दैत्याश्च शतशस्तत्र कृतवैराश्च दैवतैः । रावणं प्रेक्ष्य गच्छन्तमन्वगच्छन्हि पृष्ठतः ।। ७.२५.
तेथे, देवांशी वैर असलेले शेकडो दैत्य, रावण जात असल्याचे पाहून, त्याच्या मागून गेले.
स तु गत्वा मधुपुरं प्रविश्य च दशाननः । न ददर्श मधुं तत्र भगिनीं तत्र दृष्टवान् ।। ७.२५.
दशमुख रावण मधुपूरला गेला आणि आत शिरला, पण तिथे मदु दिसला नाही; मात्र त्याला तिथे आपली बहीण दिसली.
सा च प्रह्वाञ्जलिर्भूत्वा शिरसा चरणौ गता ।। ७.२५.
ती नम्रपणे हात जोडून, डोकं त्याच्या पायांवर ठेवून वाकली.
तस्य राक्षसराजस्य त्रस्ता कुम्भीनसी तदा । तां समुत्थापयामास न भेतव्यमिति ब्रुवन् ।। ७.२५.
त्या वेळी, राक्षसांच्या राजापासून घाबरलेली कुम्भीनसी, त्याने 'घाबरू नकोस' असे म्हणत तिला उचलून उभी केली.
रावणो राक्षसश्रेष्ठः किं चापि करवाणि ते । साब्रवीद्यदि मे राजन्प्रसन्नस्त्वं महाभुज । भर्तारं न ममेहाद्य हन्तुर्महसि मानद ।। ७.२५.
राक्षसांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या रावणाने तिथे उभ्या असलेल्या आपल्या बहिणीला विचारले, "तुला मी काय करू?" तेव्हा ती म्हणाली, "राजा, जर आज तू माझ्यावर प्रसन्न असशील, तर मला एकच मागणं आहे—माझ्या नवऱ्याचा तुझ्या रागात वध करू नकोस."
न हीदृशं भयं किञ्चित्कुलस्त्रीणामिहोच्यते । भयानामपि सर्वेषां वैधव्यं व्यसनं महत् ।। ७.२५.
सज्जन घरातील स्त्रियांना असा भीतीचा अनुभव कधीच येत नाही; कारण सर्व भीतींपैकी विधवा होणं हेच सर्वांत मोठं दु:ख असतं.
सत्यवाग्भव राजेन्द्र मामवेक्षस्व याचतीम् । त्वयाप्युक्तं महाराज न भेतव्यमिति स्वयम् ।। ७.२५.
राजाधिराज, तू सत्य बोलावं आणि मी जे मागतेय त्याकडे लक्ष द्यावं. तूच स्वतः मला सांगितलं होतंस की, "भीती बाळगू नकोस."
रावणस्त्वब्रवीद्धृष्टः स्वसारं तत्र संस्थिताम् । क्व चासौ तव भर्ता वै मम शीघ्रं निवेद्यताम् ।। ७.२५.
तेव्हा रावणाने तिथे उभ्या असलेल्या आपल्या बहिणीला धीटपणे विचारलं, "तुझा नवरा कुठे आहे? त्याला लवकर माझ्यासमोर आण."
सह तेन गमिष्यामि सुरलोकं जयावहे । तव कारुण्यसौहार्दान्निवृत्तो ऽस्मि मधोर्वधात् ।। ७.२५.
मी त्याच्यासोबत देवांच्या लोकात जाऊन विजय मिळवेन; तुझ्या दयाळूपणामुळे आणि मैत्रीमुळे मी मधूचा वध करण्याचा विचार सोडला आहे."
इत्युक्ता सा समुत्थाप्य प्रसुप्तं तं निशाचरम् । अब्रवीत्सम्प्रहृष्टेव राक्षसी सा पतिं वचः ।। ७.२५.
असं सांगितल्यावर तिने आपल्या झोपलेल्या नवर्याला उठवलं आणि आनंदाने त्या राक्षसीने आपल्या पतीला हे शब्द सांगितले.
