तद्भवान्यदि नो ह्यद्य दद्यादतुलविक्रम । कृता भवेन्मम प्रीतिर्धुर्मश्चैवानुपालितः ।। ७.११.
म्हणून, अतुलनीय पराक्रमी, आज तू आम्हाला ही लंका दिलीस तर माझी इच्छा पूर्ण होईल आणि कर्तव्यही पाळलं जाईल.
स तु गत्वा पुरीं लङ्कां धनदेन सुरक्षिताम् । अब्रवीत्परमोदारं वित्तपालमिदं वचः ।। ७.११.
मग प्रहस्ता कुबेराच्या संरक्षणाखाली असलेल्या लंका नगरीत गेला आणि अत्यंत उदार धनपालाला हे शब्द सांगितले.
प्रेषितो ऽहं तव भ्रात्रा दशग्रीवेण सुव्रत । त्वत्समीपं महाबाहो सर्वशस्त्रभृतां वर ।। ७.११.
धैर्यशील महाबाहो, तुझ्या सर्व शस्त्रधारकांमध्ये श्रेष्ठ, मला तुझा भाऊ दहा डोक्यांचा रावण तुझ्याकडे पाठवतो आहे.
तच्छ्रूयतां महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद । वचनं मम वित्तेश यद्ब्रवीति दशाननः ।। ७.११.
महाप्राज्ञ, सर्व शास्त्रात निपुण, आता माझं हे वचन ऐक, जे दहा डोक्यांचा रावण सांगतो आणि मी धनपाल म्हणून सांगतो.
इयं किल पुरी रम्या सुमालिप्रमुखैः पुरा । भुक्तपूर्वा विशालाक्ष राक्षसैर्भीमविक्रमैः ।। ७.११.
विशाल नेत्र असलेल्या राजा, ही रम्य नगरी पूर्वी सुमालीसह भीषण पराक्रमी राक्षसांनी उपभोगली होती.
तेन विज्ञाप्यते सो ऽयं साम्प्रतं विश्रवात्मज । तदेषा दीयतां तात याचतस्तस्य सामतः ।। ७.११.
आता विश्रवाचा पुत्र माझ्या मार्फत तुला विनंती करतो आहे; म्हणून, तात, तुझ्या संमतीने ही नगरी त्याला दे.
प्रहस्तादभिसंश्रुत्य देवो वैश्रवणो वचः । प्रत्युवाच प्रहस्तं तं वाक्यं वाक्यविशारदः ।। ७.११.
प्रहस्ताने सांगितलेले शब्द ऐकून, वाक्प्रवीण वैश्रवण देवाने प्रहस्ताला असे उत्तर दिले.
दत्ता ममेयं पित्रा तु लङ्का शून्या निशाचरैः । निवासिते च मे यक्षैर्दानमानादिभिर्गुणैः ।। ७.११.
ही लंका, जी पूर्वी निशाचरांनी रिकामी केली होती, माझ्या वडिलांनी मला दिली आणि मी येथे दान, मान आणि इतर गुणांनी युक्त यक्ष वसवले आहेत.
ब्रूहि गच्छ दशग्रीवं पुरं राज्यं च यन्मम । तवाप्येतन्महाबाहो भुङ्क्ष्व राज्यमकण्टकम् ।। ७.११.
जा आणि दहा डोक्याच्या रावणाला सांग, महाबाहो, माझं हे नगर आणि राज्य तूही निर्भयपणे उपभोग.
एवमुक्त्वा धनाध्यक्षो जगाम पितुरन्तिकम् ।। ७.११.
असं म्हणून धनपाल आपल्या वडिलांकडे गेला.
अभिवाद्य गुरुं प्राह रावणस्य यदीप्सितम् । एष तात दशग्रीवो दूतं प्रेषितवान्मम ।। ७.११.
गुरूंना वंदन करून त्याने रावणाच्या इच्छेची गोष्ट सांगितली, "बाबा, या दशग्रीवाने मला त्याचा दूत म्हणून पाठवलं आहे."
दीयतां नगरी लङ्का पूर्वं रक्षोगणोषिता । मयात्र यदनुष्ठेयं तन्ममाचक्ष्व सुव्रत ।। ७.११.
पूर्वी राक्षसांनी वसवलेली लंका नगरी द्यावी, आणि मला इथे काय करावं ते सांग, हे धर्मनिष्ठा.
ब्रह्मर्षिस्त्वेवमुक्तो ऽसौ विश्रवा मुनिपुङ्गवः । प्राञ्जलिं धनदं प्राह शृणु पुत्र वचो मम ।। ७.११.
असं ऐकून, ऋषीश्रेष्ठ विश्वश्रवा यांनी हात जोडून कुबेराला सांगितलं, "माझा मुला, माझं बोल ऐक."
दशग्रीवो महाबाहुरुक्तवान्मम सन्निधौ । मया निर्भर्त्सितश्चासीद्बहुशोक्तः सुदुर्मतिः ।। ७.११.
दशग्रीव, बलाढ्य भुजांचा, माझ्या उपस्थितीत बोलला; त्या दुष्ट बुद्धीच्या रावणाला मी अनेक वेळा, अनेक प्रकारे समजावलं.
स क्रोधेन मया चोक्तो ध्वंसते च पुनः पुनः । श्रेयो ऽभियुक्तं धर्म्यं च शृणु पुत्र वचो मम ।। ७.११.
मी रागाने त्याला सांगितलं आणि पुन्हा पुन्हा इशारा दिला; मुला, माझं जे बोल आहे, ते तुझ्या भल्यासाठी आणि धर्माला धरून आहे, ते ऐक.
