अथ दत्त्वा स्वयं रक्षो मृगयामटते स्म तत् । तत्रापश्यत्ततो राम मयं नाम दितेः सुतम् ।। ७.१२.
त्यानंतर तिने दिल्यावर तो राक्षस स्वतः शिकार करण्यासाठी फिरू लागला; तिथे त्याला दितीचा मुलगा मय भेटला.
कन्यासहायं तं दृष्ट्वा दशग्रीवो निशाचरः । अपृच्छत्को भवानेको निर्मनुष्यमृगे वने । अनया मृगशावाक्ष्या किमर्थं सह तिष्ठसि ।। ७.१२.
त्या मयाजवळ एक कन्या असल्याचे पाहून दशलोकी राक्षसाने विचारले, 'हे वन माणसे आणि जनावरे नसताना, तू एकटाच कोण आहेस? या हरणाच्या डोळ्यांसारख्या डोळ्यांची ही मुलगी तुझ्यासोबत का आहे?'
मयस्तथाब्रवीद्राम पृच्छन्तं तं निशाचरम् । श्रूयतां सर्वमाख्यास्ये यथावृत्तमिदं मम ।। ७.१२.
मयाने त्या राक्षसाला उत्तर दिले, 'सर्व काही जसे घडले तसे मी तुला सांगतो, नीट ऐक.'
हेमा नामाप्सरास्तात श्रुतपूर्वा यदि त्वया । दैवतैर्मम सा दत्ता पौलोमीव शतक्रतोः ।। ७.१२.
हेमा नावाची एक अप्सरा आहे, जी तुला पूर्वी ऐकली असेल; तिला देवांनी मला दिले, जशी पौलोमी शतक्रतुला दिली होती.
तस्यां सक्तमनास्तात पञ्चवर्षशतान्यहम् । सा च दैवतकार्येण त्रयोदश समा गताः ।। ७.१२.
तिच्यावर प्रेम असल्याने, मी पाचशे वर्षे तिच्यासोबत राहिलो; पण देवांच्या कार्यासाठी ती गेली आणि तेरा वर्षे उलटून गेली.
वर्षं चतुर्दशं चैव ततो हेममयं पुरम् । वज्रवैडूर्यचित्रं च मायया निर्मितं मया ।। ७.१२.
चौदावे वर्ष गेल्यावर, मी माझ्या कलेने सोन्याचे आणि वज्र, वैडूर्य रत्नांनी सजवलेले एक सुंदर नगर उभारले.
तत्राहमवसं दीनस्तया हीनः सुदुःखितः ।। ७.१२.
त्या नगरीत मी तिच्याविना खूप दुःखी आणि एकटा राहिलो.
तस्मात्पुराद्दुहितरं गृहीत्वा वनमागतः । इयं ममात्मजा राजंस्तस्याः कुक्षौ विवर्धिता ।। ७.१२.
त्या नगरीतून मी माझ्या मुलीला घेऊन या वनात आलो; ही माझी स्वतःची कन्या आहे, जी तिच्या पोटी वाढली.
भर्तारमनया सार्धमस्याः प्राप्तो ऽस्मि मार्गितुम् । कन्यापितृत्वं दुःखं हि सर्वेषां मानकाङ्क्षिणाम् ।। ७.१२.
मी हिच्यासोबत तिच्यासाठी योग्य वर शोधायला आलो आहे; कारण कन्येचे पितृत्व सर्व सन्मानप्रिय लोकांसाठी खूपच कठीण असते.
कन्या हि द्वे कुले नित्यं संशये स्थाप्य तिष्ठति । पुत्रद्वयं ममाप्यस्यां भार्यायां सम्बभूव ह ।। ७.१२.
कन्या नेहमी दोन कुलांमध्ये अनिश्चित राहते; आणि माझ्या या पत्नीतून मला दोन मुले झाली.
मायावी प्रथमस्तात दुन्दुभिस्तदनन्तरः । एवं ते सर्वमाख्यातं याथातथ्येन पृच्छतः ।। ७.१२.
त्यातील पहिला म्हणजे मायावी आणि त्यानंतर दुंदुभी; असे सर्व काही मी तुला विचारल्यावर सांगितले.
त्वामिदानीं कथं तात जानीयां को भवानिति । एवमुक्तस्तु तद्रक्षो विनीतमिदमब्रवीत् ।। ७.१२.
आता, मला कसे कळावे की तू कोण आहेस? असे विचारल्यावर त्या नम्र राक्षसाने उत्तर दिले.
अहं पौलस्त्यतनयो दशग्रीवश्च नामतः । मुनेर्विश्रवसो यस्तु तृतीयो ब्रह्मणो ऽभवत् ।। ७.१२.
मी पुलस्त्याचा मुलगा आहे, माझे नाव दशलोकी आहे; आणि माझे वडील म्हणजे ब्रह्मदेवांचे तिसरे पुत्र, महर्षी विश्रवा.
एवमुक्तस्तदा राम राक्षसेन्द्रेण दानवः । महर्षेस्तनयं ज्ञात्वा मयो हर्षमुपागतः । दातुं दुहितरं तस्मै रोचयामास यत्र वै ।। ७.१२.
राक्षसाधिपतीने असे सांगितल्यावर, दानवाने तो महर्षीचा पुत्र आहे हे ओळखून आनंद मानला आणि त्याला आपली कन्या देण्याचा विचार केला.
करेण तु करं तस्या ग्राहयित्वा मयस्तदा । प्रहसन्प्राह दैत्येन्द्रो राक्षसेन्द्रमिदं वचः ।। ७.१२.
