत्राशी समोरासमोर भिडून त्याच्यावर हल्ला केला.
तेषां युद्धं समभवत्सदृशं देवरक्षसाम् । महेन्द्रस्य च पुत्रस्य राक्षसेन्द्रसुतस्य च ।। ७.२८.
मग देव आणि राक्षसांमध्ये, महेंद्राचा पुत्र आणि राक्षसांच्या राजपुत्रामध्ये, समसमान शक्तीचे युद्ध सुरू झाले.
ततो मातलिपुत्रे तु गोमुखे राक्षसात्मजः । सारथौ पातयामास शरान्कनकभूषणान् ।। ७.२८.
मग मातलीच्या पुत्र गोमुखावर, राक्षसपुत्राने सोन्याने मढवलेले बाणांचा वर्षाव केला आणि त्याच्या सारथ्यावर प्रहार केला.
शचीसुतश्चापि तथा जयन्तस्तस्य सारथिम् । तं चापि रावणिः क्रुद्धः समन्तात्प्रत्यविध्यत ।। ७.२८.
तसेच शचीचा पुत्र जयंतानेही त्याच्या सारथ्यावर बाण सोडले, आणि रावणाचा पुत्र संतापून सर्व बाजूंनी त्याच्यावर हल्ला करू लागला.
स हि क्रोधसमाविष्टो बली विस्फारितेक्षणः । रावणिः शक्रतनयं शरवर्षैरवाकिरत् ।। ७.२८.
रावणाचा पुत्र क्रोधाने भरलेला, बलवान, डोळे रागाने लाल झालेले, त्याने इंद्रपुत्रावर बाणांचा वर्षाव केला.
ततो नानाप्रहरणाञ्छितधारान्सहस्रशः । पातयामास सङ्क्रुद्धः सुरसैन्येषु रावणिः ।। ७.२८.
मग संतप्त रावणपुत्राने हजारो तीक्ष्ण शस्त्रे देवांच्या सैन्यावर फेकली.
शतघ्नीमुसलप्रासगदाखड्गपरश्वधान् । महान्ति गिरिशृङ्गाणि पातयामास रावणिः ।। ७.२८.
त्याने शतघ्नी, मुसळ, भाले, गदा, तलवार, कुऱ्हाड आणि मोठी डोंगरशिखरे अशी महाकाय शस्त्रे फेकली.
ततः प्रव्यथिता लोकाः सञ्जज्ञे च तमो ऽभवत् । तस्य रावणपुत्रस्य शत्रुसैन्यानि निघ्नतः ।। ७.२८.
मग सर्व लोक भयभीत झाले आणि अंधार पसरला, कारण रावणपुत्र शत्रूंच्या सैन्याचा संहार करत होता.
ततस्तद्दैवतबलं समन्तात्तं शचीसुतम् । बहुप्रकारमस्वस्थमभवच्छरपीडितम् ।। ७.२८.
नंतर त्या दैवी सैन्याने सर्व बाजूंनी शचीपुत्रावर अनेक प्रकारे हल्ला केला, आणि तो बाणांच्या वेदनेने फारच अस्वस्थ झाला.
नाभ्यजानन्त चान्योन्यं रक्षो वा देवता ऽथवा । तत्र तत्र विपर्यस्तं समन्तात्परिधावति ।। ७.२८.
त्या गोंधळात राक्षस देवांना ओळखू शकले नाहीत, ना देवता राक्षसांना; सर्वत्र गोंधळ उडाला आणि सगळे इकडेतिकडे धावू लागले.
देवा देवान्निजघ्नुस्ते राक्षसान्राक्षसास्तथा । सम्मूढास्तमसाच्छन्ना व्यद्रवन्नपरे तथा ।। ७.२८.
देवांनी देवांवरच हल्ला केला, राक्षसांनी राक्षसांवरच; अंधाराने झाकले गेलेले आणि गोंधळलेले इतर सर्वजण पळून गेले.
एतस्मिन्नन्तरे वीरः पुलोमा नाम वीर्यवान् । दैत्येन्द्रस्तेन सङ्गृह्य शचीपुत्रो ऽपवाहितः ।। ७.२८.
इतक्यात, पुलोमा नावाचा पराक्रमी दैत्यांचा राजा, त्याने शचीपुत्राला पकडले आणि त्याला घेऊन गेला.
सङ्गृह्य तं तु दौहित्रं प्रविष्टः सागरं तदा । आर्यकः स हि तस्यासीत्पुलोमा येन सा शची ।। ७.२८.
पुलोमाने आपल्या नातवास पकडून तेव्हा समुद्रात प्रवेश केला, कारण तो शचीचा आजोबा होता, जिच्यापासून ती जन्मली.