एष प्राप्तो दशग्रीवो मम भ्राता महाबलः । सुरलोकजयाकाङ्क्षी साहाय्ये त्वां वृणोति च ।। ७.२५.
"हा माझा दहा डोक्यांचा, बलवान भाऊ इथे आला आहे; देवांच्या लोकावर विजय मिळवायची त्याची इच्छा आहे आणि त्यासाठी तो तुझी मदत मागतो आहे."
तदस्य त्वं सहायार्थं सबन्धुर्गच्छ राक्षस । स्निग्धस्य भजमानस्य युक्तमर्थाय कल्पितुम् ।। ७.२५.
"म्हणून तू तुझ्या नातेवाईकांसह त्याला मदतीला जा, राक्षसा; जो आपल्यावर प्रेम करतो आणि आपल्याशी निष्ठावान असतो, त्याच्या कामासाठी मदत करणं योग्यच आहे."
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा तथेत्याह मधुर्वचः ।। ७.२५.
तीचं बोलणं ऐकून त्याने गोड शब्दात उत्तर दिलं, "तसं होईल."
ददर्श राक्षसश्रेष्ठं यथान्यायमुपेत्य सः । पूजयमास धर्मेण रावणं राक्षसाधिपम् ।। ७.२५.
तो योग्य रीतीने त्या राक्षसांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या रावणाजवळ गेला आणि राक्षसांचा अधिपती असलेल्या रावणाची योग्य मान सन्मानाने पूजा केली.
प्राप्य पूजां दशग्रीवो मधुवेश्मानि वीर्यवान् । तत्र चैकां निशामुष्य गमनायोपचक्रमे ।। ७.२५.
मान-सन्मान मिळाल्यावर, पराक्रमी दहा डोक्यांचा रावण मधूच्या घरी राहिला आणि तिथे एक रात्र घालवून पुढच्या प्रवासाची तयारी करू लागला.
ततः कैलासमासाद्य शैलं वैश्रवणालयम् । राक्षसेन्द्रो महेन्द्राभः सेनामुपनिवेशयत् ।। ७.२५.
नंतर, कैलास पर्वतावर—वैश्रवणाचं निवासस्थान—राक्षसांचा राजा, इंद्रासारखा तेजस्वी, तिथे आपल्या सैन्याची छावणी थाटली.
स तु तत्र दशग्रीवः सह सैन्येन वीर्यवान् । अस्तं प्राप्ते दिनकरे निवासं समरोचयत् ।। ७.२६.
तिथे दहा डोक्यांचा, बलवान रावण आपल्या सैन्यासह सूर्यास्त झाल्यावर मुक्कामासाठी जागा निवडली.
उदिते विमले चन्द्रे तुल्यपर्वतवर्चसि । प्रसुप्तं सुमहत्सैन्यं नानाप्रहरणायुधम् ।। ७.२६.
शुभ्र, पर्वतासारखा तेजस्वी चंद्र उगवल्यावर, विविध शस्त्रांनी सज्ज असलेली ती मोठी सेना गाढ झोपली होती.
रावणस्तु महावीर्यो निषण्णः शैलमूर्धनि । स ददर्श गुणांस्तत्र चन्द्रपादपशोभितान् ।। ७.२६.
महाबली रावण पर्वताच्या शिखरावर बसून, तिथे चंद्रप्रकाशात शोभणाऱ्या वृक्षांच्या सुंदर बागा पाहू लागला.
कर्णिकारवनैर्दीप्तैः कदम्बगहनैस्तथा । पद्मिनीभिश्च फुल्लाभिर्मन्दाकिन्या जलैरपि ।। ७.२६.
कर्णिकराच्या तेजस्वी बागा, कदंबाच्या दाट झाड्या, फुललेल्या कमळांनी आणि मंदाकिनीच्या पाण्याने ती जागा सजलेली होती.