मग मयाने आपल्या मुलीचा हात आपल्या हातात घेऊन हसत राक्षसाधिपतीला म्हणाला,
इयं ममात्मजा राजन्हेमया ऽप्सरसा धृता । कन्या मन्दोदरी नाम पत्न्यर्थं प्रतिगृह्यताम् ।। ७.१२.
राजा, ही माझी स्वतःची कन्या आहे, हिचे नाव मंदोदरी आहे, हिला हेमा अप्सरेने जन्म दिला आहे; तिला पत्नी म्हणून स्वीकार.
बाढमित्येव तं राम दशग्रीवो ऽभ्यभाषत । प्रज्चाल्य तत्र चैवाग्निमकरोत्पाणिसङ्ग्रहम् ।। ७.१२.
दशग्रीव म्हणाला, "ठीक आहे," आणि तिथे अग्नीला साक्षी ठेवून, दोन्ही हात एकत्र करून विधी केला.
स हि तस्य मयो राम शापाभिज्ञस्तपोधनात् । विदित्वा तेन सा दत्ता तस्य पैतामहं कुलम् ।। ७.१२.
राम, तपस्व्याच्या शापाची जाणीव असलेल्या मयाने, त्याच्या वडिलोपार्जित घराण्याची माहिती घेऊन, ती कन्या त्याला दिली.
अमोघां तस्य शक्तिं च प्रददौ परमाद्भुताम् । परेण तपसा लब्धां जघ्निवाँल्लक्ष्मणं यया ।। ७.१२.
त्याने त्याला एक अद्भुत आणि अचूक शक्ती दिली, जी कठोर तपस्येने मिळवली होती, आणि जिच्यामुळे लक्ष्मणाचा पराभव झाला.
एवं सीकृतदारो वै लङ्काया ईश्वरः प्रभुः । गत्वा तु नगरीं भार्ये भ्रातृभ्यां समुपाहरत् ।। ७.१२.
अशा प्रकारे पत्नी मिळवून, लंकेचा स्वामी आणि प्रभू आपल्या भावांसह पत्नीला घेऊन नगरीत गेला.
वैरोचनस्य दौहित्रीं वज्रज्वालेति नामतः । तां भार्यां कुम्भकर्णस्य रावणः समकल्पयत् ।। ७.१२.
वैरॊचनाचा नात, वज्रज्वाली नावाची स्त्री, रावणाने कुम्भकर्णासाठी पत्नी म्हणून निवडली.
गन्धर्वराजस्य सुतां शैलूषस्य महात्मनः । सरमां नाम धर्मज्ञां लेभे भार्यां विभीषणः ।। ७.१२.
गंधर्वराज शैलूष यांची धर्मपरायण कन्या सरमा, विभीषणाने पत्नी म्हणून स्वीकारली.
तीरे तु सरसो वै तु सञ्जज्ञे मानसस्य हि । सरस्तदा मानसं तु ववृधे जलदागमे ।। ७.१२.
मानस सरोवराच्या काठी, पावसाळा सुरू होताच ते सरोवर फार वाढले.
मात्रा तु तस्याः कन्यायाः स्नेहेनाक्रन्दितं वचः । सरो मा वर्धयस्वेति ततः सा सरमा ऽभवत् ।। ७.१२.
त्या कन्येच्या आईने प्रेमाने हाक मारली, "हे सरोवर, वाढू नकोस!" म्हणून ती सरमा नावाने ओळखली जाऊ लागली.
एवं ते कृतदारा वै रेमिरे तत्र राक्षसाः । स्वां स्वां भार्यामुपागम्य गन्धर्वा इव नन्दने ।। ७.१२.
अशा प्रकारे पत्नी मिळवून, त्या राक्षसांनी प्रत्येकाने आपल्या पत्नीबरोबर तिथे आनंद केला, जणू काही गंधर्व नंदनवनात विहरत आहेत.
ततो मन्दोदरी पुत्रं मेघनादमजीजनत् । स एष इन्द्रजिन्नाम युष्माभिरभिधीयते ।। ७.१२.
नंतर मंदोदरीने मेघनाद नावाच्या पुत्राला जन्म दिला; त्यालाच तुम्ही इंद्रजित म्हणता.
जातमात्रेण हि पुरा तेन रावणसूनुना । रुदता सुमहान्मुक्तो नादो जलधरोपमः ।। ७.१२.
रावणाच्या त्या पुत्राचा जन्म होताच, त्याने मोठ्याने रडले, जणू काही मेघांचा गडगडाट झाला.
जडीकृता च सा लङ्का तस्य नादेन राघव । पिता तस्याकरोन्नाम मेघनाद इति स्वयम् ।। ७.१२.
राघव, त्याच्या त्या गर्जनेने लंका जणू बधीर झाली; त्याच्या वडिलांनी त्याला स्वतः मेघनाद हे नाव दिले.
सो ऽवर्धत तदा राम रावणान्तःपुरे शुभे । रक्ष्यमाणो वरस्त्रीभिश्छन्नः काष्ठैरिवानलः ।। ७.१२.
तो रावणाच्या सुंदर अंतःपुरात, श्रेष्ठ स्त्रियांच्या देखरेखीखाली, लाकडात लपलेल्या अग्नीप्रमाणे वाढू लागला.
मातापित्रोर्महाहर्षं जनयन्रावणात्मजः ।। ७.१२.
रावणपुत्राने आपल्या आईवडिलांना मोठा आनंद दिला.