सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया। सह तेन गरेणैव संजातः सगरोऽभवत्
सपत्नीवर मत्सराने तिला गर्भ नष्ट व्हावा म्हणून एक औषध दिलं गेलं; पण त्या औषधासहच सगर जन्माला आला.
सगरस्यासमञ्जस्तु असमञ्जादथांशुमान्। दिलीपोंऽशुमतः पुत्रो दिलीपस्य भगीरथः
सगराचा मुलगा असमंजस होता, असमंजसापासून अंशुमान झाला; दिलीप अंशुमानाचा मुलगा, आणि दिलीपापासून भागीरथ जन्माला आला.
भगीरथात् ककुत्स्थश्च ककुत्स्थाच्च रघुस्तथा। रघोस्तु पुत्रस्तेजस्वी प्रवृद्धः पुरुषादकः
भागीरथापासून ककुत्स्थ, ककुत्स्थापासून रघु, रघुपासून तेजस्वी आणि पुरुषभक्षक प्रवृद्ध जन्मला.
कल्माषपादोऽप्यभवत् तस्माज्जातस्तु शङ्खणः। सुदर्शनः शङ्खणस्य अग्निवर्णः सुदर्शनात्
त्याच्यापासून कल्माषपाद झाला, कल्माषपादापासून शंखण, शंखणाचा मुलगा सुदर्शन आणि सुदर्शनापासून अग्निवर्ण जन्मला.
शीघ्रगस्त्वग्निवर्णस्य शीघ्रगस्य मरुः सुतः। मरोः प्रशुश्रुकस्त्वासीदम्बरीषः प्रशुश्रुकात्
अग्निवर्णाचा मुलगा शीघ्रग, शीघ्रगाचा मुलगा मरु, मरुपासून प्रशुश्रुक आणि प्रशुश्रुकापासून अंबरिष झाला.
अम्बरीषस्य पुत्रोऽभून्नहुषश्च महीपतिः। नहुषस्य ययातिस्तु नाभागस्तु ययातिजः
अंबरिषाचा मुलगा नहुष हा राजा झाला; नहुषापासून ययाति, आणि ययातिपासून नाभाग जन्मला.
नाभागस्य बभूवाज अजाद् दशरथोऽभवत्। अस्माद् दशरथाज्जातौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ
नाभागाचा मुलगा अजा, अजापासून दशरथ, आणि या दशरथापासून राम आणि लक्ष्मण हे दोन भाऊ जन्मले.
आदिवंशविशुद्धानां राज्ञां परमधर्मिणाम्। इक्ष्वाकुकुलजातानां वीराणां सत्यवादिनाम्
या प्राचीन, शुद्ध वंशातील, अत्यंत धर्मनिष्ठ, इक्ष्वाकू कुळात जन्मलेल्या, वीर आणि सत्य बोलणाऱ्या राजांची ही वंशावळ आहे.
रामलक्ष्मणयोरर्थे त्वत्सुते वरये नृप। सदृशाभ्यां नरश्रेष्ठ सदृशे दातुमर्हसि
राजा, राम आणि लक्ष्मण यांच्यासाठी मी तुमच्या मुलीचा विवाह मागतो; हे नरश्रेष्ठ, तुम्ही तिला त्यांच्या योग्य आणि समकक्ष अशा मुलांमध्ये द्यावी.
thumb|एकसप्ततितमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे बालकाण्डे एकसप्ततितमः सर्गः ॥१-
श्रीमद्वाल्मीकी रामायणाच्या बालकांडातील एकसत्तरावा सर्ग ऐका.
एवं ब्रुवाणं जनकः प्रत्युवाच कृताञ्जलिः। श्रोतुमर्हसि भद्रं ते कुलं नः परिकीर्तितम्
असं म्हणणाऱ्या व्यक्तीला जनकाने हात जोडून उत्तर दिलं, 'तुमचं कल्याण होवो; आमच्या वंशाची माहिती ऐकायला तुम्ही पात्र आहात.'
प्रदाने हि मुनिश्रेष्ठ कुलं निरवशेषतः। वक्तव्यं कुलजातेन तन्निबोध महामते
मुनिश्रेष्ठा, कन्यादान करताना आपला वंश पूर्णपणे सांगणं आवश्यक असतं; म्हणून हे महात्मा, नीट ऐका.
राजाभूत् त्रिषु लोकेषु विश्रुतः स्वेन कर्मणा। निमिः परमधर्मात्मा सर्वसत्त्ववतां वरः
तीनही लोकांत आपल्या कर्तृत्वाने प्रसिद्ध असा, निमी नावाचा, अत्यंत धर्मात्मा आणि सर्व प्राण्यांत श्रेष्ठ असा राजा होता.
तस्य पुत्रो मिथिर्नाम जनको मिथिपुत्रकः। प्रथमो जनको राजा जनकादप्युदावसुः
त्याचा मुलगा मिथी, मिथीचा मुलगा जनक, पहिला राजा जनक आणि त्याच्यापासून उदावसु झाला.
उदावसोस्तु धर्मात्मा जातो वै नन्दिवर्धनः। नन्दिवर्धसुतः शूरः सुकेतुर्नाम नामतः
उदावसुपासून धर्मात्मा नंदिवर्धन जन्मला; नंदिवर्धनाचा मुलगा शूर आणि त्याचं नाव सुकेतु होतं.