चम्पकाशोकपुन्नागमन्दारतरुभिस्तथा । चूतपाटललोध्रैश्च प्रियङ्ग्वर्जुनकेतकैः । तगरैर्नारिकैलैश्च प्रियालपनसैस्तथा ।। ७.२६.
किंवा चंपा, अशोक, पर्णस, मंदार, आंबा, पाटल, लोध्र, प्रियंगू, अर्जुन, केतकी, तगर, नारळ, प्रियल, फणस अशा अनेक झाडांनी ती जागा फुलून गेली होती.
आरग्वधैस्तमालैश्च प्रियालवकुलैरपि । एतैरन्यैश्च तरुभिरुद्भासितवनान्तरे । किन्नरा मदनेनार्ता रक्ता मधुरकण्ठिनः ।। ७.२६.
आरग्वध, तमाळ, प्रियल, वकुळ आणि इतर झाडांनी वनाच्या कडेला प्रकाश पसरला होता; तिथे प्रेमाने वेडावलेल्या किंनरांनी मधुर आणि उत्कट आवाजात गाणी गायली.
समं सम्प्रजगुर्यत्र मनस्तुष्टिविवर्धनम् ।। ७.२६.
तेथे सगळे मिळून सुरेख गाणे गात होते, ज्यामुळे मनाला अधिक आनंद मिळत होता.
भिरुद्भासितवनान्तरे । विद्याधरा मदक्षीबा मदरक्तान्तलोचनाः । योषिद्भिः सह सङ्क्रान्ताश्चिक्रीडुर्जहृषुश्च वै ।। ७.२६.
झाडांनी उजळलेल्या त्या जंगलात, मद्याने डोळे लाल झालेले विद्याधर आपल्या स्त्रियांसह खेळत होते आणि हर्षाने हसत होते.
घण्टानामिव सन्नादः शुश्रुवे मधुरस्वरः । अप्सरोगणसङ्घानां गायतां धनदालये ।। ७.२६.
धनदाच्या राजवाड्यात गाणाऱ्या अप्सरांच्या समूहांचा मधुर, घंटेसारखा नाद ऐकू येत होता.
पुष्पवर्षाणि मुञ्चन्तो नगाः पवनताडिताः । शैलं तं वासयन्तीव मधुमाधवगन्धिनः ।। ७.२६.
वाऱ्याच्या झोताने झाडांवरून फुलांची उधळण होत होती, जणू मध आणि वसंताच्या सुगंधाने तो डोंगर दरवळत होता.
मधुपुष्परजःपृक्तं गन्धमादाय पुष्कलम् । प्रववौ वर्धयन्कामं रावणस्य सुखो ऽनिलः ।। ७.२६.
मध, फुलं आणि पराग यांच्या गंधाने भरलेला सुखद वारा वाहत होता, आणि तो वारा रावणाच्या मनातील इच्छा वाढवत होता.
गेयात्पुष्पसमृद्ध्या च शैत्याद्वायोर्गिरेर्गुणात् । प्रवृत्तायां रजन्यां च चन्द्रस्योदयनेन च ।। ७.२६.
त्या गाण्यामुळे, फुलांच्या समृद्धीमुळे, गार वाऱ्यामुळे, डोंगराच्या गुणांमुळे, रात्रीच्या आगमनामुळे आणि चंद्राच्या उगवण्यामुळे,
रावणस्तु महावीर्यः कामस्य वशमागतः । विनिःश्वस्य विनिःश्वस्य शशिनं समवैक्षत ।। ७.२६.
महाबली रावण कामाच्या वश झाला होता; तो वारंवार खोल श्वास घेत चंद्राकडे पाहत होता.
एतस्मिन्नन्तरे तत्र दिव्याभरणभूषिता । सर्वाप्सरोवरा रम्भा दिव्यपुष्पविभूषिता ।। ७.२६.
इतक्यात, सर्व अप्सरांमध्ये श्रेष्ठ असलेली, दिव्य दागिन्यांनी आणि स्वर्गीय फुलांनी सजलेली रंभा तिथे प्रकट झाली.