वरप्रदानसम्मूढो मान्या ऽमान्यान् स दुर्मतिः । न वेत्ति मम शापाच्च प्रकृतिं दारुणां गतः ।। ७.११.
वरदानामुळे गोंधळलेला तो दुष्ट, योग्यांचा अपमान करतो आणि अयोग्यांना मान देतो; माझ्या शापामुळे त्याला कळत नाही आणि तो क्रूर स्वभावाचा झाला आहे.
तस्माद्गच्छ महाबाहो कैलासं धरणीधरम् । निवेशय निवासार्थं त्यक्त्वा लङ्कां सहानुगः ।। ७.११.
म्हणून, हे महाबाहू, तू कैलास पर्वतावर जा आणि आपले लोक घेऊन लंका सोडून तिथेच वास कर.
तत्र मन्दाकिनी रम्या नदीनामुत्तमा नदी । काञ्चनैः सूर्यसङ्काशैः पङ्कजैः संवृतोदका ।। ७.११.
तिथे सुंदर मंदाकिनी ही उत्तम नदी वाहते, तिच्या पाण्यावर सोन्यासारख्या तेजस्वी कमळांनी आच्छादलेलं आहे.
कुमुदैरुत्पलैश्चैव तथा ऽन्यैश्च सुगन्धिभिः ।। ७.११.
तसंच, तिथे पांढरी कुमुदं, निळी उत्पलं आणि इतर सुगंधी फुलांनी ती नदी भरलेली आहे.
तत्र देवाः सगन्धर्वाः साप्सरोरगकिंनराः । विहारशीलाः सततं रमन्ते सर्वदा ऽ ऽश्रिताः ।। ७.११.
तिथे देव, गंधर्व, अप्सरा, नाग आणि किन्नर हे नेहमी आनंदाने विहार करतात आणि कायम तिथेच राहतात.
न हि क्षमं तवानेन वैरं धनद रक्षसा । जानीषे हि यथा ऽनेन लब्धः परमको वरः ।। ७.११.
हे कुबेरा, या राक्षसाशी वैर करणं तुझ्यासाठी योग्य नाही; कारण त्याने कोणतं श्रेष्ठ वर मिळवलं आहे, हे तुला माहीत आहेच.
एवमुक्तो गृहीत्वा ऽ ऽशु तद्वचः पितृगौरवात् । सदारपुत्रः सामान्यः सवाहनधनो गतः ।। ७.११.
पित्याच्या मानापोटी त्याने ते शब्द मनावर घेतले आणि पत्नी, मुलगा, सेवक, वाहन आणि धन घेऊन निघून गेला.
प्रहस्तो ऽथ दशग्रीवं गत्वा वचनमब्रवीत् । प्रहृष्टात्मा महात्मानं सहामात्यं सहानुजम् ।। ७.११.
मग प्रहस्त आनंदी मनाने दशग्रीवाजवळ गेला आणि त्या महात्म्याला, मंत्र्यांसह आणि भावांसह, बोलला.
शून्या सा नगरी लङ्का त्यक्त्त्वैनां धनदो गतः । प्रविश्य तां सहास्माभिः स्वधर्मं प्रतिपालय ।। ७.११.
कुबेराने सोडलेली लंका नगरी आता रिकामी आहे; आमच्यासह तिथे प्रवेश कर आणि आपला धर्म पाळ.
एवमुक्तो दशग्रीवः प्रहस्तेन महाबलः । विवेश नगरीं लङ्कां भ्रातृभिः सबलानुगैः ।। ७.११.
प्रहस्ताने असं सांगितल्यावर, बलवान दशग्रीव भावंडांसह आणि सैन्यासह लंका नगरीत गेला.
धनदेन परित्यक्तां सुविभक्तमहापथाम् । आरुरोह स देवारिः स्वर्गं देवाधिपो यथा ।। ७.११.
कुबेराने सोडलेली, रुंद रस्त्यांनी सजलेली ती नगरी तो जणू देवांचा राजा स्वर्गात जातो तशी चढून गेला.
स चाभिषिक्तः क्षणदाचरैस्तदा निवेशयामास पुरीं दशाननः । निकामपूर्णा च बभूव सा पुरी निशाचरैर्नीलबलाहकोपमैः ।। ७.११.
मग निशाचरांनी अभिषेक केलेल्या दशाननाने त्या नगरीत आपला वास केला; आणि ती नगरी काळ्या मेघांसारख्या निशाचरांनी पूर्ण भरली.
धनेश्वरस्त्वथ पितृवाक्यगौरवान्न्यवेशयच्छशिविमले गिरौ पुरीम् । स्वलङ्कृतैर्भवनवरैर्विभूषितां पुरन्दरस्वेव तदा ऽमरावतीम् ।। ७.११.
कुबेराने पित्याच्या आज्ञेचा मान ठेवून, सुंदर पर्वतावर भव्य राजवाड्यांनी सजलेली नगरी वसवली, जशी इंद्राची अमरावती शोभते.
राक्षसेन्द्रो ऽभिषिक्तस्तु भ्रातृभ्यां सहितस्तदा । ततः प्रदानं राक्षस्या भगिन्याः समचिन्तयत् ।। ७.१२.
त्या वेळी राक्षसांचा राजा आपल्या भावांसह अभिषिक्त झाला आणि त्यानंतर आपल्या राक्षसी भगिनीला काय द्यावे, हे त्याने मनाशी ठरवले.
स्वसारं कालकेयाय दानवेन्द्राय राक्षसीम् । ददौ शूर्पणखां नाम विद्युज्जिह्वाय नामतः ।। ७.१२.
त्याने आपल्या शूर्पणखा नावाच्या बहिणीला, दानवांचा राजा आणि विद्युत्जिह्वा नाव असलेल्या कालकेयाला दिले.