सुकेतोरपि धर्मात्मा देवरातो महाबलः। देवरातस्य राजर्षेर्बृहद्रथ इति स्मृतः
सुकेतूपासूनही धर्मात्मा आणि महाबली देवरात जन्मला; देवरात हा राजर्षी बृहद्रथ म्हणून ओळखला जातो.
बृहद्रथस्य शूरोऽभून्महावीरः प्रतापवान्। महावीरस्य धृतिमान् सुधृतिः सत्यविक्रमः
बृहद्रथाचा मुलगा शूर आणि महावीर, महावीराचा मुलगा धीर आणि सत्यविक्रम असलेला सुधृती.
सुधृतेरपि धर्मात्मा धृष्टकेतुः सुधार्मिकः। धृष्टकेतोश्च राजर्षेर्हर्यश्व इति विश्रुतः
सुधृतीपासून धर्मात्मा आणि सदाचारी धृष्टकेतू, आणि धृष्टकेतूपासून राजर्षी व प्रसिद्ध हर्यश्व जन्मला.
हर्यश्वस्य मरुः पुत्रो मरोः पुत्रः प्रतीन्धकः। प्रतीन्धकस्य धर्मात्मा राजा कीर्तिरथः सुतः
हर्यश्वाचा मुलगा मरू, मरूचा मुलगा प्रतीन्धक, आणि प्रतीन्धकाचा धर्मनिष्ठ मुलगा कीर्तिरथ राजा झाला.
पुत्रः कीर्तिरथस्यापि देवमीढ इति स्मृतः। देवमीढस्य विबुधो विबुधस्य महीध्रकः
कीर्तिरथाचा मुलगा देवमीढ म्हणून ओळखला जातो; देवमीढाचा मुलगा विभुद, आणि विभुदाचा मुलगा महीधरक.
महीध्रकसुतो राजा कीर्तिरातो महाबलः। कीर्तिरातस्य राजर्षेर्महारोमा व्यजायत
महीधरकाचा मुलगा बलवान राजा कीर्तिरात होता; आणि कीर्तिरात या राजर्षीपासून महारोमाचा जन्म झाला.
महारोम्णस्तु धर्मात्मा स्वर्णरोमा व्यजायत। स्वर्णरोम्णस्तु राजर्षेर्ह्रस्वरोमा व्यजायत
महारोमापासून धर्मात्मा स्वर्णरोमाचा जन्म झाला; आणि स्वर्णरोम या राजर्षीपासून ह्रस्वरोमाचा जन्म झाला.
तस्य पुत्रद्वयं राज्ञो धर्मज्ञस्य महात्मनः। ज्येष्ठोऽहमनुजो भ्राता मम वीरः कुशध्वजः
त्या धर्मज्ञ आणि महान राजाला दोन मुले होती; मी ज्येष्ठ आहे, आणि माझा धाडसी लहान भाऊ कुशध्वज आहे.
मां तु ज्येष्ठं पिता राज्ये सोऽभिषिच्य पिता मम। कुशध्वजं समावेश्य भारं मयि वनं गतः
माझ्या वडिलांनी मला ज्येष्ठ म्हणून राज्याभिषेक केला, आणि सर्व जबाबदारी माझ्यावर सोपवून, कुशध्वजाची स्थापना करून, ते वनात गेले.
वृद्धे पितरि स्वर्याते धर्मेण धुरमावहम्। भ्रातरं देवसंकाशं स्नेहात् पश्यन् कुशध्वजम्
वडील वयोवृद्ध होऊन स्वर्गवासी झाल्यावर, मी धर्माने राज्याचा भार उचलला आणि देवतुल्य असलेल्या कुशध्वज या भावाकडे नेहमीच प्रेमाने पाहत राहिलो.
कस्यचित्त्वथ कालस्य सांकाश्यादागतः पुरात्। सुधन्वा वीर्यवान् राजा मिथिलामवरोधकः
काही काळानंतर, सांकाश्य येथून बलवान राजा सुधन्वा आला आणि त्याने मिथिला नगरीला वेढा घातला.
स च मे प्रेषयामास शैवं धनुरनुत्तमम्। सीता च कन्या पद्माक्षी मह्यं वै दीयतामिति
त्याने माझ्याकडे संदेश पाठवला — 'माझ्याकडे शिवाचे अद्वितीय धनुष्य आणि पद्मासारख्या डोळ्यांची सीता कन्या दे.'
तस्याप्रदानान्महर्षे युद्धमासीन्मया सह। स हतोऽभिमुखो राजा सुधन्वा तु मया रणे
हे महर्षे, मी ती मागणी नाकारल्यामुळे आमच्यात युद्ध झाले; त्या युद्धात मी समोरासमोर आलेल्या सुधन्वा राजाचा वध केला.
निहत्य तं मुनिश्रेष्ठ सुधन्वानं नराधिपम्। सांकाश्ये भ्रातरं शूरमभ्यषिञ्चं कुशध्वजम्
हे श्रेष्ठ मुनी, सुधन्वा या राजाचा वध केल्यावर मी सांकाश्य येथे माझ्या शूर भावाला कुशध्वजाला राज्याभिषेक केला.
कनीयानेष मे भ्राता अहं ज्येष्ठो महामुने। ददामि परमप्रीतो वध्वौ ते मुनिपुंगव
हा माझा लहान भाऊ आहे, आणि मी ज्येष्ठ आहे, हे महामुने; मी अत्यंत आनंदाने तुला दोन्ही वधू देतो.