ज्ञात्वा प्रणाशं तु तदा जयन्तस्याथ देवताः । अप्रहृष्टास्ततः सर्वा व्यथिताः सम्प्रदुद्रुवुः ।। ७.२८.
जयंताचा नाश झाल्याचे कळताच सर्व देवता दुःखी झाले आणि व्याकुळ होऊन पळून गेल्या.
रावणिस्त्वथ सङ्क्रुद्धो बलैः परिवृतः स्वकैः । अभ्यधावत देवांस्तान्मुमोच च महास्वनम् ।। ७.२८.
तेव्हा रावणी अत्यंत संतापलेला, आपल्या सैन्याने वेढलेला, देवांवर तुटून पडला आणि प्रचंड गर्जना केली.
दृष्ट्वा प्रणाशं पुत्रस्य दैवतेषु च विद्रुतम् । मातलिं चाह देवेशो रथः समुपनीयताम् ।। ७.२८.
आपल्या मुलाचा नाश आणि देवांचा पळ पाहून, देवाधिदेवाने मातलीला सांगितले, 'रथ लगेच आण.'
स तु दिव्यो महाभीमः सज्ज एव महारथः । उपस्थितो मातलिना वाह्यमानो महाजवः ।। ७.२८.
तो दिव्य, अत्यंत भयंकर आणि नेहमी सज्ज असलेला रथ, मातलीच्या वेगवान हाकण्याने समोर आणला गेला.
ततो मेघा रथे तस्मिंस्तडित्त्वन्तो महाबलाः । अग्रतो वायुचपला नेदुः परमनिःस्वनाः ।। ७.२८.
मग त्या रथाच्या पुढे वाऱ्याच्या झोक्याने चालणारे, विजेने चमकणारे, प्रचंड मेघ गडगडू लागले.
नानावाद्यानि वाद्यन्त गन्धर्वाश्च समाहिताः । ननृतुश्चाप्सरःसङ्घा निर्याते त्रिदशेश्वरे ।। ७.२८.
नाना प्रकारची वाद्ये वाजू लागली, गंधर्व शांतपणे उभे राहिले आणि अप्सरांच्या समूहांनी नृत्य केले, जसा त्रिदशांचा स्वामी निघाला.
रुद्रैर्वसुभिरादित्यैस्साध्यैश्च समरुद्गणैः । वृतो नानाप्रहरणैर्निर्ययौ त्रिदशाधिपः ।। ७.२८.
रुद्र, वसु, आदित्य, साध्य आणि मरुत यांच्या वेढ्यात, सर्वजण वेगवेगळ्या शस्त्रांनी सज्ज, त्रिदशांचा अधिपती निघाला.
निर्गच्छतस्तु शक्रस्य परुषं पवनो ववौ । भास्करो निष्प्रभश्चासीन्महोल्काश्च प्रपेदिरे ।। ७.२८.
शक्र निघताना, कडक वारा सुटला, सूर्याचा तेज कमी झाला आणि मोठ्या उल्का पडू लागल्या.
एतस्मिन्नन्तरे शूरो दशग्रीवः प्रतापवान् । आरुरोह रथं दिव्यं निर्मितं विश्वकर्मणा ।। ७.२८.
त्या दरम्यान, पराक्रमी आणि बलवान दशग्रीवाने विश्वकर्म्याने बनवलेला दिव्य रथ चढला.
पन्नगैः सुमहाकार्यैर्वेष्टितं रोमहर्षणैः । तेषां निःश्वासवातेन प्रदीप्तमिव संयुगे ।। ७.२८.
भल्या मोठ्या, अंगावर काटा आणणाऱ्या सर्पांनी वेढलेला तो रथ, त्यांच्या श्वासाच्या वाऱ्याने युद्धात जणू जळत असल्यासारखा दिसत होता.
दैत्यैर्निशाचरैश्चैव स रथः परिवारितः । समराभिमुखो दैत्यो महेन्द्रं सो ऽभ्यवर्तत ।। ७.२८.
दैत्य आणि निशाचरांनी वेढलेला तो रथ, युद्धासाठी सज्ज असलेला दैत्य महेंद्राकडे सरसावला.
पुत्रं तं वारयित्वा तु स्वयमेव व्यवस्थितः । सो ऽपि युद्धाद्विनिष्क्रम्य रावणिः समुपाविशत् ।। ७.२८.
त्याने आपल्या मुलाला थांबवले आणि स्वतःच उभा राहिला; तो देखील युद्धातून बाहेर पडून रावणाजवळ गेला आणि बसला.
ततो युद्धं प्रवृत्तं तु सुराणां राक्षसैः सह । शस्त्राणि वर्षतां घोरं मेघानामिव संयुगे ।। ७.२८.
मग देवता आणि राक्षसांमध्ये युद्ध सुरू झाले, जणू काही मेघ युद्धात वादळासारखी भीषण शस्त्रे वर्षाव करीत होते.